ಮಾಹೇಶ್ವರಂ ಭಾಗವತಂ ವಾಸಿಷ್ಠಂ ಚ ಸವಿಸ್ತರಮ್ । ಏತಾನ್ಯುಪಪುರಾಣಾನಿ ಕಥಿತಾನಿ ಮಹಾತ್ಮಭಿಃ
ಮಹೇಶ್ವರ, ಭಾಗವತ ಮತ್ತು ವಿವರವಾದ ವಾಸಿಷ್ಠಪುರಾಣ—ಈ ಉಪಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಮಹಾತ್ಮರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅಷ್ಟಾದಶ ಪುರಾಣಾನಿ ಕೃತ್ವಾ ಸತ್ಯವತೀಸುತಃ । ಭಾರತಾಖ್ಯಾನಮತುಲಂ ಚಕ್ರೇ ತದುಪಬೃಂಹಿತಮ್
ಸತ್ಯವತಿಯ ಮಗನು ಹದಿನೆಂಟು ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ, ಅವುಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ಭಾರತ ಎಂಬ ಅಪೂರ್ವ ಕಥೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
ಮನ್ವನ್ತರೇಷು ಸರ್ವೇಷು ದ್ವಾಪರೇ ದ್ವಾಪರೇ ಯುಗೇ । ಪ್ರಾದುಃಕರೋತಿ ಧರ್ಮಾರ್ಥೀ ಪುರಾಣಾನಿ ಯಥಾವಿಧಿ
ಪ್ರತಿ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿಯೂ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ.
ದ್ವಾಪರೇ ದ್ವಾಪರೇ ವಿಷ್ಣುರ್ವ್ಯಾಸರೂಪೇಣ ಸರ್ವದಾ । ವೇದಮೇಕಂ ಸ ಬಹುಧಾ ಕುರುತೇ ಹಿತಕಾಮ್ಯಯಾ
ಪ್ರತಿ ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ, ವಿಷ್ಣುವು ವ್ಯಾಸನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಒಬ್ಬ ವೇದವನ್ನು ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುತ್ತಾನೆ, ಎಲ್ಲರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ.
ಅಲ್ಪಾಯುಷೋಽಲ್ಪಬುದ್ಧೀಂಶ್ಚ ವಿಪ್ರಾನ್ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಕಲಾವಥ । ಪುರಾಣಸಂಹಿತಾಂ ಪುಣ್ಯಾಂ ಕುರುತೇಽಸೌ ಯುಗೇ ಯುಗೇ
ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಬುದ್ಧಿಯವರೆಂದು ತಿಳಿದು, ಪ್ರತಿಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ ಪವಿತ್ರ ಪುರಾಣಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಸ್ತ್ರೀಶೂದ್ರದ್ವಿಜಬನ್ಧೂನಾಂ ನ ವೇದಶ್ರವಣಂ ಮತಮ್ । ತೇಷಾಮೇವ ಹಿತಾರ್ಥಾಯ ಪುರಾಣಾನಿ ಕೃತಾನಿ ಚ
ಹೆಣ್ಮಕ್ಕಳು, ಶೂದ್ರರು ಮತ್ತು ವೇದಶ್ರವಣಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಲ್ಲದ ದ್ವಿಜಬಂಧುಗಳ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮನ್ವನ್ತರೇ ಸಪ್ತಮೇಽತ್ರ ಶುಭೇ ವೈವಸ್ವತಾಭಿಧೇ । ಅಷ್ಟಾವಿಂಶತಿಮೇ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ದ್ವಾಪರೇ ಮುನಿಸತ್ತಮಾಃ
ಈ ಶುಭವಾದ ಏಳನೇ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ, ವೈವಸ್ವತ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ, ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟನೇ ದ್ವಾಪರ ಬಂದಾಗ, ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ,
ವ್ಯಾಸಃ ಸತ್ಯವತೀಸೂನುರ್ಗುರುರ್ಮೇ ಧರ್ಮವಿತ್ತಮಃ । ಏಕೋನತ್ರಿಂಶತ್ಸಂಪ್ರಾಪ್ತೇ ದ್ರೌಣಿರ್ವ್ಯಾಸೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ
ಸತ್ಯವತಿಯ ಮಗನಾದ ನನ್ನ ಗುರು ಧರ್ಮಜ್ಞ ವ್ಯಾಸನು, ಒತ್ತತ್ತಮ ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ದ್ರೌಣಿಯಾಗಿ ವ್ಯಾಸನಾಗುವನು.
