ਕਿਂ ਕਰੋਮ੍ਯਦ੍ਯ ਵਂਸ਼ੋ ਮੇ ਕਥਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸੁਸ੍ਥਿਰੋ ਭੁਵਿ
ਅੱਜ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਮੇਰਾ ਵੰਸ਼ ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਕਿਵੇਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇਗਾ?
ਨਿਵਾਰਯਾਮਿ ਯਦਿ ਮਾਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਸ੍ਯਤਿ ਸਰ੍ਵਥਾ
ਜੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਾਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਜ਼ਰੂਰ ਚਲੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਨ ਵਾਰਯਾਮਿ ਚੇਦਦ੍ਯ ਸਰ੍ਵਥੇਯਂ ਜਲੇ ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍
ਜੇ ਮੈਂ ਅੱਜ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਰੋਕਾਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਹ ਬੱਚਾ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦੇਵੇਗੀ।
ਸਂਭਵੇऽਪਿ ਚ ਦੁष੍ਟੇਯਂ ਰਕ੍ਸ਼ਯੇਦ੍ਵਾ ਨ ਰਕ੍ਸ਼ਯੇਤ੍
ਜੇ ਬੱਚਾ ਹੋ ਵੀ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਮਾੜੀ ਹੈ — ਰੱਖੇ ਜਾਂ ਨਾ ਰੱਖੇ, ਕੋਈ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ।
ਵਂਸ਼ਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਥਂ ਹਿ ਯਤ੍ਨਃ ਕਾਰ੍ਯਃ ਪਰੋ ਮਯਾ
ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ।
ਮੁਨੇਰ੍ਯੇਨ ਹृਤਾ ਧੇਨੁਰ੍ਨਂਦਿਨੀ ਸ੍ਤ੍ਰੀਜਿਤੇਨ ਹਿ
ਜਿਵੇਂ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਗਾਂ ਨੰਦਿਨੀ ਨੂੰ ਸਤ੍ਰੁਜਿਤ ਨੇ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ,
ਦਾਸੋऽਸ੍ਮਿ ਤਵ ਤਨ੍ਵਂਗਿ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਾਮਿ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤੇ
ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਸੇਵਕ ਹਾਂ, ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ; ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਹਿਂਸਿਤਾਃ ਸਪ੍ਤ ਪੁਤ੍ਰਾ ਮੇ ਕਰਭੋਰੁ ਤ੍ਵਯਾ ਸ਼ੁਭਾਃ 2.4.
ਹੇ ਹਾਥੀ ਵਰਗੀਆਂ ਜੰਗ੍ਹਾਂ ਵਾਲੀ ਸੋਹਣੀਏ, ਮੇਰੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ ਤੂੰ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਅਨ੍ਯਦ੍ਵੈ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਂ ਤੇऽਦ੍ਯ ਦਦਾਮ੍ਯਥ ਚ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਅੱਜ ਕੁਝ ਹੋਰ ਮੰਗ, ਮੈਂ ਔਖਾ ਤੋਂ ਔਖਾ ਵੀ ਦੇ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਅਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਗਤਿਰ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਵੇਦਵਿਦੋ ਵਿਦੁਃ
ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਦਾ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾऽਪਿ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤਂ ਯਦਾ ਗਂਤੁਂ ਸਮੁਤ੍ਸੁਕਾ
ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਕਹਿਣ ਤੇ ਵੀ, ਜਦ ਉਹ ਬੱਚਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਜਾਣ ਲਈ ਉਤਾਵਲੀ ਹੋਈ,
ਪਾਪਿष੍ਠੇ ਕਿਂ ਕਰੋਮ੍ਯਦ੍ਯ ਨਿਰਯਾਨ੍ਨ ਬਿਭੇषਿ ਕਿਮ੍
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਾਪੀਏ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਤੈਨੂੰ ਨਰਕਾਂ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ?
