ਵ੍ਯਾਸਸ੍ਤੁ ਸੁਤਮਾਲੋਕ੍ਯ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਪਰਮਂ ਗਤਃ । ਕਿਮੇਤਦਿਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਵਰਦਾਨਾਚ੍ਛਿਵਸ੍ਯ ਵੈ
ਵਿਆਸ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। 'ਇਹ ਕੀ ਹੈ?' ਸੋਚ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲੀ ਵਰਦਾਨ ਦੀ ਯਾਦ ਆ ਗਈ।
ਤੇਜੋਰੂਪੀ ਸ਼ੁਕੋ ਜਾਤੋऽਪ੍ਯਰਣੀਗਰ੍ਭਸਮ੍ਭਵਃ । ਦ੍ਵਿਤੀਯੋऽਗ੍ਨਿਰਿਵਾਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਦੀਪ੍ਯਮਾਨਃ ਸ੍ਵਤੇਜਸਾ
ਸ਼ੁਕਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਲੱਕੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜਨਮਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਬਹੁਤ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਵਿਲੋਕਯਾਮਾਸ ਤਦਾ ਵ੍ਯਾਸਸ੍ਤੁ ਮੁਦਿਤਂ ਸੁਤਮ੍ । ਦਿਵ੍ਯੇਨ ਤੇਜਸਾ ਯੁਕ੍ਤਂ ਗਾਰ੍ਹਪਤ੍ਯਮਿਵਾਪਰਮ੍
ਫਿਰ ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੁਸ਼ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਘਰ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਦੂਜਾ।
ਗਙ੍ਗਾਨ੍ਤਃ ਸ੍ਨਾਪਯਾਮਾਸ ਸਮਾਗਤ੍ਯ ਗਿਰੇਸ੍ਤਦਾ । ਪੁष੍ਪਵृष੍ਟਿਸ੍ਤੁ ਖਾਜ੍ਜਾਤਾ ਸ਼ਿਸ਼ੋਰੁਪਰਿ ਤਾਪਸਾਃ
ਫਿਰ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਆ ਕੇ, ਵਿਆਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹੁੰਆਇਆ। ਆਸਮਾਨ ਤੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ, ਤੇ ਤਪस्वੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।
ਜਾਤਕਰ੍ਮਾਦਿਕਂ ਚਕ੍ਰੇ ਵ੍ਯਾਸਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਦੇਵਦੁਨ੍ਦੁਭਯੋ ਨੇਦੁਰ੍ਨਨृਤੁਸ਼੍ਚਾਪ੍ਸਰੋਗਣਾਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਲਈ ਜਨਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਕਰਵਾਏ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਗਾਰੇ ਵੱਜੇ, ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਟੋਲੀਆਂ ਨੱਚਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ।
ਜਗੁਰ੍ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਪਤਯੋ ਮੁਦਿਤਾਸ੍ਤੇ ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਵਃ । ਵਿਸ਼੍ਵਾਵਸੁਰ੍ਨਾਰਦਸ਼੍ਚ ਤੁਮ੍ਬੁਰੁਃ ਸ਼ੁਕਸਮ੍ਭਵੇ
ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਉਤਸ਼ੁਕਤਾ ਸੀ। ਵਿਸ਼੍ਵਾਵਸੁ, ਨਾਰਦ ਤੇ ਤੁੰਬੁਰੂ, ਸ਼ੁਕਾ ਦੇ ਜਨਮ ਤੇ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ।
ਤੁष੍ਟੁਵੁਰ੍ਮੁਦਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਾ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਸ੍ਤਥਾ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵ੍ਯਾਸਸੁਤਂ ਦਿਵ੍ਯਮਰਣੀਗਰ੍ਭਸਮ੍ਭਵਮ੍
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਧਰ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਆਸ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ, ਜੋ ਅਗਨਿ ਦੀ ਲੱਕੜੀ ਦੀ ਕੋਖ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਸੀ।
ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਪਪਾਤੋਰ੍ਵ੍ਯਾਂ ਦਣ੍ਡਃ ਕृष੍ਣਾਜਿਨਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਕਮਣ੍ਡਲੁਸ੍ਤਥਾ ਦਿਵ੍ਯਃ ਸ਼ੁਕਸ੍ਯਾਰ੍ਥੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਲੱਕੜੀ ਦੀ ਲਾਠੀ, ਸੋਹਣਾ ਕਾਲਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮ੍ਰਿਗਚਰਮ ਅਤੇ ਇਕ ਦਿਵ੍ਯ ਜਲ-ਕੰਬਲ ਓਥੇ ਆ ਡਿੱਗੇ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਕ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਸੀ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ।
ਸਦ੍ਯਃ ਸ ਵਵृਧੇ ਬਾਲੋ ਜਾਤਮਾਤ੍ਰੋऽਤਿਦੀਪ੍ਤਿਮਾਨ੍ । ਤਸ੍ਯੋਪਨਯਨਂ ਚਕ੍ਰੇ ਵ੍ਯਾਸੋ ਵਿਦ੍ਯਾਵਿਧਾਨਵਿਤ੍
