ସୂତଙ୍କ ବାଣୀ ନେକ୍ତର ଭଳି ମଧୁର, ଏହାର ରସ ଏପରି ଯେ, ଆମେ ଏହାକୁ ଶୁଣିବାରେ କେବେ କ୍ଳାନ୍ତି ଅନୁଭବ କରିନାହୁଁ; ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ଅମୃତ ପାନ କରି ଅନ୍ତେ ଅନ୍ତେ ତୃପ୍ତି ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ତେଉଁ ଭଳି ଆମେ ମଧୁର କଥା ଶୁଣିବାରେ ଅନ୍ତେ ନାହିଁ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ଆନନ୍ଦଦାୟକ କଥା ଆପଣମାନେ ଶୁଣନ୍ତୁ, ମୁଁ ଏହାକୁ ବ୍ୟାସଙ୍କରୁ ଯେପରି ଶୁଣିଛି, ତାହାକୁ ମୋର ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କର ପ୍ରିୟା ପତ୍ନୀ ତାରା, ଯାହା ସୁନ୍ଦର୍ୟ ଓ ଯୁବତା, ଆକାରରେ ଗ୍ରାସି, ଏବଂ ରତିରେ ମଦିରା ଭଳି ଅଭିଭୂତ ଥିଲେ। ଏକ ଦିନ ତାରା, ଏହି ଚମକୁଥିବା ଯୁବତୀ, ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ; ଚନ୍ଦ୍ର, ଯେଉଁଠି ଯଜ୍ନ କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ଚନ୍ଦ୍ର, ତାରାଙ୍କର ଯୁବତା ଏବଂ ସୁନ୍ଦର୍ୟ ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଅନ୍ତରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଆକାଂକ୍ଷା ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ତାରା ମଧ୍ୟ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି ବିସ୍ମିତ ହେବା ସହ ଭଲପାଇବାର ଅନ୍ତରେ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରିଲେ। ଏହି ଦୁଇଜଣ, ତାରା ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ର, ଏକା ଅନ୍ୟର ପ୍ରତି ଭଲପାଇବା ଓ ଆକାଂକ୍ଷାରେ ମଦିରା ଭଳି ଅଭିଭୂତ ହେଇ, ଭଲପାଇବାର ଶର୍ ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ଧ ହେଇଗଲେ। ସେମାନେ ପ୍ରେମ ଓ ଆକାଂକ୍ଷାରେ ମଦିରା ଭଳି ଅନ୍ତରେ ଅନ୍ତର ଦେଇ, କିଛି ଦିନ ଏଠାରେ ଏକା ଅନ୍ୟର ସାଥିରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରି ରହିଲେ। ବୃହସ୍ପତି, ଦୁଃଖରେ ଅଭିଭୂତ, ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟକୁ ତାରାକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବା ପାଇଁ ପଠାଇଲେ; କିନ୍ତୁ ତାରା, ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମୋହରେ ଅଭିଭୂତ, ଫେରିଲେ ନାହିଁ। ଶିଷ୍ୟ ପୁନଃପୁନି ଫେରି ତାରାକୁ ନ ଆଣିବାରୁ, ବୃହସ୍ପତି କ୍ରୋଧିତ ହେଇ, ନିଜେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ, ଚନ୍ଦ୍ର ହସୁଥିବା ଏବଂ ମଦିରା ଭଳି ଅଭିଭୂତ ଥିବା ସମୟରେ, ବୃହସ୍ପତି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଓ ଚନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ କେଉଁ ପାପ କାମ କରିଛ? କେଉଁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ତୁମେ ମୋ ପତ୍ନୀକୁ, ଯାହାକୁ ମୁଁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିଥିଲି, ନେଇଛ? ମୁଁ ତୁମର ଗୁରୁ, ତୁମେ ଯଜ୍ନ କରୁଥିବା ଦେବତା; ତୁମେ କିପରି ତୁମ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ପତ୍ନୀକୁ ଉପଭୋଗ କରିଛ? କିମ୍ବା ତାଙ୍କୁ ତୁମେ ସୁରକ୍ଷିତ କରୁଥିଲା? ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାକାରୀ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଚୋର, ମଦ୍ୟପାନ କରୁଥିବା, ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସହ ବ୍ୟଭিচାର କରୁଥିବା—ଏମାନେ ମହାପାପୀ, ଏବଂ ଏମାନଙ୍କ ସହ ସଂଗ କରୁଥିବା ପଞ୍ଚମ ପାପୀ। ତୁମେ ଏକ ମହାପାପରେ ଲିପ୍ତ, ଦୁଷ୍ଟ ବ୍ୟବହାରରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ; ଦେବତାମାନଙ୍କ ନିବାସରେ ତୁମର ଅଧିକାର ନାହିଁ, ଯଦି ତୁମେ ଏହି ନାରୀକୁ ଉପଭୋଗ କରିଛ। ଏହି କଳା ଚକ୍ଷୁବାଳା ନାରୀକୁ ଛାଡ଼, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମୋ ଘରକୁ ନେଇଯିବି; ନାହିଁ ହେଲେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଚୋର ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରିବି।” ଏପରି କହିବା ସମୟରେ, ରୋହିଣୀପତି ଚନ୍ଦ୍ର, ଦୁଃଖରେ ଅଭିଭୂତ ଏବଂ କ୍ରୋଧିତ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ତୁମର କ୍ରୋଧରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହଜରେ ତୃପ୍ତି ହେନାହିଁ; ସେମାନେ ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ, ଧର୍ମରେ ପାଣ୍ଡିତ, ଏବଂ ଅନ୍ୟଥା ହେଲେ ଏହାର ଅପରାଧ ହୁଏ। ଏହି ସୁନ୍ଦରୀ ତୁମ ଘରକୁ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛାରେ ଆସିବେ; ସେ କିଛି ଦିନ ଏଠାରେ ରହିଛନ୍ତି, ଏଉଁ ଯୁବତୀ—ଏଠାରେ ତୁମର କଣ କ୍ଷତି? ସେ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛାରେ ଏଠାରେ ରହିଛନ୍ତି, ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଚାହୁଛନ୍ତି; କିଛି ଦିନ ପରେ, ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛାରେ ଫେରିଯିବେ। ତୁମେ ନିଜେ ପୂର୍ବରୁ ଧର୍ମ ଶାସ୍ତ୍ର କହିଥିଲା: ଏକ ନାରୀ ଘରେ ଘରେ ଯିବାରେ ଅପବିତ୍ର ହୁଏନାହିଁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଅପବିତ୍ର ହୁଏନାହିଁ।” ଏପରି ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ବୃହସ୍ପତି ଦୁଃଖରେ ଅଭିଭୂତ ହେଇ ତୁରନ୍ତ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ, ଚିନ୍ତାରେ ଡୁବି ଏବଂ ଭଲପାଇବାର ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ। ଏଠାରେ କିଛି ଦିନ ରହିବା ପରେ, ବୃହସ୍ପତି ଚିନ୍ତାରେ ତଳି ତୁରନ୍ତ ଔଷଧର ଦେବତା ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ରୋକିଥିବା ଦ୍ୱାରରେ ଦଢ଼ି, କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହେଲେ; ଚନ୍ଦ୍ର