മോക്ഷദാനാം യഥാ കാശീ വൈഷ്ണവാനാം യഥാ ശിവഃ
മോക്ഷം നൽകുന്ന സ്ഥലങ്ങളിൽ കാശി ഏറ്റവും പ്രധാനമാണ്, വൈഷ്ണവന്മാരിൽ ശിവൻ അതുപോലെ പ്രധാനനാണ്.
ന ച വിദ്യാസമോ ബന്ധുര്നാസ്തി കശ്ചിദ്ഗുരോഃ പരഃ
വിദ്യയെപ്പോലെ നല്ല സുഹൃത്ത് ഇല്ല, ഗുരുവിനെക്കാൾ ഉയർന്നവനും ഇല്ല.
ഗുരുസ്ത്രിയാം ച പുത്രേ ചാപ്യഭവദ്രാമഹേലനമ്
ഗുരുവിനോടും സ്ത്രീയോടും മകനോടും അനാദരം സംഭവിച്ചത് രാമന്റെയും ജീവിതത്തിൽ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്.
നാരായണ ഉവാച ഉവാച ഭഗവാംസ്തത്ര സത്യസാരം പരം വചഃ
നാരായണൻ പറഞ്ഞു: അവിടെ ഭഗവാൻ സത്യവും മൂല്യവും നിറഞ്ഞ വാക്കുകൾ പ്രസ്താവിച്ചു.
ശ്രീവിഷ്ണുരുവാച നീതിയുക്തം വേദസാരം പരിണാമസുഖാവഹമ്
ശ്രീവിഷ്ണു പറഞ്ഞു: നന്മയുള്ളതും വേദത്തിന്റെ സാരവും ആയതും അവസാനം സന്തോഷം നൽകുന്നതുമാണ് അത്.
യഥാ തേ ഗജവക്ത്രശ്ച കാര്ത്തികേയശ്ച പാര്വതി ।। । തഥാ പരശുരാമശ്ച ഭാര്ഗവോ നാത്ര സംശയഃ ।। 3.44.
പാർവതിയുടെ മക്കളായ ഗജവക്ത്രനും കാർത്തികേയനും പോലെ ഭൃഗുവംശജനായ പരശുരാമനും മകനാണ്, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
നാസ്ത്യേഷു സ്നേഹഭേദശ്ച തവ വാ ശംകരസ്യ ച
അവർക്കിടയിൽ സ്നേഹത്തിൽ ഭേദം ഇല്ല, നിനക്കും ശങ്കരനും തമ്മിലും ഇല്ല.
പുത്രേണ സാര്ദ്ധം പുത്രസ്യ വിവാദോ ദൈവദോഷതഃ
പുത്രനും പിതാവും തമ്മിൽ ദൈവദോഷത്താൽ വഴക്ക് ഉണ്ടായി.
പുത്രാഭിധാനം വേദേഷു പശ്യ വത്സേ വരാനനേ
കുഞ്ഞേ, മനോഹരമുഖിയേ, വേദങ്ങളിൽ 'പുത്രൻ' എന്ന പേരുള്ളത് നോക്കൂ.
പുത്രനാമാഷ്ടകം സ്തോത്രം സാമവേദോക്തമീശ്വരി
ദേവിയേ, സാമവേദത്തിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന പുത്രന്റെ എട്ട് പേരുകളുടെ സ്തോത്രം ഉണ്ട്.
വിഷ്ണുരുവാച ലമ്ബോദരം ശൂര്പകര്ണം ഗജവക്ത്രം ഗുഹാഗ്രജമ്
വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: ലംബോദരൻ, ശൂർപകർണ്ണൻ, ഗജവക്ത്രൻ, ഗുഹയുടെ അണ്ണൻ—
അഷ്ടാഖ്യാര്ഥം ച പുത്രസ്യ ശൃണു മാതര്ഹരപ്രിയേ
അമ്മേ, ഹൃദയപ്രിയേ, പുത്രന്റെ എട്ട് പേരുകളുടെ അർത്ഥം കേൾക്കൂ.
ജ്ഞാനാര്ഥവാചകോ ഗശ്ച ണശ്ച നിര്വാണവാചകഃ
'ഗ' എന്ന അക്ഷരം ജ്ഞാനത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, 'ണ' മോക്ഷത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
ഏകശബ്ദഃ പ്രധാനാര്ഥോ ദന്തശ്ച ബലവാചകഃ
ഒരു വാക്ക് പ്രധാനത്വം അർത്ഥമാക്കുന്നു, 'ദന്ത' ശക്തിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
ദീനാര്ഥവാചകോ ഹേശ്ച രമ്ബഃ പാലകവാചകഃ
'ഹേ' ദാരിദ്ര്യത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, 'റമ്പ' രക്ഷകനായവനെ അർത്ഥമാക്കുന്നു.
വിപത്തിവാചകോ വിഘ്നോ നായകഃ ഖണ്ഡനാര്ഥകഃ ।। 3.44.
'വിഘ്നം' ദുരിതം അർത്ഥമാക്കുന്നു, 'നായക' നേതാവിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, 'ഖണ്ഡനം' നാശം അർത്ഥമാക്കുന്നു.
വിഷ്ണുദത്തൈശ്ച നൈവേദ്യൈര്യസ്യ ലമ്ബം പുരോദരമ്
വിഷ്ണുവിന്റെ ഭക്തർ അർപ്പിച്ച നൈവേദ്യങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് അവന്റെ വയർ വലിയതായത്.
ശൂര്പാകാരൌ ച യത്കര്ണൌ വിഘ്നവാരണകാരകൌ
അവന്റെ ചെവികൾ ചാളിക്കടലാസുപോലെയാണ്, അവ ദോഷങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യാൻ സഹായിക്കുന്നു.
വിഷ്ണുപ്രസാദം മുനിനാ ദത്തം യന്മൂര്ധ്നി പുഷ്പകമ്
വിഷ്ണുവിന്റെ അനുഗ്രഹമായി ഒരു മুনি അവന്റെ തലയിൽ പൂമാല അണിയിച്ചു.
ഗുഹസ്യാഗ്രേ ച ജാതോഽയമാവിര്ഭൂതോ ഹരാലയേ
അവൻ ഗുഹയുടെ മുമ്പിൽ ജനിച്ചു, ഹരന്റെ ആലയത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ത്രിസന്ധ്യം യഃ പഠേന്നിത്യം സ സുഖീ സര്വതോ ജയീ
ആൾക്ക് ദിവസവും മൂന്നു സന്ധ്യകളിലും ഇത് ചൊല്ലുന്നവൻ എല്ലായ്പ്പോഴും സന്തോഷവും വിജയവും നേടും.
ഗണേശ്വരപ്രസാദേന മഹാജ്ഞാനീ ഭവേദ്ധ്രുവമ്
ഗണേശ്വരന്റെ കൃപയാൽ ഒരാൾക്ക് നിർബന്ധമായും മഹത്തായ ജ്ഞാനം ലഭിക്കും.
മഹാജഡഃ കവീന്ദ്രശ്ച വിദ്യാവാംശ്ച ഭവേദ്ധ്രുവമ്
വളരെ മന്ദബുദ്ധിയുള്ളവനു പോലും നിർബന്ധമായും മികച്ച കവിയും പണ്ഡിതനും ആകാം.
നാരായണ ഉവാച ഹിതം സാരം നീതിസാരം പരിണാമസുഖാവഹമ്
നാരായണൻ പറഞ്ഞു: ഇത് ഉപകാരപ്രദവും, സാരവും, നിത്യനീതിയുടെ ഹൃദയവും, അവസാനം സന്തോഷം നൽകുന്നതുമാണ്.
വിഷ്ണുരുവാച കോപാത്കൃത്വാ ദന്തഭങ്ഗം ഗണേശസ്യ സ്ഥിതോഽശിവേ
വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: കോപത്തിൽ നിന്ന് ഗണേശന്റെ ദന്തം പൊട്ടിച്ച ശേഷം ഞാൻ അശുഭനായി ഇരുന്നു.
സ്തോത്രേണൈവ മയോക്തേന സ്തുത്വാ ഗണപതിം പരമ്
ഞാൻ തന്നെ രചിച്ച സ്തോത്രം ഉപയോഗിച്ച് പരമഗണപതിയെ സ്തുതിച്ചു.
ശ്രീകൃഷ്ണസ്യ പരാ ശക്തിര്ബുദ്ധിരൂപാ ജഗത്പ്രഭോഃ
ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ പരമശക്തി ബുദ്ധിരൂപത്തിൽ ലോകത്തിന്റെ പ്രഭുവിന്റെ ശക്തിയാണ്.
സര്വശക്തിസ്വരൂപേയമനയാ ശക്തിമജ്ജഗത്
അവളാണ് എല്ലാ ശക്തികളുടെയും രൂപം; അവളുടെ ശക്തിയാൽ ലോകം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
സൃഷ്ടിം കര്തും ന ശക്തശ്ച ബ്രഹ്മാ ശക്ത്യാഽനയാ വിനാ
ഈ ശക്തിയില്ലാതെ ബ്രഹ്മാവിന് സൃഷ്ടി നടത്താൻ കഴിയില്ല.
സുരസംഘേഽസുരഗ്രസ്തേ കാലേ ഘോരതരേ ദ്വിജ
ദ്വിജന്മാരേ, ദേവസംഘം അസുരന്മാർ കീഴടക്കിയ അത്യന്തം ഭയാനകമായ കാലത്ത്,