ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਧ੍ਰੁਵ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਨ, ਮਤਸ੍ਯ ਅਵਤਾਰ ਵਿਚ ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਉਠਾਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ, ਮੱਛੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ! ਤੁਸੀਂ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਕਰਪਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਛ ਅਵਤਾਰਾਂ ਵਿਚ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ—ਕੱਛਪ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਅਮ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਵਰਾਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੇਤੂ ਹੋਵੋ। ਵਰਾਹ ਅਵਤਾਰ ਵਿਚ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਠਾਇਆ। ਨਰਸਿੰਘ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕੀਤਾ। ਨਰਹਰੀ! ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਅਸੁਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਵਰਾਂ ਦੇ ਗਰੂਰ ਵਿਚ ਸੀ। ਵਾਮਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਤੁਸੀਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਵਾਮਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਤੁਸੀਂ ਬਲੀ ਨੂੰ ਡੋਲ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ! ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਂਹ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ, ਮੰਦ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਤੁਹਾਡੀ ਜੈ ਹੋਵੇ। ਤੁਸੀਂ ਰੇਣੂਕਾ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ! ਤੁਸੀਂ ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਅਤੇ ਪੌਲਸਤ ਰਾਖਸ਼ਸ ਦੇ ਸਿਰ ਵੱਢਣ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੀਣ ਹੋ। ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ! ਜਦ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੰਸ ਅਤੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਵਰਗੇ ਅਸੁਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੋਝ ਬਣ ਗਏ, ਤਦ ਤੁਸੀਂ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਇਆ, ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ! ਤੁਸੀਂ ਦੁਸ਼ਟ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਅਤੇ ਪਸ਼ੁ-ਵਧ ਦੇ ਰੋਕ ਲਈ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਬੁੱਧ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਜਦ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮਲੇਛ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਕੋਪ ਵਧ ਗਿਆ, ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਅਵਤਾਰ ਧਾਰਣ ਕੀਤਾ। ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਕਲਕੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਓਗੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ! ਇਹ ਦਸ ਅਵਤਾਰ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਦੁਸ਼ਟ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਸਭ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਜਲ-ਜੰਮਿਆਂ ਅਤੇ ਨਾਰੀ-ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕੀਤੇ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਰੂਪ ਤੁਹਾਡੀ ਦਇਆ ਦੇ ਖਜਾਨੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਕੌਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੀਤਾਂਬਰ ਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਭਰੀ ਸਤੁਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਗਦਾ ਧਾਰੀ ਭਗਵਾਨ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬੋਲੇ: "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇਸ ਸਤੁਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਦਿਓ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਇਹ ਅਤਿ ਭਾਰੀ ਦੁੱਖ ਨਾਸ ਕਰਾਂਗਾ। ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਮੰਗੋ—even ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਹੋਵੇ।" "ਮੈਂ ਇਹ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜੇਹੜਾ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਪੜ੍ਹੇਗਾ, ਉਸਨੂੰ ਦੁੱਖ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੂਹੇਗਾ। ਉਸਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਕਦੇ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਜਾਂ ਕਲੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ। ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ, ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ, ਗ੍ਰਹ, ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮਰਾਖਸ਼ਸ, ਜਾਂ ਵਾਤ, ਪਿੱਤ, ਕਫ ਦੇ ਰੋਗ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪੈਣਗੇ। ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ, ਉਸਦਾ ਵੰਸ਼ ਚਿਰ ਤਕ ਚੱਲੇਗਾ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਸੁਖ-ਭੋਗ ਮਿਲਣਗੇ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਘਰ ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਇਹ ਸਭ ਫਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਗੇ। ਹੋਰ ਕੀ ਕਹੀਏ? ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਸਭ ਮਨੋਰਥ ਸਿੱਧ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਜਪ ਨਾਲ ਭੋਗ ਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦੋਵੇਂ ਨੇੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਦੁੱਖ ਹੋ, ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਦੱਸੋ। ਮੈਂ ਉਹ ਸਾਰਾ ਨਾਸ ਕਰਾਂਗਾ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਾ ਰੱਖੋ।" ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ (ਵ੍ਰਿਸ਼ਧਵਜਧਾਰੀ) ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਬੋਲੇ। ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮੁੜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲੇ: 'ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਰਚਨਾ, ਸਥਿਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰਲਯ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਸੂਰਜ ਦਾ ਰਸਤਾ ਰੋਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਸਾਨੂੰ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਹੀ, ਤੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਭੋਗ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ? ਕਿੱਥੇ ਜਾਈਏ?' ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: 'ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਤੇ ਵਾਧੂ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਮਾਂ—ਉਸਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ, ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ, ਜੋ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਉੱਤਮ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਹੀ ਉਸ ਵਿਦ੍ਯਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ, ਕਾਸੀ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਮੰਗੋ।' ਸੂਤ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਉਤੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਪੂਰਨ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਾਸੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਉਹ ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਸ਼ੁਭ ਕਾਸੀ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਮਣਿਕਰਨਿਕਾ ਘਾਟ 'ਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਮ ਆਦਿ ਕਰਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਬਹੁਤ ਸ਼ਾਂਤ ਸੀ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਣਾ, ਤੇ ਮੋਰਾਂ, ਸਾਰਸਾਂ, ਹੰਸਾਂ ਅਤੇ ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ, ਨੇਵਲੇ, ਬਾਘ, ਚੀਤੇ, ਹਿਰਣ, ਨੀਲਗਾਂ, ਗੈਂਡੇ ਤੇ ਸ਼ਰਭ ਵੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਸਨ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ, ਅਤਿ ਵੈਭਵ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਏ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਤੁਹਾਡੀ ਜੈ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਸਤਿਕਾਰਿਆ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਹੇ ਕੁੰਭਯੋਨੀ, ਵਾਤਾਪੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਨਾਸਕ! ਹੇ ਲੋਪਾਮੁਦਰਾ ਪਤੀ, ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ, ਸਮੂਹ ਗਿਆਨ ਦੇ ਖਜਾਨੇ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਆਦਿ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਤਥਾਨ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਚਾਨਣ ਪਾਣੀ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਕਾਸਾ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਖਿਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਲੰਕਾ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹੋ, ਜਟਾਧਾਰੀ ਹੋ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਅਵਤਾਰਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਗਏ।