ദൃഷ്ട്വാ താം വിസ്മിതാഃ സര്വേ വയം തത്ര സ്ഥിതാഽഭവന് । കേയം കാന്താ ച കിം നാമ ന ജാനീമോഽത്ര സംസ്ഥിതാഃ
അവളെ കണ്ടപ്പോൾ ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും അത്ഭുതത്തോടെ അവിടെ നിന്നു. 'ഇവൾ ആരാണ് ഈ മനോഹരിയായ സ്ത്രീ? അവളുടെ പേര് എന്താണ്? ഞങ്ങൾ അറിയുന്നില്ല' എന്ന് ഞങ്ങൾ തമ്മിൽ സംശയിച്ചു.
സഹസ്രനയനാ രാമാ സഹസ്രകരസംയുതാ । സഹസ്രവദനാ രമ്യാ ഭാതി ദൂരാദസംശയമ്
ആയിരം കണ്ണുകളുമുള്ളതും, പ്രകാശം പകർന്നതുമായ, ആയിരം കൈകളും മനോഹരമായ ആയിരം മുഖങ്ങളും ഉള്ളതുമായ അവൾ ദൂരെ നിന്നു സംശയമില്ലാതെ തിളങ്ങി.
നാപ്സരാ നാപി ഗന്ധര്വീ നേയം ദേവാങ്ഗനാ കില । ഇതി സംശയമാപന്നാസ്തത്ര നാരദ സംസ്ഥിതാഃ
'ഇവൾ അപ്സരസല്ല, ഗന്ധർവ്വിക്കുമല്ല, ദേവതകളിൽ ഒരാളുമല്ല' എന്ന് നാരായണാ, ഞങ്ങൾ അവിടെ സംശയത്തോടെ നിന്നു.
തദാഽസൌ ഭഗവാന്വിഷ്ണുര്ദൃഷ്ട്വാ താം ചാരുഹാസിനീമ് । ഉവാചാമ്ബാം സ്വവിജ്ഞാനാത്കൃത്വാ മനസി നിശ്ചയമ്
അപ്പോൾ ഭഗവാൻ വിഷ്ണു, ആ മനോഹരമായ ചിരിയോടെ ഇരുന്ന അമ്മയെ കണ്ടു, മനസ്സിൽ ഉറപ്പാക്കി, തന്റെ അറിവുപ്രകാരം അമ്മയോട് പറഞ്ഞു.
ഏഷാ ഭഗവതീ ദേവീ സര്വേഷാം കാരണം ഹി നഃ । മഹാവിദ്യാ മഹാമായാ പൂര്ണാ പ്രകൃതിരവ്യയാ
ഈ ഭഗവതിയായ ദേവിയാണ് എല്ലായിടത്തും നമുക്ക് കാരണമാകുന്നത്. അവൾ മഹാവിദ്യയും മഹാമായയും പൂർണ്ണവും അക്ഷയവുമായ ആദിപ്രകൃതിയാണ്.
ദുര്ജ്ഞേയാഽല്പധിയാം ദേവീ യോഗഗമ്യാ ദുരാശയാ । ഇച്ഛാ പരാത്മനഃ കാമം നിത്യാനിത്യസ്വരൂപിണീ
ചെറിയ ബുദ്ധിയുള്ളവർക്ക് ദേവിയെ മനസ്സിലാക്കാൻ പ്രയാസമാണ്; യോഗത്തിലൂടെ മാത്രമേ അവളെ ലഭിക്കാനാകൂ. അവൾ എളുപ്പത്തിൽ പിടികിട്ടാത്തതും പരമാത്മാവിന്റെ ഉന്നതമായ ഇച്ഛയും ശാശ്വതവും അശാശ്വതവുമായ സ്വഭാവവുമാണ്.
ദുരാരാധ്യാഽല്പഭാഗ്യൈശ്ച ദേവീ വിശ്വേശ്വരീ ശിവാ । വേദഗര്ഭാ വിശാലാക്ഷീ സര്വേഷാമാദിരീശ്വരീ
അൽപഭാഗ്യങ്ങൾക്കു ദേവിയെ പ്രീതിപ്പെടുത്താൻ വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്; അവൾ വിശ്വത്തിന്റെ ഈശ്വരിയും ശിവയും വേദങ്ങൾ ഉള്ളിൽ സൂക്ഷിക്കുന്നതും വിശാലമായ കണ്ണുകളുള്ളതും എല്ലാം തുടങ്ങുന്ന അധികാരിയുമാണ്.