ਉਹ ਬੱਚਾ, ਜੋ ਹੁਣੇ ਹੀ ਜਨਮਿਆ ਸੀ ਤੇ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਵੱਡਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਵਿਆਸ, ਜੋ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਰਸਤੇ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਉਪਨਯਨ ਕਰਾਇਆ।
ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਮਾਤ੍ਰਂ ਤਂ ਵੇਦਾਃ ਸਰਹਸ੍ਯਾਃ ਸਸਂਗ੍ਰਹਾਃ । ਉਪਤਸ੍ਥੁਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਯਥਾਸ੍ਯ ਪਿਤਰਂ ਤਥਾ
ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਜਨਮਿਆ, ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਆਪਣੇ ਭੇਦਾਂ ਤੇ ਸੰਕਲਨਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਕੋਲ ਆ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਆਏ ਸਨ।
ਯਤੋ ਦृष੍ਟਂ ਸ਼ੁਕੀਰੂਪਂ ਘृਤਾਚ੍ਯਾਃ ਸਮ੍ਭਵੇ ਤਦਾ । ਸ਼ੁਕੇਤਿ ਨਾਮ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਚਕਾਰ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ
ਜਦੋਂ ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ ਤੋਂ ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਤੋਤਾ-ਵਾਂਗ ਰੂਪ ਦਿੱਸਿਆ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੁਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਾਂ 'ਸੁਕ' ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਬृਹਸ੍ਪਤਿਮੁਪਾਧ੍ਯਾਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵ੍ਯਾਸਸੁਤਸ੍ਤਦਾ । ਵ੍ਰਤਾਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਸ੍ਯ ਚਕਾਰ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਫਿਰ ਵਿਆਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਅਧਿਆਪਕ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਹਮਚਰਜੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਰਤ ਨਿਭਾਏ।
ਸੋऽਧੀਤ੍ਯ ਨਿਖਿਲਾਨ੍ਵੇਦਾਨ੍ ਸਰਹਸ੍ਯਾਨ੍ਸਸਂਗ੍ਰਹਾਨ੍ । ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਗੁਰੁਕੁਲੇ ਸ਼ੁਕਃ
ਸੁਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵੇਦ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਭੇਦ ਅਤੇ ਸੰਕਲਨ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ ਪੜ੍ਹ ਲਏ।
ਗੁਰਵੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮਾਵृਤ੍ਤੋ ਮੁਨਿਸ੍ਤਦਾ । ਆਜਗਾਮ ਪਿਤੁਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਂ ਕृष੍ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨਸ੍ਯ ਚ
ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਦੱਖਣਾ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਮੁਨੀ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਦਵੈਪਾਯਨ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵ੍ਯਾਸਃ ਸ਼ੁਕਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਪ੍ਰੇਮ੍ਣੋਤ੍ਥਾਯ ਸਸਮ੍ਭ੍ਰਮਃ । ਆਲਿਲਿਙ੍ਗ ਮੁਹੁਰ੍ਘ੍ਰਾਣਂ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਤਸ੍ਯ ਚਕਾਰ ਹ
ਜਦੋਂ ਵਿਆਸ ਨੇ ਸੁਕ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਪਿਆਰ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਉੱਠ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਸੁੰਘਿਆ।
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਕੁਸ਼ਲਂ ਵ੍ਯਾਸਸ੍ਤਥਾ ਚਾਧ੍ਯਯਨਂ ਸ਼ੁਚਿ । ਆਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਸ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸ ਸ਼ੁਕਂ ਤਤ੍ਰਾਸ਼੍ਰਮੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਖੈਰੀਅਤ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦੇ ਕੇ, ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਵਸਾ ਲਿਆ।
ਦਾਰਕਰ੍ਮ ਤਤੋ ਵ੍ਯਾਸਃ ਸ਼ੁਕਸ੍ਯ ਪਰ੍ਯਚਿਨ੍ਤਯਤ੍ । ਕਨ੍ਯਾਂ ਮੁਨਿਸੁਤਾਂ ਕਾਨ੍ਤਾਮਪृਚ੍ਛਦਤਿਵੇਗਵਾਨ੍
