ଜାମ୍ବବନ୍ତ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ, "ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ସେଇ ଏକା ଯେଉଁଥିଲେ, ଏବେ କୃଷ୍ଣ ରୂପେ ଆସିଛନ୍ତି। ମୋର ଅପରାଧକୁ ଖ୍ଷମା କରନ୍ତୁ। ମୁଁ ସଦା ଆପଣଙ୍କର ଦାସ, ମୋତେ କଣ କରିବାକୁ ହେବ, ଦୟାକରି କହନ୍ତୁ।" ଏପରି ଜାମ୍ବବନ୍ତଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ନାଥ କୃଷ୍ଣ କହିଲେ, "ହେ ଭାଲୁ ରାଜା, ଆମେ ଏହି ଗୁହାକୁ ସ୍ୟାମନ୍ତକ ମଣିର ନିମିତ୍ତରେ ଆସିଛୁ।" ତାପରେ ଜାମ୍ବବନ୍ତ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ, ଦିବ୍ୟ ଋଷି ନାରଦ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହିତ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କର କନ୍ୟା ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବିବାହ କରାଇଦେଲେ ଏବଂ ସ୍ୟାମନ୍ତକ ମଣି ମଧ୍ୟ ଦେଲେ। କୃଷ୍ଣ ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କୁ ଜଣେ ପତ୍ନୀ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଏବଂ ମଣିକୁ ଗଳାରେ ପିନ୍ଧି, ଭାଲୁ ରାଜାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ସହ ବିଦାୟ ଦେଇ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ଏହି କଥା ବର୍ଣ୍ଣନା ସମାପ୍ତ ହେବା ଦିନେ, ଉଦାର ଚିତ୍ତ ବସୁଦେବ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଂକୁ ଭୋଜନ ଦେଇ, ବିଭିନ୍ନ ଦାନ ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ। ସେଇ ସମୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଥିବାବେଳେ, ହରି ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କ ସହ ଓ ଗଳାରେ ମଣି ପିନ୍ଧି, ଆସିଲେ। କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସହ ଦେଖି, ବସୁଦେବଙ୍କ ଆଗ୍ରଭାଗରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଖି ଆନନ୍ଦ ଲୁହରେ ପୂରିଗଲା, ସମସ୍ତେ ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ଏହିପରେ ଦିବ୍ୟ ଋଷି ନାରଦ ମଧ୍ୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଗମନରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ବସୁଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, କୃଷ୍ଣ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସଭାକୁ ଗଲେ। ଯେଉଁମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ଭକ୍ତି ଓ ପବିତ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଏହି ହରିଙ୍କ କଥା ଶୁଣନ୍ତି କିମ୍ବା ପଢନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଖରାପ କୀର୍ତ୍ତି ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ ଓ ଶରୀର ଛାଡ଼ିବା ବେଳେ ମୋକ୍ଷ ପଥକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହିପରେ ସୂତ କହିଲେ, "ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବେ ଆଉ ଜଣେ ପୁରାତନ ମହାତ୍ମ୍ୟର କଥା ଶୁଣ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବୀ ଭାଗବତର ମହିମା ଗାଇଯାଏ।" ଏକଥା ହେଉଛି—ଏକଥର ଘଡ଼ରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଲୋପାମୁଦ୍ରାଙ୍କ ପତି ମହାମୁନି ଅଗସ୍ତ୍ୟ, କୁମାରଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ତାଙ୍କଠାରେ ବିଭିନ୍ନ କଥା ପଚାରିଲେ। ତେବେ ପୁଣିୟଶ୍ଳୀ ସ୍କନ୍ଦ ତାଙ୍କୁ ଦାନ, ତୀର୍ଥ ଓ ବ୍ରତର ମହିମା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନେକ କଥା କହିଲେ। ବିଶେଷ କରି ଭାରାଣସୀ ମହିମା, ମଣିକର୍ଣ୍ଣିକା ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଗଙ୍ଗା ତୀର୍ଥର ବିଶେଷତା ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମୁନି ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଇ, ପୁଣି କୁମାରଙ୍କୁ ପୃଥିବୀର ମଙ୍ଗଳ ନିମିତ୍ତେ ପଚାରିଲେ, "ହେ ତାରକ ବିଧ୍ୱଂସୀ, ଦେବୀ ଭାଗବତର ମହିମା ଶୁଣିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା କହନ୍ତୁ। ଏହି ଦେବୀ ଭାଗବତ ପୁରାଣ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଯେଉଁଠି ତିନି ଲୋକର ନିତ୍ୟା ମାତାଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ।" ତାହାପରେ ସ୍କନ୍ଦ କହିଲେ, "ଏହି ଶ୍ରୀଭାଗବତର ମହିମା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କିଏ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବ? ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବେ କହୁଛି। ଯିଏ ଚିରଂଜୀବୀ, ସଚିତ୍ତାନନ୍ଦ ମୟୀ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମାତା, ସେଉଁଠି ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ବିଦ୍ୟମାନ ଅଛନ୍ତି, ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏହିପରି, ଦେବୀ ଭାଗବତ ତାଙ୍କର ବାଣୀର ସ୍ୱରୂପ; ଏହାକୁ ପଢିଲେ କିମ୍ବା ଶୁଣିଲେ, ପୃଥିବୀରେ କିଛି ଅପ୍ରାପ୍ୟ ନୁହେଁ।" ଏବେ, ଭିବସ୍ବତଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏବଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଦେବ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ସେ ନିଜେ ସନ୍ତାନହୀନ ଥିଲେ, ତେଣୁ ଗୁରୁ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ଏକ ଯଜ୍ଞ କଲେ। ଶ୍ରଦ୍ଧା, ମନୁଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ପୂଜାରୀଙ୍କୁ ବିନତି କଲେ, "ମୋତେ ଜଣେ କନ୍ୟା ଦିଅନ୍ତୁ, ଏହିପାଇଁ ଉପାୟ କରନ୍ତୁ।" ପୂଜାରୀ ମନରେ ଭାବି, ଯଜ୍ଞରେ ଜଣେ କନ୍ୟା ଦାନ କଲେ, ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଏକ ବିଚିତ୍ରତା ଘଟିଲା ଓ ଇଲା ନାମକ ଜଣେ କନ୍ୟା ଜନ୍ମ ନେଲେ। ତାପରେ ରାଜା ତାଙ୍କର କନ୍ୟାକୁ ଦେଖି ଚିନ୍ତା ହେଲେ ଓ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, "ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏଠି କିପରି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟର ବିପରୀତ ଘଟିଗଲା?" ଏହା ଶୁଣି, ବଶିଷ୍ଠ ଚିନ୍ତା କଲେ ଓ ପୂଜାରୀଙ୍କ ତ୍ରୁଟି ଜାଣି, ଇଲା ପୁନଃ ପୁରୁଷ ହେବା ପାଇଁ ଭଗବାନଙ୍କ ଶରଣାଗତ ହେଲେ। ମୁନିଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଶକ୍ତି ଓ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ କୃପାରେ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଦେଖୁଥିବା ସାମ୍ନାରେ ଇଲା ପୁରୁଷ ହେଲେ। ଗୁରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକିତ ହୋଇ, ମନୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ ଜ୍ଞାନର ଭଣ୍ଡାର ହେଲେ, ଯେପରି ନଦୀମାନେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଯାଏ। ପରେ, ଯୁବା ହେବା ପରେ, ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ ସିନ୍ଧୁ ଘୋଡ଼ାରେ ଚଢ଼ି ଶିକାର କରିବାକୁ ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ। ଏକ ଅରଣ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟ ଅରଣ୍ୟକୁ ଘୁରିବା ସମୟରେ, ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ସେ ହେମାଦ୍ରି ପାହାଡ଼ର ତଳ ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଇ ସମୟରେ, ଏଠି ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶଂକର ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଅପର୍ଣ୍ଣା ସହ ଆନନ୍ଦରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲେ। ତେବେ କିଛି ଋଷି ଶିବଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଆସିଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଗିରିଜା ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ। ଋଷିମାନେ ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦରେ ଦେଖି, ଅବସ୍ଥା ଅନୁଭବି, ଚୁପଚାପ ଭାବେ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଚଳିଗଲେ। ପ୍ରିୟା ସହ ଏକାନ୍ତ ଚାହିଁ, ଶିବ ଏହି ଅରଣ୍ୟକୁ ଶାପ ଦେଲେ, "ଆଜିଠାରୁ ଯେଉଁ କୌଣସି ପୁରୁଷ ଏଠିକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବ, ସେ ନାରୀ ହେଇଯିବ।" ଏହିଠାରୁ ପୁରୁଷମାନେ ସେ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଏଡ଼ାଇ ଚାଲିଲେ। କିନ୍ତୁ ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ ଏଠି ପ୍ରବେଶ କରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରୀ ହେଇଗଲେ। ଘୋଡ଼ାମାନେ ମାଦିନୀ ଓ ସାଥିମାନେ ନାରୀ ହୋଇଯାଉଥିବା ଦେଖି ସେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲେ। ଏହା ପରେ ସେ ସୁନ୍ଦରୀ ନାରୀ ଅବସ୍ଥାରେ ଅନେକ ଅରଣ୍ୟ ଘୁରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏକଥର ସେ ବୁଧଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ବୁଧ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ରୂପବତୀ, ଉନ୍ନତ ଏବଂ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ସ୍ତନ, ବିମ୍ବ ଫଳ ଭଳି ଓଠ, ଚମେଳି ମାଳା ଭଳି ଦାନ୍ତ, ଅତି ସୁନ୍ଦର ମୁହଁ ଓ ପଦ୍ମ ଭଳି ଚକ୍ଷୁ—ଏହି ରୂପରେ ବୁଧ କାମବାଣରେ ବିଧ୍ଧ ହେଲେ। ସେଉଁଠି ସୁନ୍ଦର ଭୌ, ମନୋହର ଅଙ୍ଗରେ, ସେ ମଧ୍ୟ ସୋମପୁତ୍ର ବୁଧଙ୍କୁ ଚାହିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ରହି, ତାଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କଲେ। କିଛି ସମୟ ପରେ, ବୁଧ, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ପୁତ୍ର, ତାଙ୍କୁ ଏକ ପୁଅ ପୁରୁରବାସ ଦେଲେ। କିଛି ବର୍ଷ ପରେ, ସେ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବ ଜୀବନ ସ୍ମରଣ କରି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ ଓ ବୁଧଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।