ഏഷാ സംഹൃത്യ സകലം വിശ്വം ക്രീഡതി സംക്ഷയേ । ലിങ്ഗാനി സര്വജീവാനാം സ്വശരീരേ നിവേശ്യ ച
അവൾ ഈ ലോകം മുഴുവൻ ഒറ്റയടിക്ക് പിൻവലിച്ച് അതിന്റെ ലയത്തിൽ കളിക്കുന്നു; എല്ലാ ജീവികളുടെ അടയാളങ്ങളും അവളുടെ ശരീരത്തിനുള്ളിൽ ഇടുന്നു.
സര്വബീജമയീ ഹ്യേഷാ രാജതേ സാമ്പ്രതം സുരൌ । വിഭൂതയഃ സ്ഥിതാഃ പാര്ശ്വേ പശ്യതാം കോടിശഃ ക്രമാത്
സകല വിത്തുകളുടെയും രൂപമായ ഇവൾ ഇപ്പോൾ ദിവ്യമായി പ്രകാശിക്കുന്നു, ദേവന്മാരേ; അനേകം ശക്തികൾ അവളുടെ അരികിൽ നിരന്നു നിൽക്കുന്നു, ഓരോന്നും കാണാവുന്ന വിധത്തിൽ.
ദിവ്യാഭരണഭൂഷാഢ്യാ ദിവ്യഗന്ധാനുലേപനാഃ । പരിചര്യാപരാഃ സര്വാഃ പശ്യതാം ബ്രഹ്മശങ്കരൌ
ദിവ്യാഭരണങ്ങളാലും ദിവ്യസൗരഭ്യങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവരും, അവളുടെ സേവനത്തിൽ മുഴുകിയവരുമാണ് എല്ലാവരും, ബ്രഹ്മാവും ശങ്കരനും നോക്കി നിൽക്കുമ്പോൾ.
ധന്യാ വയം മഹാഭാഗാഃ കൃതകൃത്യാഃ സ്മ സാമ്പ്രതമ് । യദത്ര ദര്ശനം പ്രാപ്തം ഭഗവത്യാഃ സ്വയം ത്വിദമ്
നാം ഭാഗ്യവാന്മാരും മഹാഭാഗ്യശാലികളും ഇപ്പോൾ കൃതാർത്ഥരുമാണ്, കാരണം ഭഗവതിയുടെ ഈ ദർശനം നേരിട്ട് നമുക്ക് ലഭിച്ചു.
തപസ്തപ്തം പുരാ യത്നാത്തസ്യേദം ഫലമുത്തമമ് । അന്യഥാ ദര്ശനം കുത്ര ഭവേദസ്മാകമാദരാത്
മുന്പ് പരിശ്രമത്തോടെ ചെയ്ത തപസ്സിന്റെ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ഫലമാണിത്; അല്ലെങ്കിൽ ഈ ഭഗവതിദർശനം എങ്ങനെയാണ് നമുക്ക് ഭക്തിയോടെ ലഭിക്കാനായത്?
പശ്യന്തി പുണ്യപുഞ്ജാ യേ യേ വദാന്യാസ്തപസ്വിനഃ । രാഗിണോ നൈവ പശ്യന്തി ദേവീം ഭഗവതീം ശിവാമ്
പുണ്യസഞ്ചയമുള്ള ദാനശീലികളും തപസ്സുകാരുമാണ് ഭഗവതിയായ ശിവദേവിയെ കാണുന്നത്; രാഗഭാവമുള്ളവർക്ക് അവളെ കാണാൻ കഴിയില്ല.
മൂലപ്രകൃതിരേവൈഷാ സദാ പുരുഷസങ്ഗതാ । ബ്രഹ്മാണ്ഡം ദര്ശയത്യേഷാ കൃത്വാ വൈ പരമാത്മനേ
അവളാണ് മൂലപ്രകൃതി, എപ്പോഴും പുരുഷനോടൊപ്പം ചേർന്നിരിക്കുന്നവൾ; പരമാത്മാവിനായി ലോകം സൃഷ്ടിച്ച് അതിനെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.
ദ്രഷ്ടാഽസൌ ദൃശ്യമഖിലം ബ്രഹ്മാണ്ഡം ദേവതാഃ സുരൌ । തസ്യൈഷാ കാരണം സര്വാ മായാ സര്വേശ്വരീ ശിവാ
അവൻ കാണുന്നവൻ, ഈ ബ്രഹ്മാണ്ഡം മുഴുവൻ കാണപ്പെടുന്നവയാണ്, ദേവന്മാരേ; അവളാണ് അവനു എല്ലാറ്റിനും കാരണവും മായയും സർവ്വാധിപതിയും ശിവയും.
