તાં ચ વહ્નિપરીક્ષાં વ કારયામાસ સત્વરમ્
તે જલદીથી અગ્નિ પરિક્ષા કરાવી.
છાયા ચોવાચ વહ્નિં ચ રામં ચ વિનયાન્વિતા
છાયાએ વિનયપૂર્વક અગ્નિ અને રામ સાથે વાત કરી.
વહ્નિરુવાચ કૃત્વા તપસ્યાં તત્રૈવ સ્વર્ગલક્ષ્મીર્ભવિષ્યસિ ।। 2.14.
અગ્નિએ કહ્યું: તું ત્યાં જ તપ કરશ તો સ્વર્ગની સમૃદ્ધિ પ્રાપ્ત કરશ.
સા ચ તદ્વચનં શ્રુત્વા પ્રતેપે પુષ્કરે તપઃ
તે સ્ત્રીએ એ વચન સાંભળી પુષ્કર ખાતે તપ શરૂ કર્યું.
સા ચ કાલેન તપસા યજ્ઞકુણ્ડસમુદ્ભવા
સમય જતા, તેના તપથી તે યજ્ઞકુંડમાંથી જન્મી.
કૃતે યુગે વેદવતી કુશધ્વજસુતા શુભા
કૃતયુગમાં તે કુશધ્વજની પુત્રી, શુભ વેદવતી હતી.
તચ્છાયા દ્રૌપદી દેવી દ્વાપરે દ્રુપદાત્મજા
તેની છાયાથી દ્વાપરયુગમાં દ્રુપદની પુત્રી, દેવી દ્રૌપદી જન્મી.
નારદ ઉવાચ ઇતિ વૈ ચિત્તસન્દેહં દૂરીકુરુ મહાપ્રભો
નારદે કહ્યું: મહાપ્રભુ, હવે તમારાં મનના સંશય દૂર કરો.
નારાયણ ઉવાચ રૂપયૌવનસમ્પન્ના છાયા સા બહુવિહ્વલા
નારાયણે કહ્યું: તે છાયા સુંદરતા અને યુવાનીથી ભરપૂર હતી, પણ ખૂબ દુ:ખી હતી.
રામાગ્ન્યોરાજ્ઞયા તપ્ત્વા યયાચે શઙ્કરં વરમ્
રામ અને અગ્નિની આજ્ઞાથી તેણે તપ કર્યું અને શંકર પાસે વર માંગ્યો.
પતિં દેહિ પતિં દેહિ પતિં દેહિ ત્રિલોચન
"મને પતિ આપો, મને પતિ આપો, મને પતિ આપો, ત્રિનેત્રવાળા!"
શિવસ્તત્પ્રાર્થનાં શ્રુત્વા સસ્મિતો રસિકેશ્વરઃ
શિવે તેની વિનંતી સાંભળી, રસીકેશ્વર સ્મિત સાથે રહ્યો.
તેનાસીત્પાણ્ડવાનાં ચ પઞ્ચાનાં કામિની પ્રિયા 2.14.
આથી તે પાંડવોના પાંચેયનો પ્રિય પત્ની બની.
અથ સંપ્રાપ્ય લઙ્કાયાં સીતાં રામો મનોહરામ્
પછી રામે લંકામાં મનમોહક સીતાને પ્રાપ્ત કરી.
એકાદશસહસ્રાબ્દં કૃત્વા રાજ્યં ચ ભારતે
તેને ભારતમાં અગિયાર હજાર વર્ષ રાજ કર્યું.
કમલાંશા વેદવતી કમલાયાં વિવેશ સા
લક્ષ્મીના અંશરૂપ વેદવતી કમલામાં પ્રવેશી ગઈ.
સતતં મૂર્તિમન્તશ્ચ વેદાશ્ચત્વાર એવ ચ
ચારેય વેદો સદા સ્વરૂપમાં રહેલા છે.
કુશધ્વજસુતાખ્યાનમુક્તં સંક્ષેપતસ્તવ
કુશધ્વજની પુત્રીની વાર્તા તને સંક્ષિપ્તમાં કહી છે.
નારાયણ ઉવાચ નૃપેણ સાર્દ્ધં સા રાગાદ્રેમે વૈ ગન્ધમાદને
નારાયણે કહ્યું: તે રાગથી રાજા સાથે ગંધમાદન પર્વત પર રમતી હતી.
શય્યાં રતિકરીંકૃત્વા પુષ્પચન્દનચર્ચિતા
તેમણે સુખ માટે ફૂલ અને ચંદનથી શોભિત શય્યા તૈયાર કરી.
સ્ત્રીરત્નમતિચાર્વંગી રત્નભૂષણભૂષિતા
સ્ત્રીઓમાં શ્રેષ્ઠ, અત્યંત સુંદર આકૃતિ ધરાવતી, કિંમતી રત્નોથી સજ્જ હતી.
સુરતાદ્વિરતિર્નાસીત્તયોઃ સુરતવિજ્ઞયોઃ
પ્રેમની કળામાં નિપુણ એ બંને વચ્ચે પ્રેમલિલા ક્યારેય અટકી નહોતી.
તતો રજસ્વલાં પ્રાપ્ય સુરતાદ્વિરરામ સઃ
પછી, જ્યારે તે રજસ્વલા થઈ, ત્યારે તેણે પ્રેમલિલા કરવી બંધ કરી.
દધાર ગર્ભં સા સદ્યો દેવાબ્દશતકં સતી
તે તુરંત ગર્ભવતી થઈ, અને પવિત્ર રહી, તેણે સો દેવવર્ષ સુધી ગર્ભ ધારણ કર્યો.
શુભક્ષણે શુભદિને શુભયોગેન સંયુતે
શુભ ક્ષણે, શુભ દિવસે, શુભ યોગ સાથે,
કાર્તિકીપૂર્ણિમાયાં ચ સિતવારે ચ પદ્મજે
કાર્તિકી પૂર્ણિમા અને ઉજળા દિવસે, હે કમલથી જન્મેલા,
પાદપદ્મયુગે ચૈવ પદ્મરાગવિરાજિતામ્
કમલ જેવા પગની જોડી સાથે, પદ્મરાગ રત્નની જેમ તેજસ્વી,
રાજલક્ષ્મીલક્ષ્મયુક્તાં રાજલક્ષ્મ્યધિદેવતામ્ 2.15.
રાજકીય લક્ષ્મીથી યુક્ત, રાજલક્ષ્મીનું અધિદેવતા સ્વરૂપ,
પક્વબિમ્બાધરોષ્ઠીં ચ પશ્યન્તીં સસ્મિતાં ગૃહમ્
પક્વ બિંબફળ જેવા ઓઠ સાથે, હસતી અને ઘર તરફ નજર કરતી,
તદધસ્ત્રિવલીયુક્તાં વૃત્તવલ્ગુનિતમ્બિનીમ્
નાભિ નીચે ત્રણ વળાંકો સાથે, ગોળ અને ધીમે ધીમે હલતી કમર,