ਰੁਰੂ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਪ੍ਰਮਦਵਰਾ ਦੀ ਮੌਤ ਉੱਤੇ ਗਹਿਰੀ ਉਦਾਸੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਖੜਾ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਉਂਦਾ, "ਮੈਂ ਜ਼ਹਿਰ ਪੀ ਲਵਾਂ ਜਾਂ ਗਲ ਵਿਚ ਫਾਹਾ ਪਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖਤਮ ਕਰ ਲਵਾਂ।" ਪਰ ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਲੈਣ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ? ਮੇਰੇ ਮਰਨ ਨਾਲ ਪਿਤਾ ਦੁਖੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਮਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਵੇਗੀ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਸਮਤ ਮੇਰੇ ਮਰਨ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਕੀ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ?" ਰੁਰੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖਤਮ ਕਰ ਲੈਂਦਾ, ਤਾਂ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਮਦਵਰਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਪ-ਹੱਤਿਆ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਮਰੇਗਾ ਤਾਂ ਦੋਸ਼ ਉਸਦੇ ਉੱਤੇ ਆਵੇਗਾ, ਨਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਉੱਤੇ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਹੰਜੂ ਲੈ ਕੇ, ਢਿੱਡ ਕਰਕੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਰੁਰੂ ਨੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਲਿਆ ਅਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ, "ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਕਦੇ ਭਗਵਾਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਹਵਨ, ਜਪ, ਤਪ, ਗਿਆਤਰੀ ਦਾ ਪਾਠ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ—ਇਹ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ ਜੇਕਰ ਮੇਰੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜੀਵਨ ਮਿਲੇ। ਜੇ ਉਹ ਨਹੀਂ ਜੀਉਂਦੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਪਾਣੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਰੁਰੂ ਦੀ ਵਿਛੋੜੇ ਭਰੀ ਹਾਲਤ ਦੇਖ ਕੇ ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ ਦੂਤ ਆਇਆ। ਉਸਨੇ ਰੁਰੂ ਨੂੰ ਅਖਿਆ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅਜਿਹਾ ਨਾਸਮਝੀ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰ। ਤੇਰੀ ਪਿਆਰੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਮਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਮੁੜ ਜੀ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਉਹ ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਸਦੀ ਆਯੁ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸੋਹਣੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਚੁਣ ਲੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅਣਵਿਆਹੀ ਹੀ ਮਰ ਗਈ।" ਰੁਰੂ ਨੇ ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਹੰਜੂ ਲਿਆ, "ਹੇ ਦਿਵ੍ਯ ਦੂਤ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚੁਣਾਂਗਾ।" ਉਸਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੱਚੀ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੀ ਸੀ। ਦੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਸੁਣ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਇਕ ਵਿਧੀ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ—ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਆਧੀ ਆਯੁ ਦੇ ਦੇਵੇਂ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਮਦਵਰਾ ਤੁਰੰਤ ਜੀਉਣ ਲੱਗ ਪਵੇਗੀ।" ਰੁਰੂ ਨੇ ਬਿਨਾ ਹਿਚਕਚਾਹਟ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਆਧੀ ਆਯੁ ਇਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।" ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਵਿਸ਼੍ਵਾਵਸੁ, ਜੋ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਵਿਹੰਗਮ ਰਥ 'ਤੇ ਉਥੇ ਆ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸਦੀ ਧੀ ਪ੍ਰਮਦਵਰਾ ਮਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼੍ਵਾਵਸੁ ਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਦੂਤ ਧਰਮ ਦੇਵਤਾ ਕੋਲ ਗਏ ਅਤੇ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ, "ਰੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਾਵਸੁ ਦੀ ਧੀ ਪ੍ਰਮਦਵਰਾ ਨੂੰ ਸੱਪ ਨੇ ਡੱਸ ਲਿਆ, ਉਹ ਮਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਰੁਰੂ ਆਪਣੀ ਆਧੀ ਆਯੁ ਦੇਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਮੁੜ ਜੀਵਨ ਮਿਲੇ।" ਧਰਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਵਿਸ਼੍ਵਾਵਸੁ ਦੀ ਧੀ ਮੁੜ ਜੀਵੇ, ਤਾਂ ਰੁਰੂ ਦੀ ਆਧੀ ਆਯੁ ਦੇ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿਓ।" ਦਿਵ੍ਯ ਦੂਤ ਨੇ ਜਾ ਕੇ ਪ੍ਰਮਦਵਰਾ ਨੂੰ ਜੀਵਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਰੁਰੂ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਤੇ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਰੁਰੂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਦਵਰਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਰੀ ਹੋਈ ਵੀ ਜੀਉਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਰਤਨਾਂ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ, ਰੱਖਵਾਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਇਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੱਤ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਮਹਲ ਬਣਵਾਇਆ। ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਥੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲੇ ਯੋਧੇ ਖੜੇ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਗੌਰਮੁਖ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗੀ। ਵੱਡੇ ਮੰਤ੍ਰ-ਵਿਦਿਆ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਉਥੇ ਭੇਜੇ ਗਏ। ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਖੜੇ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਉਹ ਮਹਲ ਇੰਨਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦੀ ਵੀ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਦੀ ਹਿਮਤ ਨਾ ਸੀ, ਹਵਾ ਵੀ ਅੰਦਰ ਨਾ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਰਾਜਾ ਉਥੇ ਵੱਸ ਕੇ ਹਰ ਤਰਾਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ, ਪੂਜਾ, ਰਸਮਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਕਾਜ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਕ ਦਿਨ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਸ਼੍ਯਪ ਨਾਮਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਸਨੇ ਰਾਜੇ ਉੱਤੇ ਪਈ ਸ਼ਾਪ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ, ਸੋਚਿਆ, "ਮੈਂ ਉਥੇ ਜਾਵਾਂਗਾ ਜਿਥੇ ਰਾਜਾ ਹੁਣ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸੇ ਦਿਨ, ਤਕਸ਼ਕ ਨਾਮਕ ਮਹਾਂਨਾਗ, ਜਿਸਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਲੱਗ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲ ਪਿਆ। ਤਕਸ਼ਕ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਤਕਸ਼ਕ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ ਅਤੇ ਕੀ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੈ?" ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਤਕਸ਼ਕ ਰਾਜਾ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵੇਗਾ; ਮੈਂ ਉਥੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਕਿ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਸ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕਾਂ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਸ਼ਕ ਮੰਤ੍ਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜੀਵਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਉਸਦਾ ਜੀਉਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰੁਰੂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ, ਰਾਜਕੁਲ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਤੇ ਤਕਸ਼ਕ ਅਤੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੇ ਰਸਤੇ ਮਿਲਣ ਦੀ ਲੀਲਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਵੁਕਤਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੀ।