ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਗੂੜ੍ਹਾ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਨੌਜਵਾਨ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੋਭਤ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਬਿਸਤਰ ਉੱਤੇ ਲੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਦਿੱਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਕਮਲ ਉਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਕਮਲ ਵਿੱਚੋਂ ਜਨਮੇ, ਉਸ ਕਮਲ ਦੀ ਡੰਡੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਪਰ ਉਹ ਅੰਤ ਤੱਕ ਨਾ ਪਹੁੰਚ ਸਕੇ। ਆਖ਼ਰਕਾਰ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੇ ਕਮਲ-ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਬਿਸਤਰ ਉੱਤੇ, ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਅੰਡੇ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਲੇਟਿਆ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਗੋਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਗਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਗਵਾਲਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਨਕਾਦਿਕ ਆਦਿ, ਜਨਮ ਲਏ। ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਣੂ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ, ਛੋਟੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟਿਕਰਤਾ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਇਸ ਛੋਟੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟਿਕਰਤਾ ਦੇ ਨਾਭੀ-ਕਮਲ ਵਿੱਚੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਸਿਰਜਣ ਕੀਤਾ। ਹਰ ਇੱਕ ਰੋਮ-ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਵਿਆਪਕ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ। ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੁਣ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ। ਕਿਸ ਨੇ ਕਿਸਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਕਿਵੇਂ ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ? ਉਸਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਤੁਤੀ, ਉਸਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ ਕੀ ਹਨ?" ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਨੇ ਉਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ, ਜਦੋਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੋਈ, ਪੰਜ-ਰੂਪੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਬੜੀ ਆਦਰਯੋਗ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਅਸਧਾਰਣ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਭਾਗ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ—ਵਾਣੀ, ਵਸੁੰਧਰਾ, ਗੰਗਾ, ਸਸ਼ਠੀ ਅਤੇ ਮੰਗਲਚੰਡਿਕਾ—ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਹੀ ਤੇਜ, ਰੂਪ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪੁਣ੍ਯ ਅਤੇ ਸੋਹਣੇ ਹਨ। ਦੁਰਗਾ ਅਤੇ ਰਾਧਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਕਰਮ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਦੇਵੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ-ਸਰੂਪਤਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਗਏ। ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਨੌਜਵਾਨ, ਸੁੰਦਰ, ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈਂ। ਜੇ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਾਣ। ਜੋ ਦੂਜੇ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ ਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਰਾਧਾ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਉਹ ਜੀਵਨ ਦੀ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤ੍ਰੀ ਦੇਵੀ ਹੈ—ਕੌਣ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਸੁਭਾਗਵਤੀ, ਤੂੰ ਵੈਕੁੰਠ ਚਲੀ ਜਾ; ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਚੰਗਾ ਮਿਲੇਗਾ। ਲੋਭ, ਮੋਹ, ਇੱਛਾ, ਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਵਸ; ਤੇਰਾ ਸਮਾਂ ਚੰਗਾ ਲੰਘੇਗਾ। ਹਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਵੱਡੀ ਉਪਾਸਨਾ ਹੋਵੇਗੀ, ਜੋ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇਗੀ। ਮਨੁੱਖ, ਮਨੁ, ਦੇਵਤੇ, ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਚਾਹ ਵਾਲੇ ਲੋਕ, ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਸਹੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਤੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨਗੇ। ਕਾਣਵ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਢੰਗ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਸਤੁਤੀ ਰਾਹੀਂ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਣੀ ਬਣਾਕੇ, ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਪੂਜਾ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨਗੇ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਵੀ ਉਹ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।