ಅತೀತಾಸ್ತು ತಥಾ ವ್ಯಾಸಾಃ ಸಪ್ತವಿಂಶತಿರೇವ ಚ । ಪುರಾಣಸಂಹಿತಾಸ್ತೈಸ್ತು ಕಥಿತಾಸ್ತು ಯುಗೇ ಯುಗೇ
ಹಾಗೆಯೇ, ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ವ್ಯಾಸರು ಇದ್ದರು; ಅವರು ಪ್ರತಿಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ ಪುರಾಣಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದರು.
ಋಷಯ ಊಚುಃ ಬ್ರೂಹಿ ಸೂತ ಮಹಾಭಾಗ ವ್ಯಾಸಾಃ ಪೂರ್ವಯುಗೋದ್ಭವಾಃ । ವಕ್ತಾರಸ್ತು ಪುರಾಣಾನಾಂ ದ್ವಾಪರೇ ದ್ವಾಪರೇ ಯುಗೇ
ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಮಹಾಭಾಗ ಸೂತನೇ, ಹಿಂದಿನ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ವ್ಯಾಸರು ಯಾರು? ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದವರು ಯಾರು ಎಂದು ನಮಗೆ ಹೇಳು.
ಸೂತ ಉವಾಚ ದ್ವಾಪರೇ ಪ್ರಥಮೇ ವ್ಯಸ್ತಾಃ ಸ್ವಯಂ ವೇದಾಃ ಸ್ವಯಮ್ಭುವಾ । ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ದ್ವಿತೀಯೇ ತು ದ್ವಾಪರೇ ವ್ಯಾಸಕಾರ್ಯಕೃತ್
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಮೊದಲ ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಭುವೇ ವೇದಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿದನು; ಎರಡನೇ ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪತಿ ವ್ಯಾಸನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿದನು.
ತೃತೀಯೇ ಚೋಶನಾ ವ್ಯಾಸಶ್ಚತುರ್ಥೇ ತು ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ । ಪಞ್ಚಮೇ ಸವಿತಾ ವ್ಯಾಸಃ ಷಷ್ಠೇ ಮೃತ್ಯುಸ್ತಥಾಪರೇ
ಮೂರನೇಯಲ್ಲಿ ಉಶನಸ್ಸು ವ್ಯಾಸನಾಗಿದ್ದನು; ನಾಲ್ಕನೇಯಲ್ಲಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿ, ಐದನೇಯಲ್ಲಿ ಸವಿತಾ ವ್ಯಾಸನಾಗಿದ್ದನು; ಆರನೆಯಲ್ಲಿ ಮೃತ್ಯು, ಮುಂದಿನ ಯುಗದಲ್ಲಿ
ಮಘವಾ ಸಪ್ತಮೇ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ವಸಿಷ್ಠಸ್ತ್ವಷ್ಟಮೇ ಸ್ಮೃತಃ । ಸಾರಸ್ವತಸ್ತು ನವಮೇ ತ್ರಿಧಾಮಾ ದಶಮೇ ತಥಾ
ಏಳನೇಯಲ್ಲಿ ಮಘವಾನ್, ಎಂಟನೇಯಲ್ಲಿ ವಸಿಷ್ಠನು ನೆನಪಾಗುತ್ತಾನೆ; ಒಂಬತ್ತನೇಯಲ್ಲಿ ಸಾರಸ್ವತ, ಹತ್ತನೇಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿಧಾಮಾ.
ಏಕಾದಶೇಽಥ ತ್ರಿವೃಷೋ ಭರದ್ವಾಜಸ್ತತಃ ಪರಮ್ । ತ್ರಯೋದಶೇ ಚಾನ್ತರಿಕ್ಷೋ ಧರ್ಮಶ್ಚಾಪಿ ಚತುರ್ದಶೇ
ಹನ್ನೊಂದನೇಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿವೃಶನು, ನಂತರ ಭರದ್ವಾಜನು, ಹದಿಮೂರನೇಯಲ್ಲಿ ಅಂತರಿಕ್ಷನು, ಹದಿನಾಲ್ಕನೇಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮನು.
ತ್ರಯ್ಯಾರುಣಿಃ ಪಞ್ಚದಶೇ ಷೋಡಶೇ ತು ಧನಞ್ಜಯಃ । ಮೇಧಾತಿಥಿಃ ಸಪ್ತದಶೇ ವ್ರತೀ ಹ್ಯಷ್ಟಾದಶೇ ತಥಾ
ಹದಿನೈದನೇಯಲ್ಲಿ ತ್ರಯ್ಯಾರುಣಿಯವರು, ಹದಿನಾರನೇಯಲ್ಲಿ ಧನಂಜಯನು, ಹದಿನೇಳನೇಯಲ್ಲಿ ಮೇಧಾತಿಥಿಯವರು, ಹದಿನೆಂಟನೇಯಲ್ಲಿ ವ್ರತೀ ಎಂಬವರು.
ಅತ್ರಿರೇಕೋನವಿಂಶೇಽಥ ಗೌತಮಸ್ತು ತತಃ ಪರಮ್ । ಉತ್ತಮಶ್ಚೈಕವಿಂಶೇಽಥ ಹರ್ಯಾತ್ಮಾ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಃ
ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇಯಲ್ಲಿ ಅತ್ರಿಯವರು, ನಂತರ ಗೌತಮನು, ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೇಯಲ್ಲಿ ಹರ್ಯಾತ್ಮನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಉತ್ತಮನೂ ಇದ್ದರು.
ವೇನೋ ವಾಜಶ್ರವಾಶ್ಚೈವ ಸೋಮೋಽಮುಷ್ಯಾಯಣಸ್ತಥಾ । ತೃಣಬಿನ್ದುಸ್ತಥಾ ವ್ಯಾಸೋ ಭಾರ್ಗವಸ್ತು ತತಃ ಪರಮ್
ವೇನನು, ವಾಜಶ್ರವನು, ಸೋಮನೂ, ಅಮುಷ್ಯಾಯಣನು, ತೃಣಬಿಂದು, ವ್ಯಾಸನು, ನಂತರ ಭಾರ್ಗವನು.
ತತಃ ಶಕ್ತಿರ್ಜಾತುಕರ್ಣ್ಯಃ ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನಸ್ತತಃ । ಅಷ್ಟಾವಿಂಶತಿಸಂಖ್ಯೇಯಂ ಕಥಿತಾ ಯಾ ಮಯಾ ಶ್ರುತಾ
ನಂತರ ಶಕ್ತಿಯವರು, ಜಾತುಕರ್ಣ್ಯನು, ನಂತರ ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನನು; ಈ ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಜನರನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಿದಂತೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನಾತ್ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಪುರಾಣಂ ಚ ಮಯಾ ಶ್ರುತಮ್ । ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಂ ಪುಣ್ಯಂ ಸರ್ವದುಃಖೌಘನಾಶನಮ್
ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನರಿಂದ ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತ ಎಂಬ ಪವಿತ್ರ ಪುರಾಣವನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ, ಅದು ಎಲ್ಲಾ ದುಃಖಗಳ ಗುಡ್ಡನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಕಾಮದಂ ಮೋಕ್ಷದಂ ಚೈವ ವೇದಾರ್ಥಪರಿಬೃಂಹಿತಮ್ । ಸರ್ವಾಗಮರಸಾರಾಮಂ ಮುಮುಕ್ಷೂಣಾಂ ಸದಾ ಪ್ರಿಯಮ್
ಅದು ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ, ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ, ವೇದಗಳ ಅರ್ಥದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಸಾರವಾದ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವರಿಗೆ ಸದಾ ಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
ವ್ಯಾಸೇನ ಕೃತ್ವಾತಿಶುಭಂ ಪುರಾಣಂ ಶುಕಾಯ ಪುತ್ರಾಯ ಮಹಾತ್ಮನೇ ಯತ್ । ವೈರಾಗ್ಯಯುಕ್ತಾಯ ಚ ಪಾಠಿತಂ ವೈ ವಿಜ್ಞಾಯ ಚೈವಾರಣಿಸಮ್ಭವಾಯ
ವ್ಯಾಸನು ಅತ್ಯಂತ ಶುಭಕರವಾದ ಈ ಪುರಾಣವನ್ನು ರಚಿಸಿ, ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ತನ್ನ ಪುತ್ರ ಶುಕನಿಗೆ, ಅವನು ಅರಣಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನೆಂದು ತಿಳಿದು, ಪಾಠಮಾಡಿದನು.
