ଦ୍ଵିତୀଯାଯାଂ ଶର୍କରଯା ପୂଜଯେଜ୍ଜଗଦମ୍ବିକାମ୍ । ଶର୍କରାଂ ପ୍ରଦଦେଦ୍ଵିପ୍ରେ ଦୀର୍ଘାଯୁର୍ଜାଯତେ ନରଃ
ଦ୍ୱିତୀୟା ତିଥିରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଚିନି ଦେଇ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଏହି ଦିନ ଚିନି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଲେ ମଣିଷ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହୁଏ।
ତୃତୀଯାଦିଵସେ ଦେଵ୍ଯୈ ଦୁଗ୍ଧଂ ପୂଜନକର୍ମଣି । କ୍ଷୀରଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜାଗ୍ର୍ଯାଯ ସର୍ଵଦୁଃଖାତିଗୋ ଭଵେତ୍
ତୃତୀୟା ଦିନ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦୁଧ ଦେଇ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଏହି ଦିନ ଦୁଧ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଲେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ଚତୁର୍ଥ୍ଯାଂ ପୂଜନେଽପୂପା ଦେଯା ଦେଵ୍ଯୈ ଦ୍ଵିଜାଯ ଚ । ଅପୂପା ଏଵ ଦାତଵ୍ଯା ନ ଵିଘ୍ନୈରଭିଭୂଯତେ
ଚତୁର୍ଥୀ ଦିନ ଦେବୀଙ୍କୁ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପିଠା ଦେଇ ପୂଜିବା ଉଚିତ। କେବଳ ପିଠା ଦେଲେ କୌଣସି ବାଧା ଆସେନାହିଁ।
ପଞ୍ଚମ୍ଯାଂ କଦଲୀଜାତଂ ଫଲଂ ଦେଵ୍ଯୈ ନିଵେଦଯେତ୍ । ତଦେଵ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଦେଯଂ ମେଧାଵାନ୍ପୁରୁଷୋ ଭଵେତ୍
ପଞ୍ଚମୀ ଦିନ କଦଳୀ ଗଛର ଫଳ ଦେବୀଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ। ସେଇ ଫଳ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଲେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ହୁଅନ୍ତି।
ଷଷ୍ଠୀତିଥୌ ମଧୁ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଦେଵୀପୂଜନକର୍ମଣି । ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ଚ ଦାତଵ୍ଯଂ ମଧୁ କାନ୍ତିର୍ଯତୋ ଭଵେତ୍
ଷଷ୍ଠୀ ତିଥିରେ ଦେବୀଙ୍କ ପୂଜାରେ ମଧୁ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି ଦିନ ମଧୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଲେ ଶରୀରରେ ରୂପ ଓ ଆକର୍ଷଣ ବଢ଼େ।
ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ଗୁଡନୈଵେଦ୍ଯଂ ଦେଵ୍ଯୈ ଦତ୍ତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜାଯ ଚ । ଗୁଡଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଶୋକହୀନୋ ଜାଯତେ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ
ସପ୍ତମୀ ଦିନ ଦେବୀଙ୍କୁ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଗୁଡ଼ ଦେଇ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି ଦିନ ଗୁଡ଼ ଦେଲେ ଶୋକ ଦୂର ହୁଏ।
ନାରିକେଲମଥାଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ଦେଵ୍ଯୈ ନୈଵେଦ୍ଯମର୍ପଯେତ୍ । ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯଂ ତାପହୀନୋ ଭଵେନ୍ନରଃ
ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନ ଦେବୀଙ୍କୁ ନାଡ଼ିଆ ଦେଇ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି ଦିନ ନାଡ଼ିଆ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଲେ ତାପ ଦୂର ହୁଏ।
ନଵମ୍ଯାଂ ଲାଜମମ୍ବାଯୈ ଚାର୍ପଯିତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜାଯ ଚ । ଦତ୍ତ୍ଵା ସୁଖାଧିକୋ ଭୂଯାଦିହ ଲୋକେ ପରତ୍ର ଚ
ନବମୀ ଦିନ ମାଆଙ୍କୁ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଲାଉ ଦେଇ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେଲେ, ଏହି ଦିନ ଦେଲେ ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକରେ ଅଧିକ ସୁଖ ମିଳେ।
ଦଶମ୍ଯାମର୍ପଯିତ୍ଵା ତୁ ଦେଵ୍ଯୈ କୃଷ୍ଣତିଲାନ୍ମୁନେ । ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ପ୍ରଦତ୍ତ୍ଵା ତୁ ଯମଲୋକାଦ୍ଭଯଂ ନ ହି
ଦଶମୀ ଦିନ ଦେବୀଙ୍କୁ କଳା ତିଳ ଦେଇ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ। ସେଇ ତିଳ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଲେ ଯମଲୋକର ଭୟ ରହେନାହିଁ।
ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ଦଧି ତଥା ଦେଵ୍ଯୈ ଚାର୍ପଯତେ ତୁ ଯଃ । ଦଦାତି ବ୍ରାହ୍ମଣାଯୈତଦ୍ଦେଵୀପ୍ରିଯତମୋ ଭଵେତ୍
ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଯେ କେହି ଦେବୀଙ୍କୁ ଦହି ଦେଇ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇଥାଏ, ସେ ଦେବୀଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ ହୁଏ।
ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ପୃଥୁକାନ୍ଦେଵ୍ଯୈ ଦତ୍ତ୍ଵାଚାର୍ଯାଯ ଯୋ ଦଦେତ୍ । ତାନେଵ ଚ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ ଦେଵୀପ୍ରିଯତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ ଯେ କେହି ଦେବୀଙ୍କୁ ଚିଡ଼ା ଦେଇ ଓ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଇଥାଏ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ଦେବୀଙ୍କର କୃପା ପାଏ।
ତ୍ରଯୋଦଶ୍ଯାଂ ଚ ଦୁର୍ଗାଯୈ ଚଣକାନ୍ପ୍ରଦଦାତି ଚ । ତାନେଵ ଦତ୍ତ୍ଵା ଵିପ୍ରାଯ ପ୍ରଜାସନ୍ତତିମାନ୍ଭଵେତ୍
ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନ ଯେ କେହି ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ଚଣା ଦେଇ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇଥାଏ, ସେ ସନ୍ତାନ ସମୃଦ୍ଧି ପାଏ।
ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ଚ ଦେଵର୍ଷେ ଦେଵ୍ଯୈ ସକ୍ତୂନ୍ପ୍ରଯଚ୍ଛତି । ତାନେଵ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵିପ୍ରାଯ ଶିଵସ୍ଯ ଦଯିତୋ ଭଵେତ୍