ਫਿਰ ਵਿਆਸ ਨੇ ਸੁਕ ਦੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਸੋਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇਕ ਸੋਹਣੀ ਮੁਨੀ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਈ ਪੁੱਛ ਲਿਆ।
ਸ਼ੁਕਂ ਪ੍ਰਾਹ ਸੁਤਂ ਵ੍ਯਾਸੋ ਵੇਦੋऽਧੀਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾਨਘ । ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਕੁਰੁ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਮਹਾਮਤੇ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸੁਕ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਵੇਦ ਤੇ ਸਾਰੇ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੜ੍ਹ ਲਏ ਹਨ, ਹੁਣ, ਹੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਆਪਣੀ ਵਿਆਹਤਾ ਲੈ ਆ।'
ਗਾਰ੍ਹਸ੍ਥ੍ਯਂ ਚ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਯਜ ਦੇਵਾਨ੍ਪਿਤॄਨਥ । ऋਣਾਨ੍ਮੋਚਯ ਮਾਂ ਪੁਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਦਾਰਾਨ੍ਮਨੋਰਮਾਨ੍
'ਘਰ-ਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਵਿਚ ਪਰਵਿਸ਼ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ, ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਵਹੁਟੀ ਲੈ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ, ਪੁੱਤਰ।'
ਅਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਗਤਿਰ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗੋ ਨੈਵ ਚ ਨੈਵ ਚ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪੁਤ੍ਰ ਮਹਾਭਾਗ ਕੁਰੁष੍ਵਾਦ੍ਯ ਗृਹਾਸ਼੍ਰਮਮ੍
'ਜਿਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਮੰਜ਼ਿਲ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਸਵਰਗ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲਿਆ, ਅੱਜ ਘਰ-ਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਅਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਪਰਵਿਸ਼ ਕਰ।'
ਕृਤ੍ਵਾ ਗृਹਾਸ਼੍ਰਮਂ ਪੁਤ੍ਰ ਸੁਖਿਨਂ ਕੁਰੁ ਮਾਂ ਸ਼ੁਕ । ਆਸ਼ਾ ਮੇ ਮਹਤੀ ਪੁਤ੍ਰ ਪੂਰਯਸ੍ਵ ਮਹਾਮਤੇ
'ਘਰ-ਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਬਣ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ, ਸੁਕ ਪੁੱਤਰ; ਮੇਰੀ ਵੱਡੀ ਆਸ ਪੂਰੀ ਕਰ, ਹੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ।'
ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਘੋਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋऽਸਿ ਤ੍ਵਮਯੋਨਿਜਃ । ਦੇਵਰੂਪੀ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਪਾਹਿ ਮਾਂ ਪਿਤਰਂ ਸ਼ੁਕ
'ਤੂੰ ਭਾਰੀ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਮਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਹੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਵਾਲਿਆ, ਵੱਡੀ ਅਕਲ ਵਾਲਿਆ; ਮੈਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ, ਬਚਾ, ਸੁਕ।'
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਇਤਿ ਵਾਦਿਨਮਭ੍ਯਾਸ਼ੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਪ੍ਰਾਹ ਸ਼ੁਕਸ੍ਤਦਾ । ਵਿਰਕ੍ਤਃ ਸੋऽਤਿਰਕ੍ਤਂ ਤਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਪਿਤਰਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦ ਵਿਆਸ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸੁਕ, ਜੋ ਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਥੇ ਬੈਠਾ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਸ ਲਈ ਆਪ ਹੀ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਬੜੀ ਲਗਨ ਨਾਲ, ਪਰ ਵਿਰਾਗੀ ਹੋ ਕੇ, ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਵਦਸਿ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਵੇਦਵ੍ਯਾਸ ਮਹਾਮਤੇ । ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਸ਼ਾਧਿ ਸ਼ਿष੍ਯਂ ਮਾਂ ਤ੍ਵਦਾਜ੍ਞਾਂ ਕਰਵਾਣ੍ਯਲਮ੍