ಶ್ರುತಂ ಮಯಾ ತತ್ರ ತಥಾ ಗೃಹೀತಂ ಯಥಾರ್ಥವದ್‌ವ್ಯಾಸಮುಖಾನ್ಮುನೀನ್ದ್ರಾಃ । ಪುರಾಣಗುಹ್ಯಂ ಸಕಲಂ ಸಮೇತಂ ಗುರೋಃ ಪ್ರಸಾದಾತ್ಕರುಣಾನಿಧೇಶ್ಚ
ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ವ್ಯಾಸನ ಬಾಯಿಂದ ಹಾಗೂ ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಂದ ಪುರಾಣಗಳ ಗುಪ್ತಾರ್ಥವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಗುರುದೇವನ ಕೃಪೆಯಿಂದ, ಆ ದಯಾಮಯನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ, ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಕೇಳಿ, ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದೇನೆ.
ಸೂತೇನ ಪೃಷ್ಟಃ ಸಕಲಂ ಜಗಾದ ದ್ವೈಪಾಯನಸ್ತತ್ರ ಪುರಾಣಗುಹ್ಯಮ್ । ಅಯೋನಿಜೇನಾದ್‌ಭುತಬುದ್ಧಿನಾ ವೈ ಶ್ರುತಂ ಮಯಾ ತತ್ರ ಮಹಾಪ್ರಭಾವಮ್
ಸೂತನು ಕೇಳಿದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ದ್ವೈಪಾಯನನು ಪುರಾಣಗಳ ಗುಪ್ತಾರ್ಥವನ್ನೆಲ್ಲಾ ವಿವರಿಸಿದನು; ನಾನು ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಾದ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳ, ಅಯೋನಿಜನಾದ ಆ ಮಹಾಪ್ರಭಾವಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ.
ಶ್ರೀಮದ್‍ಭಾಗವತಾಮರಾಂಘ್ರಿಪಫಲಾಸ್ವಾದಾದರಃ ಸತ್ತಮಾಃ ಸಂಸಾರಾರ್ಣವದುರ್ವಿಗಾಹ್ಯಸಲಿಲಂ ಸನ್ತರ್ತುಕಾಮಃ ಶುಕಃ । ನಾನಾಖ್ಯಾನರಸಾಲಯಂ ಶ್ರುತಿಪುಟೈಃ ಪ್ರೇಮ್ಣಾಶೃಣೋದದ್‌ಭುತಂ ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ನ ವಿಮುಚ್ಯತೇ ಕಲಿಭಯಾದೇವಂವಿಧಃ ಕಃ ಕ್ಷಿತೌ
ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಶುಕನು, ಸಂಸಾರದ ದುರ್ಗಮ ಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಲು ಬಯಸಿ, ದೇವತೆಗಳ ಪಾದಾಮೃತದ ರುಚಿಯನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸುವಂತೆ, ಅನೇಕ ಕಥೆಗಳ ರಸದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅದ್ಭುತ ಭಾಗವತವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೇಳಿದನು; ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ ಕಲಿಯುಗದ ಭಯದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗದವರು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರು?
ಪಾಪೀಯಾನಪಿ ವೇದಧರ್ಮರಹಿತಃ ಸ್ವಾಚಾರಹೀನಾಶಯೋ ॥ ವ್ಯಾಜೇನಾಪಿ ಶೃಣೋತಿ ಯಃ ಪರಮಿದಂ ಶ್ರೀಮತ್ಪುರಾಣೋತ್ತಮಮ್ । ಭುಕ್ತ್ಯಾ ಭೋಗಕಲಾಪಮತ್ರ ವಿಪುಲಂ ದೇಹಾವಸಾನೇಽಚಲಂ ಯೋಗಿಪ್ರಾಪ್ಯಮವಾಪ್ನುಯಾದ್ಭಗವತೀನಾಮಾಙ್‌ಕಿತಂ ಸುನ್ದರಮ್
ಯಾರು ವೇದಧರ್ಮವಿಲ್ಲದವರಾದರೂ, ಸತ್ಕಾರ್ಯವಿಲ್ಲದವರಾದರೂ, ಕೇವಲ ನೆಪದಿಂದಲಾದರೂ ಈ ಪರಮ ಪವಿತ್ರ ಪುರಾಣವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ಜೀವಿತಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಯೋಗಿಗಳು ಪಡೆಯುವ ಭಗವಂತನ ನಾಮದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಸುಂದರವಾದ ಅಚಲ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಯಾ ನಿರ್ಗುಣಾ ಹರಿಹರಾದಿಭಿರಪ್ಯಲಭ್ಯಾ ವಿದ್ಯಾ ಸತಾಂ ಪ್ರಿಯತಮಾಥ ಸಮಾಧಿಗಮ್ಯಾ । ಸಾ ತಸ್ಯ ಚಿತ್ತಕುಹರೇ ಪ್ರಕರೋತಿ ಭಾವಂ ಯಃ ಸಂಶೃಣೋತಿ ಸತತಂ ತು ಸತೀಪುರಾಣಮ್
