त्या दिव्य क्षणात, अत्यंत सुंदर आणि विविध प्रकारच्या सूक्ष्म वस्त्रांनी झाकलेली, इंद्रधनुष्याच्या तेजाने शोभित अशी एक उत्तम आसनावर एक मोहक स्त्री विराजमान होती. तिच्या अंगावर लाल रंगाचे हार आणि वस्त्र, लाल सुवासिक द्रव्यांनी अभिषिक्त, तिच्या डोळ्यांत गडद लालिमा, आणि तिच्या रूपात वीजेच्या चमकासारखी मोहिनी झळाळी होती. तिचा चेहरा अत्यंत सुंदर, लाल ओठ आणि शुभ्र दातांनी उजळलेला, लक्ष्मीच्या कोट्यवधी रूपांपेक्षा अधिक तेजस्वी, तिचं संपूर्ण रूप सूर्याच्या गोलासारखं भासलं. ती आपल्या हातात पाश, अंकुश आणि इच्छित वर घेऊन बसली होती; ती श्री भुवनेश्वरी, पूर्वी कधीही न पाहिलेली, सौम्य हास्याने सज्ज, अत्यंत मोहक होती. तिच्या सभोवती पक्ष्यांचे थवे, ह्रीं मंत्राचा जप करणारे, तिच्या सेवेत मग्न होते; तिच्या रूपात लालिमा, करुणेचा साक्षात अवतार, तारुण्यातील नवयौवना होती. सौंदर्याच्या सर्व अलंकारांनी समृद्ध, तिचं कमलासारखं मुख सौम्य हास्याने उजळलेलं, तिच्या उन्नत व पूर्ण उरोज कमळाच्या कळ्यांपेक्षा अधिक सुंदर. ती विविध रत्नांनी सज्ज अलंकारांनी, सुवर्ण कडे, बांगड्या आणि मुकुटाने शोभित होती. तिच्या कमलमुखावर श्रीचक्राच्या आकाराचे सुवर्ण कुंडल, ती हृल्लेखा भुवनेशी म्हणून ओळखली जात होती, आपल्या नावांचा जप करणारी. तिच्या सखींच्या वर्तुळात सतत स्तुती केली जात होती; भुवनेशी, ही महान देवी, हृल्लेखा आणि इतर दिव्य कन्यांचा वेढा घेऊन होती. अनंगकुसुम आणि इतर देवींच्या मंडळात, ती देवी षट्कोणाच्या मध्यभागी, यंत्रराजावर विराजमान होती. आम्ही सर्व तिथे उभे राहिलो, तिच्या दिव्य रूपाने आश्चर्यचकित, मनात विचार करत होतो—'ही सुंदर स्त्री कोण आहे? तिचं नाव काय? आम्हाला काही माहिती नाही.' दूरवरून ती हजार डोळ्यांनी, हजार हातांनी, हजार सुंदर चेहऱ्यांनी उजळत होती, शंका न करता. 'ही अप्सरा नाही, गंधर्वी नाही, ना दिव्य कन्या आहे,'—असे म्हणत, हे नारद, आम्ही तिथे शंका घेऊन उभे राहिलो. तेव्हा भगवान विष्णू, तिच्या सौम्य हास्याने मोहित होऊन, मनात निर्धार करून, आपल्या ज्ञानाने मातेशी बोलू लागले: 'ही धन्य देवीच आपल्यासाठी सर्व कारण आहे; ती महान ज्ञान, महान माया, पूर्ण आणि अविनाशी आदिप्रकृती आहे.' देवी अल्प बुद्धी असलेल्या लोकांना समजणे कठीण, योगाने प्राप्त करता येते, पण ती अत्यंत दुर्लभ; ती परमात्म्याची सर्वोच्च इच्छाशक्ती, शाश्वत आणि क्षणिक दोन्ही स्वरूपांची साक्षात embodiment आहे. ही देवी, विश्वाची अधिष्ठात्री, शुभ, अल्प भाग्यवाल्यांना प्रसन्न होत नाही; तिच्या अंतरंगात वेद आहेत, तिच्या डोळ्यांत व्यापकता, आणि ती सर्वांची आदिराणी आहे. ती संपूर्ण विश्व मागे घेते, त्याचा लय खेळते, सर्व जीवांचे ठसे स्वतःच्या अंगात ठेवते. ती सर्व बीजांचा साक्षात अवतार, आता