तस्मिन्नेव काले दिव्यलोकनिवासिनः देवाः सन्ति स्म। तेषां पुण्यात्मनां देवतानां संख्या अष्टविंशति-कोटयः आसीत्। तत्र त्रिशत-कोटयः तथा द्विनवति-कोटयः अपि आसीत्। प्रत्येकं कल्पे तु 'दिव्याः' इति स्मृताः देवाः प्रतीयन्ते। तत्र देवाः, पितरः, ऋषयः, अमराः च, तथा जातिवर्णाश्रमातीताः अपि, तस्मिन्काले दिव्याः देवाः आकाशे स्थिताः। महाप्रलयस्य समीपत्वे सर्वे तु समत्वं प्राप्नुवन्ति धृत्या। त्रिलोकनिवासिनः देवाः, ये रूपविशिष्टाः, त एव अन्तः कल्पपर्यन्ते स्थिताः, तदा प्रलये आगते, उद्विग्नाः सन्तः महर्लोकं प्रति मनः स्थापयन्ति। सर्वे शुद्धिप्रचुराः तु मनसा सिद्धिं प्राप्तवन्तः। ब्राह्मणाः, क्षत्रियाः, वैश्याः, अन्ये विविधजाता जनाः च, तदा उद्विग्नाः सन्तः जनलोकं प्रति मनः स्थापयन्ति। एवं सहस्रशः देवयुगानां क्रमशः व्यतीतानि। ये कल्पस्थायिनः तैः सह, ते जनलोकं सम्प्राप्तवन्तः। ब्रह्मलोकं गत्वा, यत्र पुनरागमनं नास्ति, ते ब्रह्मणा सदृशाः रूपे अनुभवे च भवन्ति। ब्रह्मानन्दं प्राप्त्वा, ब्रह्मणः सह मोक्षं प्राप्नुवन्ति। मापनपूजनबद्धाः तु तद्कालीनपरिस्थितिभिः प्रभाविताः अभवन्। तथा प्रभाविताः सन्तः सेवा क्रियते, तथा एव सुखं उत्पद्यते। तैः सह तेषां कर्माणि साधनानि च वृद्धिं यान्ति। येषां अधिकारः समाप्तः, ते स्वधर्मे स्थिताः एव। स्वाभाविकसाधनसम्पन्नाः तु केवलं स्वात्मनि स्थिताः। व्यक्तिप्रचुरत्वात् तद्व्यापारः दृश्यते। मुक्तानां सत्यविदां च, प्रकृतिः योगेन ज्ञेयम्। पुनः अभावः उत्पद्यते, शान्तानां ज्वलनानिव। एतेषां सह महर्लोकः पुनः प्राप्तः। गन्धर्वादयः, पिशाचाः, मनुष्याः, ब्राह्मणाः च अन्ये, तदा पृथिवीनिवासिनां मध्ये स्थिताः। तदा सप्त-रश्मिभिः प्रत्येकः सूर्यः भवति। सर्वे चलाचलाः, नद्यः, पर्वताः च, तदा सर्वे असहायाः, सूर्यरश्मिभिः दग्धाः। तेषां शरीराणि तदा दग्धानि, युगान्ते पापानि शुद्धानि। ततः, ते जनाः पुनः तादृशेषु जनेषु जन्म प्राप्नुवन्ति। नवसृष्टौ ब्रह्मणः मनसः पुत्राः अत्र उत्पद्यन्ते। सप्तसूर्यैः तदा लोकाः दग्धाः सन्ति। समुद्रजला, मेघजला, भूमिजला च, सर्वे जलानि, तानि च यानि आगच्छन्ति यानि च बहुलानि, तेषां तेजः स्वं प्रकाशयति, 'भा' शब्दः व्याप्यते दीप्त्यर्थम्। यतः तद् सर्वतोन्यस्त्र भूमौ व्याप्यते, तस्मात्।