ಯಾವ ವಿದ್ಯೆ ಗುಣರಹಿತವಾಗಿದ್ದು, ಹರಿಹರಾದಿಗಳಿಗೂ ಸಿಗದದ್ದು, ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದದ್ದು, ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದಾದದು, ಆ ವಿದ್ಯೆ ಸದಾ ಈ ಪವಿತ್ರ ಪುರಾಣವನ್ನು ಕೇಳುವವನ ಹೃದಯ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ಯ ಮಾನುಷಭವಂ ಸಕಲಾಙ್ಗಯುಕ್ತಂ ಪೋತಂ ಭವಾರ್ಣವಜಲೋತ್ತರಣಾಯ ಕಾಮಮ್ । ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ಯ ವಾಚಕಮಹೋ ನ ಶೃಣೋತಿ ಮೂಢಃ ಸ ವಞ್ಚಿತೋಽತ್ರ ವಿಧಿನಾ ಸುಖದಂ ಪುರಾಣಮ್
ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾನವನ ಜನ್ಮವನ್ನು, ಭವಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಲು ದೋಣಿಯಂತೆ, ಪಾಠ ಮಾಡುವವನನ್ನು ಕೂಡ ಪಡೆದಿದ್ದರೂ, ಆನುಷಂಗಿಕನು ಈ ಸುಖವನ್ನು ನೀಡುವ ಪುರಾಣವನ್ನು ಕೇಳದೆ ಇದ್ದರೆ, ಅವನು ವಿಧಿಯ ದ್ವಾರಾ ಮೋಸಹೊಂದಿ, ಆ ಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಯಃ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಕರ್ಣಯುಗಲಂ ಪಟುಮಾನುಷತ್ವೇ ರಾಗೀ ಶೃಣೋತಿ ಸತತಂ ಚ ಪರಾಪವಾದಾನ್ । ಸರ್ವಾರ್ಥದಂ ರಸನಿಧಿಂ ವಿಮಲಂ ಪುರಾಣಂ ನಷ್ಟಃ ಕುತೋ ನ ಶೃಣುತೇ ಭುವಿ ಮನ್ದಬುದ್ಧಿಃ
ಯಾರು ಮಾನವನಾಗಿ ಎರಡು ಕಿವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು, ಸದಾ ಪರನಿಂದನೆಗಳನ್ನು ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡುವ, ಅಮೃತದ ಭಂಡಾರವಾದ ಶುದ್ಧ ಪುರಾಣವನ್ನು ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಮೂರ್ಖನು ನಾಶವಾಗದೆ ಹೇಗೆ ಉಳಿಯಬಲ್ಲನು?
ದೇವೀಸರ್ವೋತ್ತಮೇತಿಕಥನಮ್ ಋಷಯ ಊಚುಃ ಸೌಮ್ಯ ವ್ಯಾಸಸ್ಯ ಭಾರ್ಯಾಯಾಂ ಕಸ್ಯಾಂ ಜಾತಃ ಸುತಃ ಶುಕಃ । ಕಥಂ ವಾ ಕೀದೃಶೋ ಯೇನ ಪಠಿತೇಯಂ ಸುಸಂಹಿತಾ
ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಸೌಮ್ಯ, ವ್ಯಾಸನ ಪತ್ನಿಯರಲ್ಲಿ ಯಾರಿಂದ ಶುಕನ ಹೆಸರಿನ ಪುತ್ರನು ಹುಟ್ಟಿದನು? ಅವನು ಹೇಗೆ, ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು? ಈ ಉತ್ತಮ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಯಾರು ಪಠಿಸಿದರು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸು.
ಅಯೋನಿಜಸ್ತ್ವಯಾ ಪ್ರೋಕ್ತಸ್ತಥಾ ಚಾರಣಿಜಃ ಶುಕಃ । ಸನ್ದೇಹೋಽಸ್ತಿ ಮಹಾಂಸ್ತತ್ರ ಕಥಯಾದ್ಯ ಮಹಾಮತೇ
ನೀನು ಶುಕನು ಅಯೋನಿಜನೆಂದು, ಚಾರಣಜನ್ಮವೂ ಹೊಂದಿದನೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದೀಯಲ್ಲ, ಅದರಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸಂಶಯವಿದೆ; ಮಹಾಮತಿವಂತನೇ, ಅದನ್ನು ಈಗ ವಿವರಿಸು.