महर्षयः पृच्छन्ति स्म — “कथं पुनः वेदाः विकीर्णाः अभवन्? तद् वद, महाबुद्धे।” तदा ब्रह्मा मनवे प्रोवाच — “रक्ष वेदं, महाबुद्धे!” युगदोषात् सर्वे वेदाः स्वयथाक्रमं गुह्यीकृताः। कृतयुगे यथोक्तं, दशसहस्रांशः एव शिष्टः। वेदविनाशः मा भवेत्, तस्मात् वेदकर्माणि कर्तव्यानि। यदा यज्ञः नश्यति, तदा वेदः नश्यति; तदा सर्वं नष्टं भवति। पुनः कृष्णेन कृतः यज्ञः दशगुणः, सर्वकामदः च अभवत्। भगवान् एकपादं वेदं चतुर्धा व्यभजत्। अतोऽहं युष्माकं कृते अस्मिन्युगे वेदव्यवस्थां स्थापितवान्। इदं द्विविधं प्रत्यक्षं परोक्षं च विज्ञेयम्, यथाहं वदामि। व्यासः द्वैपायनः विष्णोः नित्यांशः इति ख्यातः। स वेदस्य हितार्थं चत्वारः शिष्यः स्वीकृतवान्। तेषु पैलः चतुर्थः, लोमहर्षणः पञ्चमः। यजुर्वेदस्य प्रवक्तारं वैशम्पायनं कृतवान्। तथैव अथर्ववेदाय सुमन्तुं उत्तमं ऋषिं नियुक्तवान्। भगवांश्च मामपि स्वीकृतवान्। एवं चातुर्विधं ऋत्विजां सर्गं कृत्वा, यज्ञस्य व्यवस्थां अकारयत्। स सामगैः उद्गातारं, अथर्ववेदैः ब्राह्मणं संस्थापितवान्। यजुर्वेदेन होतारं नियुक्तवान्। अथर्ववेदेन सर्वाणि कर्माणि कारयामास। प्राचीनकाले पुराणार्थवित् पुराणसंहितां रचयामास। यजुर्वेदः इति तस्मात् उच्यते, यतः स यज्ञे प्रयुज्यते — शास्त्रे एवमधिष्ठितम्। शतगुणबलसम्पन्नः स वेदविद्भिः ऋत्विजः सहितः — पइलः ऋचः प्राप्य पुनः द्विधा व्यभजत्। एकं इन्द्रप्रमत्ताय, द्वितीयं बाष्कलाय दत्तवान्। मासमेकं शिष्येभ्यः शिक्षां दत्तवान्, ये सेवा-कल्याणे रताः। तृतीयं पराशराय, अन्यं याज्ञवल्क्याय अदिशत्। श्रीमान् मण्डूकं, भाग्यवन्तं, उपशिक्षयामास। स उच्चैः श्रवाः सत्यश्रवसे पुत्राय धर्मनिष्ठाय वेदं उपदिदेश। सत्यश्रीं महात्मानं सत्यधर्मरतं च उपशिक्षयामास। सत्यश्रिणः शिष्याः शास्त्राध्ययननिष्ठाः आसन्। बाष्कलः भारतवाजश्च शाखाप्रवर्तकौ अभवताम्। जनकस्य यज्ञे द्विजातयः समागताः, तत्र नाशः अभवत्। जनकस्य अश्वमेधयज्ञे विवादः उत्पन्नः। यथावत् सर्वं यथाभूतं अहं वः आख्यातवान्। सहस्राणि मुनीनां तत्र गणशः आगतानि। ब्राह्मणान् समागतान् दृष्ट्वा जिज्ञासा उत्पन्ना। स्वचित्ते निश्चित्य राजा निर्णयं कृतवान्। स राजा मुनिभ्यः ग्रामान्, रत्नानि, दास्यः च अदत्त।