ଦେବତାମାନଙ୍କର ଋଷି, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ଜଣେ ଭକ୍ତ ଦେବୀଙ୍କୁ ଭୁନା ଶସ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ। ସେହି ଭୁନା ଶସ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଲେ, ଶିବଙ୍କର ପ୍ରିୟ ହେବ।
ପାଯସଂ ପୂର୍ଣିମାତିଥ୍ଯାମପର୍ଣାଯୈ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି । ଦଦାତି ଚ ଦ୍ଵିଜାଗ୍ର୍ଯାଯ ପିତୃନୁଦ୍ଧରତେଽଖିଲାନ୍
ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ତିଥିରେ ଅପର୍ଣ୍ଣା ଦେବୀଙ୍କୁ ଖିର ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି ଖିର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଲେ, ସମସ୍ତ ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଏ।
ତତ୍ତିଥୌ ହଵନଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଦେଵୀପ୍ରୀତ୍ଯୈ ମହାମୁନେ । ତତ୍ତତ୍ତିଥ୍ଯୁକ୍ତଵସ୍ତୂନାମଶେଷାରିଷ୍ଟନାଶନମ୍
ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ତିଥିମାନେରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ହବନ କରିବା ଉଚିତ, ମହାମୁନି। ଏହି ତିଥିରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଜିନିଷ ଦେଇଲେ, ସମସ୍ତ ଅପଶକୁନ ଦୂର ହୁଏ।
ରଵିଵାରେ ପାଯସଂ ଚ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ପରିକୀର୍ତିତମ୍ । ସୋମଵାରେ ପଯଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଭୌମେ ଚ କଦଲୀଫଲମ୍
ରବିବାରେ ଖିର ନୈବେଦ୍ୟ ଭାବରେ ଦେବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ସୋମବାରେ ଦୁଧ ଦେବା ଉଚିତ, ମଙ୍ଗଳବାରେ କଦଳୀ ଫଳ।
ବୁଧଵାରେ ଚ ସମ୍ପ୍ରୋକ୍ତଂ ନଵନୀତଂ ନଵଂ ଦ୍ଵିଜ । ଗୁରୁଵାରେ ଶର୍କରାଂ ଚ ସିତାଂ ଭାର୍ଗଵଵାସରେ
ବୁଧବାରେ ନୂଆ ମଖନ ଦେବାକୁ କୁହାଯାଇଛି, ଦ୍ୱିଜ। ଗୁରୁବାରେ ସିଧା ଚିନି, ଶୁକ୍ରବାରେ ଚିନି ଦେବା ଉଚିତ।
ଶନିଵାରେ ଘୃତଂ ଗଵ୍ଯଂ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ପରିକୀର୍ତିତମ୍ । ସପ୍ତଵିଂଶତିନକ୍ଷତ୍ରନୈଵେଦ୍ଯଂ ଶ୍ରୂଯତାଂ ମୁନେ
ଶନିବାରେ ଗାଈଁ ଘିଅ ନୈବେଦ୍ୟ ଭାବରେ ଦେବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଏବେ, ମୁନି, ସତାଇଟି ନକ୍ଷତ୍ର ପାଇଁ ନୈବେଦ୍ୟ କଣ ହେଉଛି, ଶୁଣ।
ଘୃତଂ ତିଲଂ ଶର୍କରାଂ ଚ ଦଧି ଦୁଗ୍ଧଂ କିଲାଟକମ୍ । ଦଥିକୂର୍ଚୀ ମୋଦକଂ ଚ ଫେଣିକାଂ ଘୃତମଣ୍ଡକମ୍
ଘିଅ, ତିଳ, ଚିନି, ଦହି, ଦୁଧ, କିଳାଟକ, ଦହିକୁର୍ଚ୍ଚି, ମିଠା ଲଡୁ, ଫେଣିକା, ଘିଅ ମଣ୍ଡାକ—
କଂସାରଂ ଵଟପତ୍ରଂ ଚ ଘୃତପୂରମତଃ ପରମ୍ । ଵଟକଂ କୋକରସକଂ ପୂରଣଂ ମଧୁ ସୂରଣମ୍
କଂସାର, ବଟପତ୍ର, ଘିଅ ପୁରା, ବଟକ, କୋକରସକ, ପୁରଣ, ମଧୁ, ଓ ସୁରଣ—
ଗୁଡଂ ପୃଥୁକଦ୍ରାକ୍ଷେ ଚ ଖର୍ଜୂରଂ ଚୈଵ ଚାରକମ୍ । ଅପୂପଂ ନଵନୀତଂ ଚ ମୁଦ୍ଗଂ ମୋଦକ ଏଵ ଚ