उजळते; तिच्या बाजूला असंख्य शक्ती, एकामागून एक प्रकट होत आहेत. दिव्य अलंकारांनी सज्ज, स्वर्गीय सुवासिक द्रव्यांनी अभिषिक्त, सर्वजण तिच्या सेवेत मग्न आहेत, ब्रह्मा आणि शिवही तिच्या सेवा पाहतात. आम्ही अत्यंत भाग्यवान, धन्य आणि पूर्ण झाले, कारण आम्हाला देवीचे साक्षात दर्शन मिळाले. पूर्वी केलेल्या तपश्चर्येचा हा सर्वोच्च फल आहे; अन्यथा, आम्ही कधीही हे दर्शन कसे मिळवले असते? जे पुण्यसंपन्न, उदार तपस्वी आहेत, तेच धन्य, शुभ देवीला पाहतात; कामग्रस्त लोक तिला पाहू शकत नाहीत. तीच मूळ प्रकृती, नेहमी पुरुषाशी एकरूप, तीच विश्व प्रकट करते, परमात्म्यासाठी निर्माण करते. तो द्रष्टा आहे, संपूर्ण विश्व दृश्य आहे, हे देवहो; ती त्याची सर्व कारण, माया, अधिष्ठात्री, शुभ आहे. मी कुठे, आणि सर्व देव कुठे, आणि रंभा सारख्या दिव्य स्त्रिया कुठे? आम्ही तिला कधीच समतुल्य नाही, अगदी अंशभरही नाही. हीच ती श्रेष्ठ स्त्री जी महान समुद्रात दिसली, बालरूपातील महान देवी, आनंदाने मला झुलवत होती. वटपानावर, दृढ आणि स्थिर आसनावर, तिने आपला मोठा अंगठा हातात घेतला आणि कमलासारख्या तोंडावर ठेवला. ती त्याला चाटत, खेळत, अनेक बालरूप हावभावांनी आनंद घेत होती, तिचं कोमल शरीर वटपानाच्या घडीत विसावलेलं. गात आणि झुलवत, ती बालरूपात माझ्यासोबत होती; हे आता निश्चितपणे मला ज्ञात झालं, जणू प्रत्यक्ष दर्शनाने उघड झालं. नक्कीच, तीच आपली माता आहे; ऐका, मी तुम्हाला पूर्वीचा अनुभव सांगतो, कारण आता ओळख झाली आहे. यानंतर, विष्णूने देवीसाठी स्तुती रचली. ब्रह्मा म्हणतो: हे सांगून, धन्य विष्णू, जनार्दन, पुन्हा म्हणाला—चला, आपण तिच्या समीप जाऊ, पुन्हा-पुन्हा नमस्कार करू. ही महान माया, वरदान देणारी, निश्चितपणे आपल्याला आशीर्वाद देईल; चला, तिच्या पायाजवळ निर्भयपणे जाऊन तिची स्तुती करू. जर दारावर उभ्या असलेल्या सेविका आपल्याला रोखतील, तर आपण तिथेच थांबू आणि मन एकाग्र करून देवीची स्तुती करू. हरि हे बोलल्यावर, आम्ही दोघे अत्यंत आनंदित झालो, दृढ निश्चय करून तिच्या जवळ जाण्यास उत्सुक झालो. 'ॐ' असा उच्चार करत, आम्ही तिघेही झपाट्याने दिव्य रथातून उतरून, दारापर्यंत गेलो, आणि मनात थोडा भयभाव निर्माण झाला. तेव्हा देवीने, दारावर उभ्या सर्वांना पाहून, सौम्य हास्य केले आणि तिघांना स्त्रीरूप धारण करण्यास प्रवृत्त केले. आम्ही सुंदर, अलंकारांनी सज्ज, तरुण स्त्रिया झालो, अत्यंत आश्चर्याने भरलेले, आणि पुन्हा तिच्या सन्मुख पोहोचलो. देवीने आम्हाला स्त्रीरूपात, तिच्या पायाजवळ उभे पाहून, प्रेमाने भरलेल्या डोळ्यांनी आमच्याकडे पाहिले—तिचं सुंदर शरीर उजळत होतं. आम्ही त्या महान देवीला नमस्कार करून, तिच्या समोर उभे राहिलो, एकमेकांकडे पाहत, सुंदर अलंकारांनी सज्ज स्त्रिया म्हणून तिच्या सन्मुख उभे राहिलो.