ਸੁਕ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਕੀ ਆਖਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਵੇਦਵਿਆਸ, ਹੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ? ਮੈਨੂੰ ਅਸਲ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿਓ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ।'
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਤ੍ਵਦਰ੍ਥੇ ਯਤ੍ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤਂ ਮਯਾ ਪੁਤ੍ਰ ਸ਼ਤਂ ਸਮਾਃ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚਾਤਿਦੁਃਖੇਨ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯਾਰਾਧਨੇਨ ਚ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪੁੱਤ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੈਂ ਸੌ ਸਾਲ ਤਕ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕਰਿਆ; ਤੂੰ ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ ਮਿਲਿਆ।
ਦਦਾਮਿ ਤਵ ਵਿਤ੍ਤਂ ਤੁ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਿਤ੍ਵਾਥ ਭੂਪਤਿਮ੍ । ਸੁਖਂ ਭੁਂਕ੍ਸ਼੍ਵ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯੌਵਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਮੈਂ ਰਾਜਾ ਕੋਲੋਂ ਮੰਗ ਕੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਧਨ ਦੇਵਾਂਗਾ; ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਸੁਨੇਹਰੇ ਸਮੇਂ 'ਚ ਆ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ ਹੋ ਕੇ, ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸੁਖ ਮਾਣ।
ਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ ਕਿਂ ਸੁਖਂ ਮਾਨੁषੇ ਲੋਕੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤਾਤ ਨਿਰਾਮਯਮ੍ । ਦੁਃਖਵਿਦ੍ਧਂ ਸੁਖਂ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾ ਨ ਵਦਨ੍ਤਿ ਸੁਖਂ ਕਿਲ
ਸ਼ੁਕ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮਾਨਵ ਲੋਕ ਵਿਚ ਕਿਹੜਾ ਸੁਖ ਹੈ ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ? ਦੱਸੋ। ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਤਾਂ ਜਿਸ ਸੁਖ ਵਿਚ ਦੁੱਖ ਮਿਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ।
ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਹਾਭਾਗ ਭਵਾਮਿ ਤਦ੍ਵਸ਼ਾਨੁਗਃ । ਸੁਖਂ ਕਿਂ ਪਰਤਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸ੍ਤ੍ਰੀਜਿਤਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਜੇ ਮੈਂ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਵਾਂ, ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਪਰਤੰਤ੍ਰ ਹੋਏ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਔਰਤ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ, ਕਿਸੇ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਸੁਖ ਹੈ?
ਕਦਾਚਿਦਪਿ ਮੁਚ੍ਯੇਤ ਲੋਹਕਾष੍ਠਾਦਿਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਃ । ਪੁਤ੍ਰਦਾਰੈਰ੍ਨਿਬਦ੍ਧਸ੍ਤੁ ਨ ਵਿਮੁਚ੍ਯੇਤ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍
ਲੋਹੇ ਜਾਂ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਜੰਜੀਰਾਂ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਪੁੱਤ-ਪਤਨੀ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਵੀ ਆਜ਼ਾਦ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।
ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਸਮ੍ਭਵੋ ਦੇਹੋ ਨਾਰੀਣਾਂ ਤਨ੍ਮਯਸ੍ਤਥਾ । ਕਃ ਪ੍ਰੀਤਿਂ ਤਤ੍ਰ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਵਿਬੁਧਃ ਕਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਤਿ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਗੰਦਗੀ ਤੇ ਮੂਤ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਔਰਤ ਦਾ ਸਰੀਰ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਕਿਉਂ ਲੈਣਗੇ?