ਯਥੇਚ੍ਛਂ ਗਚ੍ਛ ਵਾ ਤਿष੍ਠ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮੇ ਸ੍ਥੀਯਤਾਮਿਹ
ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੀ ਮਰਜ਼ੀ, ਚਾਹੇ ਜਾ ਜਾਂ ਰਹਿ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹੇ।
ਏਵਂ ਵਦਤਿ ਭੂਪਾਲੇ ਸਾ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਸੁਤਂ ਸ਼ਿਸ਼ੁਮ੍
ਜਦ ਰਾਜਾ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ,
ਪੁਤ੍ਰਕਾਮਾ ਸੁਤਂ ਤ੍ਵੇਨਂ ਪਾਲਯਾਮਿ ਵਨੇ ਗਤਾ
ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਇਹ ਬੱਚਾ ਲੈ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਾਲਾਂਗੀ।
ਗਗਾਂ ਮਾਂ ਵੈ ਵਿਜਾਨੀਹਿ ਦੇਵਕਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥਮਾਗਤਾਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਗੰਗਾ ਜਾਣ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਇੱਥੇ ਆਈ ਹਾਂ।
ਵ੍ਰਜਂਤੁ ਮਾਨੁषੀ ਯੋਨਿਂ ਸ੍ਥਿਤਾਂ ਚਿਂਤਾਤੁਰਾਸ੍ਤੁ ਮਾਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਵਿਚ ਜਾਣ ਦਿਉ।
ਤੇਭ੍ਯੋ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਰਂ ਜਾਤਾ ਪਤ੍ਨੀ ਤੇ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ 2.4.
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਾਜਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣ ਕੇ ਜੰਮੀ ਹਾਂ।
ਸਪ੍ਤ ਤੇ ਵਸਵਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਮੁਕ੍ਤਾਃ ਸ਼ਾਪਾਦृषੇਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਹੇ ਵਾਸਵ, ਤੇਰੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਗਂਗਾਦਤ੍ਤਮਿਮਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਗृਹਾਣ ਸ਼ਂਤਨੋ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਹੇ ਸ਼ਾਂਤਨੂ, ਗੰਗਾ ਵਲੋਂ ਮਿਲਿਆ ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਵਾਸਤੇ ਰੱਖ ਲੈ।
ਗਾਂਗੇਯੋऽਯਂ ਮਹਾਭਾਗ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਬਲਾਧਿਕਃ
ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਿਆ, ਇਹ ਗੰਗਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਾਕਤਵਰ ਬਣੇਗਾ।
ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਯੌਵਨਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਪਾਲਯਿਤ੍ਵਾ ਮਹੀਪਤੇ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜਦ ਇਹ ਨੌਜਵਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਲ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਦੇ ਦਿਆਂਗੀ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾऽਨ੍ਤਰ੍ਦਧੇ ਗਂਗਾ ਤਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਚ ਬਾਲਕਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਗੰਗਾ ਉਹ ਮੁੰਡਾ ਲੈ ਕੇ ਅੰਤਰਧਾਨ ਹੋ ਗਈ।
ਭਾਰ੍ਯਾਵਿਰਹਜਂ ਦੁਃਖਂ ਤਥਾ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਚਾਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਦੁੱਖ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਬਾਰੇ ਅਚੰਭਾ ਸਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਏਵਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਕਾਲੇऽਥ ਨृਪਤਿਰ੍ਮृਗਯਾਂ ਗਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਾਂ ਲੰਘਦਾ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਨਿਕਲ ਪਿਆ।
ਗਂਗਾਤੀਰਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸ ਰਾਜਾ ਸ਼ਂਤਨੁਸ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਜਾ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਤਤ੍ਰਾਪਸ਼੍ਯਤ੍ਕੁਮਾਰਂ ਤਂ ਮੁਂਚਂਤਂ ਵਿਸ਼ਿਖਾਨ੍ਬਹੂਨ੍
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤੇਰਾਂ ਤੀਰ ਛੱਡਦੇ ਵੇਖਿਆ।
ਤਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਿਸ੍ਮਿਤੋ ਰਾਜਾ ਨ ਸ੍ਮ ਜਾਨਾਤਿ ਕਿਂਚਨ 2.4.
ਉਹਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ ਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਸਮਝ ਨਾ ਸਕਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾऽਪ੍ਯਮਾਨੁषਂ ਕਰ੍ਮ ਬਾਣੇषੁ ਲਘੁਹਸ੍ਤਤਾਮ੍
ਉਹ ਮੁੰਡਾ ਤੀਰਾਂ ਵਿਚ ਜਿਹੀ ਫੁਰਤੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਰਥਾ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸੀ।
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਵਿਸ੍ਮਿਤੋ ਰਾਜਾ ਕਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋऽਸਿ ਚਾਨਘ
ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਤੂੰ ਕਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ?'