ക്വാഹം വാ ക്വ സുരാഃ സര്വേ രമ്ഭാദ്യാഃ സുരയോഷിതഃ । ലക്ഷാംശേന തുലാമസ്യാ ന ഭവാമഃ കഥഞ്ചന
ഞാനും എല്ലാ ദേവന്മാരും രംഭാദി ദേവസ്ത്രികളും എവിടെ? അവളെ ഒരു ഭാഗം പോലും നാം തുല്യരാകാൻ കഴിയില്ല.
സൈഷാ വരാങ്ഗനാ നാമ യാ വൈ ദൃഷ്ടാ മഹാര്ണവേ । ബാലഭാവേ മഹാദേവീ ദോലയന്തീവ മാം മുദാ
മഹാസമുദ്രത്തിൽ കണ്ട ആ മഹാദേവിയാണ് ഈ ശ്രേഷ്ഠ സ്ത്രീ; ബാലരൂപത്തിൽ അവൾ സന്തോഷത്തോടെ എന്നെ ആടിപ്പിച്ചവളാണ്.
ശയനം വടപത്രേ ച പര്യങ്കേ സുസ്ഥിരേ ദൃഢേ । പാദാങ്ഗുഷ്ഠം കരേ കൃത്വാ നിവേശ്യ മുഖപങ്കജേ
വടവൃക്ഷത്തിന്റെ ഇലയിലിരുത്തിയ ഉറപ്പുള്ള കിടക്കയിൽ, കാൽവിരൽ കൈയിൽ എടുത്ത് അതിനെ മുഖകമലത്തിൽ വച്ച്,
ലേലിഹന്തഞ്ച ക്രീഡന്തമനേകൈബാലചേഷ്ടിതൈഃ । രമമാണം കോമലാങ്ഗം വടപത്രപുടേ സ്ഥിതമ്
അവൾ നക്കിയും കളിച്ചും, പല ബാലചേഷ്ടകളോടെ ആഹ്ലാദത്തോടെ, സുന്ദരമായ ശരീരത്തോടെ വടപത്രത്തിന്റെ മടിയിൽ വിശ്രമിച്ചു.
ഗായന്തീ ദോലയന്തീ ച ബാലഭാവാന്മയി സ്ഥിതേ । സേയം സുനിശ്ചിതം ജ്ഞാതം ജാതം മേ ദര്ശനാദിവ
പാടിയും ആടിപ്പിച്ചും അവൾ ബാലഭാവത്തിൽ എന്നോടൊപ്പം നിന്നു; ഈ സത്യമായ അറിവ് എനിക്ക് ദർശനത്തിലൂടെ ലഭിച്ചതുപോലെ ഉറപ്പായി.
കാമം നോ ജനനീ സൈഷാ ശൃണു തം പ്രവദാമ്യഹമ് । അനുഭൂതം മയാ പൂര്വം പ്രത്യഭിജ്ഞാ സമുത്ഥിതാ
അവളാണ് നമ്മുടെ അമ്മ; കേൾക്കൂ, ഞാൻ മുമ്പ് അനുഭവിച്ചതു് ഇപ്പോൾ ഓർമ്മ വന്നതുകൊണ്ട് നിങ്ങളോട് പറയുന്നു.
വിഷ്ണുനാ കൃതം ദേവീസ്തോത്രമ് ബ്രഹ്മോവാച ഇത്യുക്ത്വാ ഭഗവാന്വിഷ്ണുഃ പുനരാഹ ജനാര്ദനഃ । വയം ഗച്ഛേമ പാര്ശ്വേഽസ്യാഃ പ്രണമന്തഃ പുനഃ പുനഃ
വിഷ്ണുവിന്റെ ദേവീസ്തോത്രം ബ്രഹ്മാവു പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഭഗവാൻ വിഷ്ണു വീണ്ടും പറഞ്ഞു: നാം അവളുടെ അടുക്കൽ പോകാം, വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിച്ച്.
സേയം വരാ മഹാമായാ ദാസ്യത്യേഷാ വരാന് ഹി നഃ । സ്തുവാമഃ സന്നിധിം പ്രാപ്യ നിര്ഭയാശ്ചരണാന്തികേ
ഈ മഹാമായ, അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകുന്നവളാണ്. അവൾ നമുക്ക് അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകും എന്ന വിശ്വാസത്തോടെ നാം ഭയമില്ലാതെ അവളുടെ പാദസന്നിധിയിൽ ചെന്നു സ്തുതിക്കുക.
