ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବଡ଼ ଭଦ୍ର ଭାବରେ ଅନୁରୋଧ କଲେ, “ହେ ପ୍ରଖ୍ୟାତ ଚନ୍ଦ୍ର, ଆପଣ ଦୟାକରି ଆପଣଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କ ଶ୍ରୀମତୀଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତୁ, ଯେଉଁଠାରେ ଆଜି ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ବିରୋଧ ଉତ୍ପନ୍ନ ନ ହେଉ।” ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି ଚନ୍ଦ୍ର କ୍ଷୁବ୍ଧ ହେଲେ, ହସି କୁଠାଳ ଭାବରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦୂତକୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ହେ ମହାବାହୁ, ଆପଣ ଧର୍ମପରାୟଣ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କର ପୁରୋହିତ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଚରିତ୍ରର, ଏବଂ ଆପଣମାନେ ଦୁଃଖରେ ଏକାତ୍ମ। ଅନେକ ଲୋକ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେବାରେ ପାରଙ୍ଗତ, କିନ୍ତୁ ନିଜେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାରେ କେତେ ଲୋକ ଆଗ୍ରହୀ? ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ରଚିତ ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଲୋକ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ତେବେ ଯାହାକୁ ଚାହାଁଛି ସେ ନାରୀକୁ ଭୋଗ କରିବାରେ କଣ ଦୋଷ? ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ କିଛି ନିଜର, ଦୁର୍ବଳଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ନୁହେଁ; ନିଜର ଓ ଅନ୍ୟର ବିଭେଦ ମୂଢ଼ମତିଙ୍କ ମାୟା। ତାରା ମୋ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ, ତାଙ୍କ ଗୁରୁ ପ୍ରତି ନୁହେଁ; ଯିଏ ନିଜେ ଆସକ୍ତ, ତାଙ୍କୁ ଧର୍ମ କିମ୍ବା ନ୍ୟାୟରେ କିପରି ତ୍ୟାଗ କରିବି? ଯିଏ ଅନାସକ୍ତ, ସେ ଘର ଗଠନ କିପରି କରିପାରିବ? ସେଠି ଆସକ୍ତି ନ ଥିଲେ, ମୁଁ ଅନ୍ୟ ନାରୀକୁ ଚାହିଲି। ମୁଁ ଏହି ସୁନ୍ଦରୀକୁ ଛାଡ଼ିବି ନାହିଁ; ଆପଣ ଦୂତ, ଏହି କଥା ଗିଅ, ତାଙ୍କୁ କହିଦିଅନ୍ତୁ। ଆପଣ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ଯାହା ଚାହାଁନ୍ତି କରନ୍ତୁ।” ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଏହି ଉତ୍ତର ନେଇ ଦୂତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ସମସ୍ତ କଥା ଖୋଲାସା କଲେ। ଏହା ଶୁଣି ତୁରାଷାଡ୍ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଓ ଗୁରୁଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ଶୁକ୍ର, ଏହି ବିରୋଧ ଶୁଣି ଏବଂ ଗୁରୁ ପ୍ରତି ଶତ୍ରୁତ୍ୱ ବୋଧରୁ, ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଏହି ନାରୀକୁ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଯଦି ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ହେବ, ମୁଁ ମନ୍ତ୍ର ଶକ୍ତିରେ ଆପଣଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବି।” ଶିବ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁପତ୍ନୀଙ୍କ ଅପହରଣ ଶୁଣି ଭୃଗୁଙ୍କୁ ଗୁରୁର ଶତ୍ରୁ ଭାବି ସମର୍ଥନ କଲେ। ଏଭଳି ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତ୍ୱରିତ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯାହା ବର୍ଷ ଦରି ଚାଲିଲା, ତାରକାସୁର ଯୁଦ୍ଧ ପରି। ଏହି ଦେବାସୁର ସଂଗ୍ରାମ ଦେଖି ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ହଂସ ରଥରେ ଚଢ଼ି ଦୁଃଖ ଶମନ ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ସେଠାକୁ ଆସିଲେ। ସେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଗୁରୁଙ୍କ ଶ୍ରୀମତୀଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ, ନହେଲେ ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଡାକି ସଂହାର କରିଦେବି।” ବ୍ରହ୍ମା ଭୃଗୁଙ୍କୁ ନିବାରଣ କରି କହିଲେ—“ହେ ପ୍ରାଜ୍ଞ, ଏହି ଅନ୍ୟାୟ ଭାବ କିପରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା?” ତାପରେ ଭୃଗୁ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଶ୍ରୀମତୀ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ନିବେଦନ କଲେ—“ମୁଁ ପିତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଆସିଛି, ଆଜି ଏହି ନାରୀକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ।” ଭୃଗୁଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ଉପଦେଶ ଶୁଣି ଚନ୍ଦ୍ର, ଦ୍ୱିଜାତିମାନଙ୍କ ରାଜା, ଗୁରୁଙ୍କ ଅତି ପ୍ରିୟ, ଶୁଭ, ଗର୍ଭବତୀ ଶ୍ରୀମତୀଙ୍କୁ ଫେରାଇଦେଲେ। ଗୁରୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ମିଳିଲାବେଳେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଘରକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ନିଜ ନିଜ ଗୃହକୁ ଫେରିଗଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ ଲୋକକୁ ଗଲେ, ଶିବ କୈଳାସକୁ ଗଲେ, ବୃହସ୍ପତି ତାଙ୍କ ଚାରୁ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ପୁଣି ପାଇଲେ। କିଛି ସମୟ ପରେ ତାରା ଏକ ଶୁଭ ଦିନରେ ଏବଂ ଶୁଭ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଏକ ଗୁଣବତୀ ପୁଅ ସଂତାନ ଦେଲେ, ଯାହା ତାରାଙ୍କ ପତି ସମାନ ଗୁଣର ଥିଲେ। ଗୁରୁ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଜନ୍ମ ହେବା ପରେ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ କ୍ରିୟା, ଜନ୍ମସଂସ୍କାର ଇତ୍ୟାଦି କୁ ଆନନ୍ଦରେ କରିଲେ। ଋଷିମାନେ ଏହି ସନ୍ତାନ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ହେବା ବିଷୟରେ ଶୁଣିଲେ, ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ର ଏହି କଥା ଶିଖିବା ପରେ ଗୁରୁଙ୍କ ପାଖକୁ ଦୂତ ପଠାଇଲେ—“ଏହି ପୁଅ ଆପଣଙ୍କ ନୁହେଁ, ମୋର ଶୁକ୍ରରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି; ତେବେ କିପରି ଆପଣ ଜନ୍ମ ସଂସ୍କାର ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା କଲେ?” ଦୂତଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ—“ସେ ମୋର ପୁଅ, ମୋତେ ସମାନ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।” ଏହି ନେଇ ପୁଣି ବିରୋଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଏକଠା ହେଲେ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ସଭା ବସିଲା। ସେଠି ବ୍ରହ୍ମା ନିଜେ ଶାନ୍ତି ଅନ୍ୱେଷଣ କରି ଆସିଲେ, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ମଦରେ ଅଗ୍ରଣୀ ଥିଲେ, ସେମାନେକୁ ନିବାରଣ କଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ତାରାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ହେ ଶୁଭେ, ଏହି ପୁଅ କାହାର? ସତ୍ୟ କହ, ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ବିପଦ ଶମିତ ହେଉ।” ତାରା ଲଜ୍ଜିତ ଭାବେ ମୁହଁ ନମାଇ କହିଲେ—“ଏହି ପୁଅ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ,” ଏବଂ ସେ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଚନ୍ଦ୍ର ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ତାଙ୍କ ନାମ ବୁଧ ରଖିଲେ ଏବଂ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କ ଲୋକକୁ ଗଲେ, ଦେବତାମାନେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ବାକି ସମସ୍ତ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଚଲିଗଲେ। ଏହିପରି ଗୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ବୁଧଙ୍କ ଚନ୍ଦ୍ରରୁ ଜନ୍ମ ଘଟିଥିଲା ବିବରଣୀ, ଯାହା ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଣିଥିଲି। ଏଠାରେ ପୁଣି ଏକ ନୂତନ କଥା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି—ଇଲାଙ୍କୁ ଠାରୁ ପୁରୁରବାସଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲେ। ବୁଧଙ୍କ ପୁଅ ପୁରୁରବା, ଅତି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନରେ ନିୟୋଜିତ ଥିଲେ। ସେଠି ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ନାମ ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ, ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ଆତ୍ମନିଗ୍ରହୀ, ଜଣେ ସିନ୍ଧୁ ଘୋଡ଼ାରେ ଚଢ଼ି ଅଳ୍ପ କିଛି ମନ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ଅରଣ୍ୟରେ ଶିକାର କରିବାକୁ ଗଲେ। ସେ ଚମତ୍କାର ଶର ଓ ଶୂଙ୍ଗ ଧନୁଷ୍ୟ ନେଇ, ସୁନ୍ଦର କଣ୍ଠା ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧି, ଅରଣ୍ୟରେ ମୃଗ, ଶଶକ, ବନମୂଷ, ଗଣ୍ଡର, ଏବଂ ବନଏଣ୍ଡା ମାରିବାରେ ଲିପ୍ତ ହେଲେ। ସେ ସରଭ, ମହିଷ, ସାମ୍ବର, ବନପକ୍ଷୀ ମାରି, ଯଜ୍ଞ ଯୋଗ୍ୟ ପଶୁ ହତ୍ୟା କରି, ଯୌବନ ଉଦ୍ୟାନରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି ଉଦ୍ୟାନ ମେରୁ ପର୍ବତର ତଳେ ଥିଲା, ଦିବ୍ୟ ମନ୍ଦାର ଗଛ, ଅଶୋକ ଲତା ଓ ବକୁଳ ଫୁଲର ଗନ୍ଧରେ ଭରିଥିଲା।