धर्मविद्य Lopāmudrā च Kośītikā च स्मृता। ऋषिपुत्राणां प्रधानाः सम्यक् मया कथिताः। मन्त्रवक्ता अधिपाः ऋषयः ऋष्याः चापि, तथा अधिपाः ऋषयः ऋष्याः च तेषां पुत्रैः सह। तत्र अद्वयविद्या अधिकारयुता दीप्यमाना गम्भीरशब्दयुक्ता च संनद्धा। यद् यद् सर्वेषु भूतेषु न विद्यते दानम्, यद् यद् दत्तं च। यद् यद् मन्त्रैः संनद्धं तत्र, नामभेदैः सहितम्। यद् यद् विविधशब्दैर् व्यवहारैः च, नानाविधानां प्रविष्टिभिः समृद्धम्। यद् यद् अस्पष्टशब्दं, यद् यद् बहुविचारसम्पूर्णम्। यद् यद् हेतुप्रकरणैः दृष्टान्तैः च, विविधशब्दैः अर्थरहितम्। तत् 'मिश्राः' इति कथ्यन्ते, ऋषिशक्त्या रचितत्वात्। अतीतवर्तमाने भविष्यति च ज्ञानम्, जन्मदुःखोपशमनम्। धर्मग्रन्थकर्तारः महात्मनः सर्वत्र स्थिताः। बृहस्पति, शुक्र, व्यासः, सरस्वतः च। यतः, उत्तरजाता अधिकबुद्धयः पूर्वजान् अतिक्रान्ताः। तस्मिन्काले, आयुः न मुनित्वस्य प्रमाणम्। यः अपि अल्पवयस्कः, ज्ञानबलसम्पन्नः मुनिः इति प्रतिपत्तः। यद् निश्चितान्तयुक्तं, 'ऋच्' इति विद्वद्भिः कथ्यते। यद् अतिकान्तयुक्तं, 'यजुस्' इति निर्दिष्टम्। पञ्चमं 'प्रतिहोत्र' इति, षष्ठं 'उपद्रव' इति प्रसिद्धम्। 'पञ्चविन्ध्य' इति, 'ह्रीं' अक्षरम्, 'प्रणव' अक्षरं विना। कामाः गण्यन्ते, शोकः विलापः च। सर्वविद्याङ्गेषु मन्त्रलक्षणं विधीयते। रूपम्, निन्दा, स्तुति, अपवादः, तुष्टिः च। मन्त्रविभागानां चतुर्विंशति लक्षणानि वर्णयिष्यामि। शापः, प्रतिशापः, प्रश्नः, उत्तरम् च। पृथक्करणम्, आरोपः, आख्यानम्, समाप्तिः, विकल्पः च। विलापः—एवं चतुर्विंशति मन्त्रप्रकाराः निर्दिष्टाः। कारणम्, परिभाषा, निन्दा, स्तुति, संशयः, निधिः। उपमा—एते दश ब्राह्मणविधयः। कारणम् 'हन्' धातुना, परस्परवचनं प्रतिषेधः इति। परिभाषा, अर्थनिश्चितिः कथनीया। 'प्रशंस्' धातुना, 'प्र' उपसर्गेण, स्तुति गुणप्रकाशनम्। एषा एव कर्तव्या—एवं विधिर्निर्दिष्टः। यद् अतीव दूरार्थम्, 'पुराकल्पः' इति कथ्यते। मन्त्रैः ब्राह्मणैः कल्पैः च, शुद्धैः विस्तीर्णैः निगमैः। यथा एषः तथैव सः, तथा सः यथा एषः। एवं आरम्भे ब्राह्मणरक्षणं विवेकिना स्थापितम्। मन्त्रव्यवस्था अपि, कर्मसु विधिव्यक्तेषु। सूत्रं यद् निरवद्यं, दोषरहितं, सूत्रविद्भिः तद् ज्ञायते।