ବାହାରକୁ ଆସିଲେ ନାହିଁ, ବୃହସ୍ପତି ଅଧିକ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। “ଏହି ଶିଷ୍ୟ, ମୋ ଗୁରୁଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ମୋ ମାତାକୁ ଜବରଦସ୍ତି ନେଇଛି; ଏହି ଅଧର୍ମୀକୁ ମୁଁ ଏବେ ଶିକ୍ଷା ଦେବି।” ଦ୍ୱାରରେ ଦଢ଼ି, ସେ କ୍ରୋଧରେ କହିଲେ, “ତୁମେ ଘରେ କିପରି ରହୁଛ, ମୂର୍ଖ, ଦୁଷ୍ଟ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ନିମ୍ନ?” “ମୋ ପ୍ରିୟା ନାରୀକୁ ତୁରନ୍ତ ଦେଅ, ନାହିଁ ହେଲେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଶାପ ଦେବି; ଯଦି ଦେଉନାହିଁ, ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ତୁମକୁ ଭସ୍ମ କରିଦେବି।” ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ଏହି ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟ କଥା ଶୁଣି, ଦ୍ୱିଜାତି ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚନ୍ଦ୍ର ତୁରନ୍ତ ଘର ଛାଡ଼ି ବାହାରକୁ ଆସିଲେ। ଚନ୍ଦ୍ର ହସି କହିଲେ, “ତୁମେ କିପରି ଏତେ କଥା କହୁଛ? ଏହି କଳା ଚକ୍ଷୁବାଳା ନାରୀ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ, ତୁମ ପାଇଁ ଅନୁଚିତ। ତୁମେ ଏକ ଅପସୁନ୍ଦର ନାରୀକୁ ନେଉ, ଯେଉଁଠି ତୁମେ ଯଥା ଅନୁକୂଳ; ଏପରି ଏକ ସୁନ୍ଦରୀ ଭିକ୍ଷୁକ ଘରକୁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ଏହି ଭଲପାଇବା ଏକା ଅନ୍ୟ ସମାନ ମଧ୍ୟରେ ଥାଏ, ଓ ନାରୀ; ତୁମେ ଏହି ମୂଢ଼ ମନରେ ରତିଶାସ୍ତ୍ରର ବିଚାର ବୁଝିନାହିଁ। ଯେଉଁଠି ଚାହୁଛ, ଯାଅ; ମୁଁ ତୁମେ ଚାହୁଥିବା ନାରୀକୁ ଦେଇବି ନାହିଁ। ଯେଉଁଠି ଚାହୁଛ କର, ଏହି ସୁନ୍ଦରୀ ନାରୀ ଦିଆଯିବି ନାହିଁ। ତୁମର ଏହି ଇଚ୍ଛା ଜନିତ ଶାପ ମୋତେ କିଛି କ୍ଷତି କରିପାରିବ ନାହିଁ; ମୁଁ ମୋ ପ୍ରିୟାକୁ ଦେଇବି ନାହିଁ, ଗୁରୁ—ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଚାହୁଛ କର।” ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଏହି ଉତ୍ତର ପାଇ ବୃହସ୍ପତି ଅତି କ୍ରୋଧ ଓ ଚିନ୍ତାରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହେଇ, ତୁରନ୍ତ ଶଚୀପତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ, ମନ ରେ ଦୁଃଖ ଓ ଅଗ୍ନିରେ ତଳି। ଇନ୍ଦ୍ର, ତାଙ୍କର ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦୁଃଖରେ ଅଭିଭୂତ ଦେଖି, ସମ୍ମାନ ସହ ତାଙ୍କୁ ପାଦ୍ୟ, ଅର୍ଘ୍ୟ ଏବଂ ଭୋଜନ ଦେଇ ଆଦର କରିଲେ। ସେ ପରେ, ଏହି ଦୁଃଖରେ ଅଭିଭୂତ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “କଣ ତୁମେ ଏପରି ଦୁଃଖରେ ଅଛ? କେଉଁ ଦୁଃଖ ତୁମେ ଅନୁଭବ କରୁଛ, ମହାମୁନି? କେଉଁ ଜଣେ ତୁମକୁ ମୋ ରାଜ୍ୟରେ ଅପମାନ କରିଛ? ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ଏହି ସେନା ତୁମ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଅଛନ୍ତି।