യദി നോ വാരയിഷ്യന്തി ദ്വാരസ്ഥാഃ പരിചാരകാഃ । പഠിഷ്യാമശ്ച തത്രസ്ഥാഃ സ്തുതിം ദേവ്യാഃ സമാഹിതാഃ
കാവൽക്കാരായുള്ളവർ നമ്മെ തടഞ്ഞാൽ പോലും, നാം അവിടെ തന്നെ നിന്നുകൊണ്ട്, മനസ്സിൽ ഏകാഗ്രതയോടെ ദേവിയെ സ്തുതിക്കുന്ന പാട്ടുകൾ പാരായണം ചെയ്യും.
ബ്രഹ്മോവാച ഇത്യുക്തേ ഹരിണാ വാക്യേ സുപ്രഹൃഷ്ടൌ സുസംസ്ഥിതൌ । ജാതൌ പ്രമുദിതൌ കാമം നികടേ ഗമനായ ച
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: ഹരിയുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ ഞങ്ങൾ ഇരുവരും അതിയായി സന്തോഷത്തോടെ ഉറച്ച മനസ്സോടെ അവളുടെ അടുത്തേക്ക് പോകാൻ തയ്യാറായി.
ഓമിത്യുക്ത്വാ ഹരിം സര്വേ വിമാനാത്ത്വരിതാസ്ത്രയഃ । ഉത്തീര്യ നിര്ഗതാ ദ്വാരി ശങ്കമാനാ മനസ്യലമ്
'ഓം' എന്ന് ഉച്ചരിച്ച്, ഞങ്ങൾ മൂവരും വേഗത്തിൽ വിഹായസിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി, വാതിലിലേക്ക് പുറത്ത് ചെന്നു, മനസ്സിൽ ആശങ്കയോടെ നിന്നു.
ദ്വാരസ്ഥാന് വീക്ഷ്യ താന്സര്വാന്ദേവീ ഭഗവതീ തദാ । സ്മിതം കൃത്വാ ചകാരാശു താംസ്ത്രീന്സ്ത്രീരൂപധാരിണഃ
അപ്പോൾ ഭഗവതിയായ ദേവി വാതിലിനരികിൽ നിന്നവരെ കണ്ടു, സ്നേഹപൂർവ്വം പുഞ്ചിരിച്ച്, ഞങ്ങൾ മൂവരെയും സ്ത്രീരൂപത്തിൽ മാറ്റി.
വയം യുവതയോ ജാതാഃ സുരൂപാശ്ചാരുഭൂഷണാഃ । വിസ്മയൈ പരമം പ്രാപ്താ ഗതാസ്തത്സന്നിധിം പുനഃ
ഞങ്ങൾ യുവതികളായി, മനോഹരമായ ആഭരണങ്ങൾ ധരിച്ച്, അതിയായ അത്ഭുതത്തിൽ നിറഞ്ഞ്, വീണ്ടും അവളുടെ സന്നിധിയിൽ എത്തി.
സാ ദൃഷ്ട്വാ നഃ സ്ഥിതാംസ്തത്ര സ്ത്രീരൂപാംശ്ചരണാന്തികേ । വ്യലോകയത ചാര്വങ്ഗീ പ്രേമസമ്പൂര്ണയാ ദൃശാ
ഞങ്ങൾ സ്ത്രീരൂപത്തിൽ അവളുടെ പാദസന്നിധിയിൽ നിന്നപ്പോൾ, സുന്ദരമായ ദേഹവും സ്നേഹപൂർണ്ണമായ കണികരമുള്ള കണ്ണുകളും കൊണ്ട് ദേവി ഞങ്ങളെ നോക്കി.
പ്രണമ്യ താം മഹാദേവീം പുരതഃ സംസ്ഥിതാ വയമ് । പരസ്പരം ലോകയന്തഃ സ്ത്രീരൂപാശ്ചാരുഭൂഷണാഃ
ആ മഹാദേവിക്ക് മുന്നിൽ നമസ്കരിച്ചു, ഞങ്ങൾ മനോഹരമായ ആഭരണങ്ങൾ ധരിച്ച സ്ത്രീകളായി പരസ്പരം നോക്കി അവളുടെ മുമ്പിൽ നിന്നു.