सृष्ट्यर्थं स भगवान् प्रजासंवर्धनाय चिन्तयन् प्रथमं बुद्धिम् उत्पादयत् या निश्चयहेतुर्भवति। स तु रजःसत्त्वयोः परित्यागं कृत्वा स्वकर्मणि वर्तमानकाले प्रवृत्तः। अनन्तरं स तमो निवर्त्य रजसा स्वमात्मानं संवृतवान्। तस्याधर्माच् हिंसा च शोकश्च समुत्पन्नौ। तदा स भगवान् तुष्टः सन् तां स्वकीयां चकार। सा च स्त्री सर्वसत्त्वमोहिनी परमसुन्दरी बभूव, या शतरूपेत्यभिधीयते, पुनः पुनः तेनैव नाम्ना प्रकीर्तिता। एवं सृज्ये प्रवृत्ते, यथा ते महाभाग त्रेतायुगमध्यकाले जातम्, तदा स भगवान् अन्यान् अपि मनसः सुतान् स्वसदृशान् ससर्ज। तत्र स डक्षमत्रिवसिष्ठौ च मनसः सुतान् उत्पादयामास। ब्रह्मा एव सर्वेषां स्वयम्भुवां संयतात्मनाम् आदिरूपः। प्रजापतिरुच्यौ तु तेषां पूर्वजानां प्रथमतमौ स्मृतौ। मनसः एव रुचिरभवद् यस्य कारणं अव्यक्तम्। प्राणतः डक्षः, चक्षुषो मरीचिः, शिरसः अङ्गिराः, श्रोत्रयोः अत्रिः, समनसः वसिष्ठः, अपानात् क्रतुः सृष्टः। तेषु देवतानां प्रथमजः धर्मः स्मृतः। ते प्राचीनगृहस्थाः धर्मं पूर्वं स्थापयामासुः। तेषु द्वादश वंशाः देवतुल्यगुणसम्पन्नाः सन्ति। तैश्च धर्मादिभिः महर्षिभिः सृष्टिः क्रियमानायाम् अत्र, स तमसा संवृतः शोकसम्पीडितः अभवत्। पुनः तस्य पुत्रेभ्यः अन्यमपि तमोमात्रं समुत्पन्नम्। तदा तस्य सृष्टिः विघ्निता, विकल्परूपेण स्वदेहम् द्विधा कृत्वा, अर्धेन पुरुषत्वमगच्छत्। सा च प्रकृतिः सत्त्वधारिणी, भगवता कामात् सृष्टा। तत् पूर्वदेहं ब्रह्मणः, यत् दिवं व्याप्य स्थितम्। सा देवी अनेकरत्नसंवत्सरं तपश्चर्यां कृत्वा कठिनं तपः समाससाद। स एव आद्यः स्वयम्भूः मनुः नाम, पुरुषः इति कथ्यते। स शतरूपां पत्नीं प्राप्य, यो योनिजन्मरहितः, अभवत्। सृष्टिकल्पारम्भे प्रथमं संयोगः अभवत्। शतस्यान्तरूपधारी सः मनुः विराजःपुत्रः इति स्मृतः। विराजः, पुरुषात्, शूरा शतारूपा जाता। तस्याः द्वे महाभाग्ये कन्ये, यासां सर्वे प्राणिनः उत्पन्नाः। स्वयम्भुवो भगवान् प्रसूतिं डक्षाय ददौ। आकूत्यां पुण्ययोः द्वयम् ऋचिना मानसपुत्रेण जातम्। दक्षिणायां च यज्ञस्य द्वादश पुत्राः अभवन्। त एव यमस्य पुत्रा, तस्मात् यामाः इति विख्याताः। यामाः ये प्रथमतः विचरन्ति, स्वर्गवासिनः इति कथ्यन्ते। तस्यां डक्षः प्रभुः चतुर्विंशतिं कन्याः उत्पादितवान्।