ଗୁଡ଼, ଚିଡ଼ା, ଦ୍ରାକ୍ଷା, ଖଜୁରି, ଚାରକ, ଅପୂପ, ନୂଆ ମଖନ, ମୁଗ ଓ ମିଠା ଲଡୁ—
ମାତୁଲିଙ୍ଗମିତି ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଭନୈଵେଦ୍ଯଂ ଚ ନାରଦ । ଵିଷ୍କମ୍ଭାଦିଷୁ ଯୋଗେଷୁ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ନିଵେଦନମ୍
ମାତୁଳିଙ୍ଗ ନୈବେଦ୍ୟ ଭାବରେ କୁହାଯାଇଛି, ନାରଦ। ବିଷ୍କମ୍ଭ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯୋଗ ପାଇଁ କଣ ଦେବା ଉଚିତ, ଏବେ କହିବି।
ପଦାର୍ଥାନାଂ କୃତେଷ୍ଵେଷୁ ପ୍ରୀଣାତି ଜଗଦମ୍ବିକା । ଗୁଡଂ ମଧୁ ଘୃତଂ ଦୁଗ୍ଧଂ ଦଧି ତକ୍ରଂ ତ୍ଵପୂପକମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ଦେଲେ, ଜଗତ୍ଜନନୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି—ଗୁଡ଼, ମଧୁ, ଘିଅ, ଦୁଧ, ଦହି, ତକ୍ର ଓ ଅପୂପକ।
ନଵନୀତଂ କର୍କଟୀଂ ଚ କୂଷ୍ମାଣ୍ଡଂ ଚାପି ମୋଦକମ୍ । ପନସଂ କଦଲଂ ଜମ୍ବୁଫଲମାମ୍ରଫଲଂ ତିଲମ୍
ନୂଆ ମଖନ, କର୍କଟୀ, କୁମ୍ଭା ଓ ମିଠା ଲଡୁ, ପନସ, କଦଳୀ, ଜାମୁ ଫଳ, ଆମ୍ବ ଓ ତିଳ—
ନାରଙ୍ଗଂ ଦାଡିମଂ ଚୈଵ ବଦରୀଫଲମେଵ ଚ । ଧାତ୍ରୀଫଲଂ ପାଯସଞ୍ଚ ପୃଥୁକଂ ଚଣକଂ ତଥା
ନାରଙ୍ଗା, ଦାଡିମ୍ବ, ବଦରୀ ଫଳ, ଆମଳା ଫଳ, ଖିର, ଚିଡ଼ା ଓ ଚଣା—
ନାରିକେଲଂ ଜମ୍ଭଫଲଂ କସେରୁଂ ସୂରଣଂ ତଥା । ଏତାନି କ୍ରମଶୋ ଵିପ୍ର ନୈଵେଦ୍ଯାନି ଶୁଭାନି ଚ
ନାଡିଆ, ଜମ୍ଭ ଫଳ, କସେରୁ, ସୁରଣ—ଏହିମାନେ କ୍ରମକ୍ରମେ ଶୁଭ ନୈବେଦ୍ୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣ।
ଵିଷ୍କମ୍ଭାଦିଷୁ ଯୋଗେଷୁ ନିର୍ଣୀତାନି ମନୀଷିଭିଃ । ଅଥ ନୈଵେଦ୍ଯମାଖ୍ଯାସ୍ଯେ କରଣାନାଂ ପୃଥଙ୍ମୁନେ
ବିଷ୍କମ୍ଭ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯୋଗ ପାଇଁ ଏହି ନୈବେଦ୍ୟ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିଛନ୍ତି। ଏବେ, ମୁନି, ପାତ୍ର ପାଇଁ ନୈବେଦ୍ୟ କଣ ହେଉଛି, ଆଲଗା ଭାବେ କହିବି।
କଂସାରଂ ମଣ୍ଡକଂ ଫେଣୀ ମୋଦକଂ ଵଟପତ୍ରକମ୍ । ଲଡ୍ଡୁକଂ ଘୃତପୂରଂ ଚ ତିଲଂ ଦଧି ଘୃତଂ ମଧୁ
କଂସାର, ମଣ୍ଡାକ, ଫେଣି, ମିଠା ଲଡୁ, ବଟପତ୍ର, ଲଡୁ, ଘିଅ ପୁରା, ତିଳ, ଦହି, ଘିଅ, ଓ ମଧୁ—
କରଣାନାମିଦଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଦେଵୀନୈଵେଦ୍ଯମାଦରାତ୍ । ଅଥାନ୍ଯତ୍ସମ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଦେଵୀପ୍ରୀତିକରଂ ପରମ୍
ଏହିମାନେ ପାତ୍ର ପାଇଁ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ନୈବେଦ୍ୟ ଭାବରେ କୁହାଯାଇଛି। ଏବେ ମୁଁ ଆଉ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବୀପ୍ରସନ୍ନ କରିବା କାର୍ଯ୍ୟ କହିବି।
ଵିଧାନଂ ନାରଦମୁନେ ଶୃଣୁ ତତ୍ସର୍ଵମାଦୃତଃ । ଚୈତ୍ରଶୁଦ୍ଧତୃତୀଯାଯାଂ ନରୋ ମଧୁକଵୃକ୍ଷକମ୍
ନାରଦ ମୁନି, ଆଦର ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଧି ଶୁଣ। ଚୈତ୍ର ମାସର ଶୁଦ୍ଧ ତୃତୀୟା ତିଥିରେ ଜଣେ ମନୁଷ୍ୟ ମଧୁକ ଫୁଲ ଦେବା ଉଚିତ।