పరిధాయ స్నిగ్ధవస్త్రం గృహం చ ప్రవిశేద్గృహీ
మృదువైన వస్త్రాలు ధరించి, గృహస్థుడు ఇంట్లోకి ప్రవేశించాలి.
జఙ్ఘోర్ధ్వతశ్చ యో విప్రః పాదౌ ప్రక్షాలయేద్యదా
బ్రాహ్మణుడు కాళ్లపై భాగాన్ని మాత్రమే కడిగితే,
ఉపవిశ్యాసనే బ్రహ్మఞ్ఛుచిరాచమ్య సాధకః
బ్రహ్మన్, శుద్ధుడైన సాధకుడు ఆసనంపై కూర్చొని ఆచమనం చేయాలి.
శాలగ్రామే మణౌ మన్త్రే ప్రతిమాయాం జలే స్థలే 1.26.
శాలగ్రామ శిలలోనైనా, రత్నంలోనైనా, మంత్రంతోనైనా, విగ్రహంలోనైనా, నీటిలోనైనా, భూమిపై అయినా—
సర్వేషు శస్తా పూజా చ శాలగ్రామే చ నారద
ఈ అన్నింటిలోనూ పూజ చేయడం శ్రేష్ఠం, నారదా, ముఖ్యంగా శాలగ్రామంలో అయితే మరింత గొప్పది.
స స్నాతః సర్వతీర్థేషు సర్వయజ్ఞేషు దీక్షితః
అతను అన్నీ పవిత్ర తీర్థాలలో స్నానం చేసినవాడిలా, అన్ని యజ్ఞాలలో దీక్ష పొందినవాడిలా ఉంటాడు.
శాలగ్రామజలం భక్త్యా నిత్యమశ్నాతి యో నరః
శాలగ్రామ శిల నుండి వచ్చిన నీటిని భక్తితో ప్రతిరోజూ సేవించే వాడు,
శాలగ్రామశిలాచక్రం యత్ర తిష్ఠతి నారద
నారదా, ఎక్కడ శాలగ్రామ శిల మరియు చక్రం ఉంటాయో,
తత్ర యో హి మృతో దేహీ జ్ఞానాజ్ఞానేన దైవతః
అక్కడ ఎవరు మరణిస్తే, వారు తెలిసినా తెలియకపోయినా, దైవాన్ని పొందుతారు.
శాలగ్రామం వినాఽన్యత్ర కః సాధుః పూజయేద్ధరిమ్
శాలగ్రామం లేకుండా మరెక్కడా, సద్గుణులు హరిను పూజించగలరా?
పూజాధారశ్చ కథితః శ్రూయతాం పూజనక్రమః
పూజకు ఆధారం వివరించబడింది; ఇప్పుడు పూజ విధానాన్ని విను.
కశ్చిద్దదాతి హరయే చోపచారాంశ్చ షోడశ
కొంతమంది హరికి పదహారు విధాలుగా సేవలు సమర్పిస్తారు,
కశ్చిద్ద్వాదశ వస్తూని పఞ్చ వస్తూని కశ్చన
కొంతమంది పన్నెండు వస్తువులు, మరికొందరు ఐదు వస్తువులు సమర్పిస్తారు.
ఆసనం వసనం పాద్యమర్ఘ్యమాచమనీయకమ్ 1.26.
ఆసనం, వస్త్రము, పాద్యము, అర్ఘ్యము, ఆచమనానికి నీరు—
గన్ధం మాల్యం చ శయ్యాం చ లలితాం సువిలక్షణామ్
గంధం, మాలలు, మరియు అందమైన ప్రత్యేకమైన మంచం—
గన్ధాన్నతల్పతామ్బూలం వినా ద్రవ్యాణి ద్వాదశ
గంధం, అన్నం, మంచం, తాంబూలం తప్పించి, మిగిలిన పన్నెండు వస్తువులు అవసరం.
సర్వాణ్యేతాని మూలేన దద్యాత్సాధకసత్తమః
ఉత్తమ సాధకుడు ఈ అన్నింటినీ వేరుతో కూడి సమర్పించాలి.
ఆదౌ కృత్వా భూతశుద్ధిం ప్రాణాయామం తతః పరమ్
ముందుగా భూతశుద్ధి చేసి, ఆ తరువాత ప్రాణాయామం చేయాలి.
వర్ణన్యాసం వినిర్వర్త్య చార్ఘ్యపాత్రం వినిర్దిశేత్
వర్ణన్యాసం పూర్తిచేసిన తరువాత, అర్ఘ్యపాత్రను సూచించాలి.
జలేనాపూర్య్య శఙ్ఖం చ తత్ర సంస్థాపయేద్ద్విజః
ఆపైన, శంఖాన్ని నీటితో నింపి అక్కడ ఉంచాలి, ద్విజుడా.
పూజోపకరణం తేన జలేన క్షాలయేత్పునః
ఆ నీటితో పూజా సామగ్రిని మళ్లీ శుభ్రపరచాలి.
ధ్యానేన గురుదత్తేన ధ్యాయేత్కృష్ణమనన్యధీః
గురువు చెప్పిన ధ్యానంతో, మనస్సు మరొకదానికి తిప్పకుండా కృష్ణుని ధ్యానించాలి.
అఙ్గ ప్రత్యఙ్గదేవం చ తన్త్రోక్తం పూజయేద్ధరిమ్
తంత్రంలో చెప్పిన విధంగా, ప్రతి అవయవ దేవతతో కూడిన హరిని పూజించాలి.
దత్త్వోపహారం వివిధం స్తుత్వా చ కవచం పఠేత్ 1.26.
వివిధ రకాల నైవేద్యాలు సమర్పించి, స్తుతించి, కవచాన్ని పఠించాలి.
కృత్వా వై దేవపూజాం చ యజ్ఞం కుర్య్యాద్విచక్షణః
దేవుని పూజ చేసిన తరువాత, జ్ఞాని యజ్ఞం చేయాలి.
నిత్యశ్రాద్ధం యథాశక్తి దానం విత్తానురూపకమ్
ప్రతిరోజూ శ్రాద్ధం, తన శక్తికి తగిన దానం, సంపదను బట్టి ఇవ్వాలి.
ఇతి తే కథితం సర్వం వేదోక్తం సూత్రముత్తమమ్
ఇలా వేదాల్లో చెప్పిన ఉత్తమ సూత్రాన్ని నీకు మొత్తం వివరించాను.
నారద ఉవాచ యతీనాం వైష్ణవానాం చ విధవాబ్రహ్మచారిణామ్
నారదుడు ఇలా అడిగాడు — యతులు, వైష్ణవులు, విధవలు, బ్రహ్మచారులు వీరికి
కిం కర్త్తవ్యమకర్త్తవ్యమభోగ్యం భోగ్యమేవ వా
ఏం చేయాలో, ఏం చేయకూడదో, ఏది అనుభవించదగినదో, ఏది అనుభవించకూడదో చెప్పండి.
మహేశ్వర ఉవాచ కశ్చిత్సమీరణాహారీ ఫలాహారీ చ కశ్చన
మహేశ్వరుడు ఇలా చెప్పాడు — కొందరు గాలి మీద జీవిస్తారు, మరికొందరు పండ్లు తింటారు.