అశ్వినీ భరణీ చైవ కృత్తికా రోహిణీ తథా
అశ్విని, భరణి, కృత్తిక, అలాగే రోహిణి కూడా ఉన్నారు.
పుష్యాఽఽశ్లేషా మఘా పూర్వఫల్గున్యుత్తరఫల్గునీ 1.9.
పుష్యమి, ఆశ్లేష, మఘ, పూర్వఫల్గుని, ఉత్తరఫల్గుని కూడా ఉన్నారు.
జ్యేష్ఠా మూలా తథా పూర్వాఽఽషాఢా చైవోత్తరా స్మృతా
జ్యేష్ఠ, మూల, పూర్వాషాఢ, అలాగే ఉత్తరాషాఢ అని గుర్తించబడినవి.
పూర్వా భాద్రోత్తరాభాద్రా రేవత్యన్తా విధుప్రియాః
పూర్వభాద్రపద, ఉత్తరభాద్రపద, రేవతి — ఇవే చంద్రునికి ప్రియమైనవిగా చివరగా చెప్పబడ్డాయి.
సన్తతం రసభావేన చకార శశినం వశమ్
వారు ఎప్పుడూ ప్రేమతో చంద్రుణ్ణి తమవశంలో ఉంచారు.
సర్వా భగిన్యః పితరం కథయామాసురాదృతాః
అందరు అక్కచెల్లెళ్లు గౌరవంతో తమ తండ్రితో మాట్లాడారు.
దక్షః ప్రకుపితశ్చన్ద్రమశపన్మన్త్రపూర్వకమ్
దక్షుడు కోపంతో చంద్రుణ్ణి మంత్రంతో శపించాడు.
దినే దినే యక్ష్మణా స క్షీయమాణశ్చ దుఃఖితః
ప్రతి రోజు వ్యాధితో బాధపడుతూ, చంద్రుడు క్షీణించి దుఃఖించేవాడు.
దృష్ట్వా చన్ద్రం శంకరశ్చ క్లేశితం శరణాగతమ్
శివుడు బాధపడుతూ ఆశ్రయానికి వచ్చిన చంద్రుణ్ణి చూశాడు.
నిర్ముక్తం యక్ష్మణా కృత్వా స్వకపోలే స్థలం దదౌ
ఆ వ్యాధిని తొలగించి, తన నుదుటిపై చోటు ఇచ్చాడు.
తం శివః శేఖరే కృత్వా చాభవచ్చన్ద్రశేఖరః
శివుడు చంద్రుణ్ణి తన జటపై ఉంచి, చంద్రశేఖరుడు అయ్యాడు.
దక్షకన్యాః పతిం ముక్తం దృష్ట్వా చ రురుదుః పునః 1.9.
తమ భర్త విముక్తుడైనదాన్ని చూసి, దక్షుని కుమార్తెలు మళ్లీ ఏడ్చారు.
ఉచ్చైశ్చ రురుదుర్గత్వా నిహత్యాఙ్గం పునః పునః
వారు బలంగా ఏడుస్తూ, నేలపై పడిపడి, తమ శరీరాన్ని మళ్లీ మళ్లీ కొట్టుకున్నారు.
దక్షకన్యా ఊచుః సౌభాగ్యమస్తు నస్తాత గతః స్వామీ గుణాన్వితః
దక్షుని కుమార్తెలు ఇలా అన్నారు: 'తండ్రీ! మాకు శుభం కలగాలి; మా గుణవంతుడైన భర్త మమ్మల్ని వదిలి వెళ్ళిపోయాడు.'
స్థితే చక్షుషి హే తాత దృష్టం ధ్వాన్తమయం జగత్
కంటి తెరిచి ఉన్నప్పటికీ, ప్రియమైనవాడా, ఈ లోకం అంతా చీకటిగా కనిపిస్తుంది.
పతిరేవ గతిః స్త్రీణాం పతిః ప్రాణాశ్చ సమ్పదః
స్త్రీలకు భర్తే మార్గం, భర్తే ప్రాణం, భర్తే సంపద.
పతిర్నారాయణః స్త్రీణాం వ్రతం ధర్మః సనాతనః
స్త్రీలకు భర్త నారాయణుడే, భర్తను సేవించడమే వారి వ్రతం, శాశ్వత ధర్మం.
స్నానం చ సర్వతీర్థేషు సర్వయజ్ఞేషు దక్షిణా
అన్ని పవిత్ర నదుల్లో స్నానం చేయడం, అన్ని యజ్ఞాల్లో దానం చేయడం,
దేవార్చనం చానశనం సర్వాణి చ తపాంసి చ
దేవతలను పూజించడం, ఉపవాసం ఉండడం, అన్ని విధాల తపస్సు చేయడం,
సర్వేషాం బాన్ధవానాం చ ప్రియః పుత్రశ్చ యోషితామ్
అన్ని బంధువులలో, స్త్రీలకు కుమారుడే అత్యంత ప్రియమైనవాడు.
అసద్వంశప్రసూతా యా సా ద్వేష్టి స్వామినం సదా
చెడ్డ వంశంలో పుట్టిన స్త్రీ భర్తను ఎప్పుడూ ద్వేషిస్తుంది.
పతితం రోగిణం దుష్టం నిర్ధనం గుణహీనకమ్ 1.9.
భర్త పతితుడైనా, అనారోగ్యంతో ఉన్నవాడైనా, చెడ్డవాడైనా, దరిద్రుడైనా, గుణాల్లేనివాడైనా,
సగుణం నిర్గుణం వాపి ద్వేష్టి యా సంత్యజేత్పతిమ్
ఎవరైనా స్త్రీ భర్తను ద్వేషించి వదిలిపెడితే, అతనిలో గుణాలున్నా లేకపోయినా,
కీటైః శునకతుల్యైశ్చ భక్షితా సా దివానిశమ్
ఆమెను పిట్టలు, కుక్కల వంటి క్రిమికీటకాలు రాత్రింబవళ్లు తింటూ ఉంటాయి.
గృధ్రః కోటిసహస్రాణి శతజన్మాని సూకరః
పదిలక్ష జన్మలు గద్దగా, వంద జన్మలు పందిగా పుట్టాలి.
తతో మానవజన్మాని లభేచ్చేత్పూర్వకర్మణః
అతడి పూర్వకర్మ అనుకూలిస్తే, తరువాత మానవ జన్మ పొందుతుంది.
దేహి నః కాన్తదానం చ కామపూరం విధేః సుత
సృష్టికర్త కుమారుడా, మాకు ప్రియమైన伴ిని ఇచ్చి, మనసులోని కోరికలు తీర్చు.
కన్యానాం వచనం శ్రుత్వా దక్షః శంకరసన్నిధిమ్
ఆ కన్యల మాటలు విని, దక్షుడు శివుని సమీపానికి వెళ్లాడు.
దక్షస్తస్యాశిషం కృత్వా సమువాచ కృపానిధిమ్
దక్షుడు వారికి ఆశీర్వాదం ఇచ్చి, దయామయుడైన శివునితో మాట్లాడాడు.
దక్ష ఉవాచ మత్సుతానాం చ ప్రాణానాం పరమేవ ప్రియం పతిమ్
దక్షుడు ఇలా అన్నాడు: నా కుమార్తెలకు భర్త ప్రాణాలకన్నా ప్రియమైనవాడు.