सर्वं जगत् स्थावरजङ्गमं पुनः पुनरग्निना दग्धम्। तेनैव भस्मरूपेण शक्तिं समास्थाय स प्राणिनः सिञ्चति। मम भस्मनः प्रभावेन सर्वपापेभ्यः विमुक्तिर्भवति। तस्मात् तस्मिन्नेव क्षणे सर्वाणि पापानि भस्मसाद्भवन्ति इति कथ्यते। इदं स्थावरजङ्गमं विश्वं अग्निसोमसारमयं, अहम् अग्निसोमस्वरूपः, अहमेव पुरुषः। स्वशक्तिस्वरूपं धारयामि, तेनैव सृष्टेः स्थितिं करोमि। स्त्रीणां प्रसूतिगृहेषु भस्मना रक्षणं क्रियते। मम समीपमागम्य पुनर्नावर्तते। एषः पाशुपतो विधिः पूर्वं स्थापितः। इयं सृष्टिः मया विनिर्मिता, लज्जामोहभयात्मिका। येऽपि अन्ये जगति जन्मनि वस्त्ररहिताः, ते तैरेव वस्तुभिः आवृताः संरक्षिताश्च भवन्ति; वस्त्रं तत्र कारणं स्मृतम्। सममानं मानापमानं परमावरणं स्मृतम्। यः सहस्रशः अपकृत्यानि कृत्वापि भस्मस्नानं करोति, स पाव्यते। यस्तु नित्यं त्रिः स्नानं भस्मना यथाविधि करोति, स सर्वयज्ञान् संगृह्य परममृतत्वं प्राप्नोति। ततः उत्तरमार्गेण स अमृतत्वं गच्छति। अणिमाद्याः महत्त्वलघुत्वप्राप्त्यादिशक्तयः, ऐश्वर्यं, वशित्वं, अमृतत्वं च त्वया प्राप्तम्। परमेश्वर्यं लब्ध्वा यूयं सर्वे तेजसा कीर्तिमन्तोऽभवत। एतदुत्तमं मानं ज्ञात्वा, पाशुपतव्रतं यथाशक्ति पालनं कुर्यात्; यः सर्वपापैः शुद्धात्मा भवति, स रुद्रलोकं प्राप्नोति। अथ सूत! कथं ऐलः पुरूरवाः पितॄन् तुष्टाव इति शृणु। ऐलस्य सूर्येण संयोगं, सोमस्य च महात्मनः चरितं वद। पितृणां क्षयवृद्धी, पितृयज्ञनिश्चयं, काव्याग्निष्वात्तसौम्यानां पितृणां दर्शनं च, एतत्सर्वं श्रृणु। अहं सर्वमेतद्व्याख्यास्यामि, उत्सवान् च यथाक्रमं वक्ष्यामि। अमावास्यायां रात्रिं एकस्मिन्नेव वेश्मनि वसन्, प्रत्यमावास्यायां मातामहपितामहौ, सोमस्य प्रवाहात् पितृणां कृते निर्वपेत्। स स्वर्गस्थं पितृमयं सोमं पूजयति। सिनीवाल्याः प्रमाणतो सिनीवालिं पूजयति। तत्रोपविष्टः स समयमपेक्षते। दशपञ्चभिः धाराभिः अमृतमध्वाज्येन च स तुष्टिं जनयति। तेन सुमधुना यत्साक्षात् प्रवहति, तेन सोमेन इन्द्रः पितॄन् अमृतमध्वाज्येन तर्पयामास। यदृतम् उच्यते, तदग्निः, स च संवत्सरः स्मृतः। ऋतवः पक्षाः कथ्यन्ते, पितरः ऋतुपुत्राः। प्रपितामहाः देवाः, पञ्चवर्षाणि ब्रह्मपुत्राः इति।