सः शीघ्रं फलानि आदाय आश्रमं जगाम। तदा तेजस्वी जनः काननेषु वनान्तरेषु च मृगयां चकार। तस्मिन्नन्तरे वरुणः ध्यानबलात् वेदितवान् यत् वसवः तद् वस्तु गृह्णीतवन्तः। सः एवं ज्ञात्वा निश्चितम् अवदत्—सर्वे वः नूनं मनुष्येषु जन्म प्राप्स्यन्ति। एतत् श्रुत्वा वसवः दुःखिता: सन्तः, विषण्णचित्ताः गच्छन्ति स्म। ते सर्वे शरणं प्रार्थयन्तः मुनिमुपगम्य तं प्रसादयितुम् अचेष्टन्त। तदा मुनिः अवदत्—"एकवर्षात् पश्चात् यूयं सर्वे शापात् विमुक्तिं प्राप्स्यथ।" परं द्यौः तु दीर्घकालं मानुषदेहे स्थित्वा शापमुक्तिं लप्स्यते इति। तदा ते सर्वे, शापपीडिताः नम्राः, मनःक्लेशेन गङ्गाम् उपगम्य, तां देवीम् ऊचुः—"मानुषयोषितां गर्भं प्रविशेयुः इति अस्माकं महती चिन्ता।" ततः तं देवीं प्रार्थयन्तः ऊचुः—"हे निष्कलङ्के! शान्तनु नाम कश्चन राजर्षिः अस्ति; त्वं तस्य भार्या भविष्यसि। एवं निःसंशयं शापविमुक्तिः भविष्यति।" एवं गङ्गा देवी, सर्वदा ध्यानिता, पृथिव्यां अवतीर्णा। तदा शान्तनु नाम कश्चन धर्मात्मा सत्यप्रतिज्ञः राजर्षिः आसीत्। एकदा, जलात् एकः अद्भुतरूपवती स्त्री उत्पन्ना। तां स्त्रियम् अपृच्छन् अपि, सः राजा, तस्याः सुमधुरमुखीं समाश्लिष्य, अवदत्—"हे सुन्दरि! त्वं मम दक्षिणोरुं आलिङ्ग्य उपविष्टा।" सा रम्यरूपा तं प्रष्टुम् आरब्धवती—"किं निमित्तं, हे नृपश्रेष्ठ?" तदा राजा तां यौवनशालिनीं शोभायुक्तां सम्बोधितवान्—"त्वं मम दक्षिणोरुं आलिङ्ग्य उपविष्टा; अतः, जब मम अतिशयप्रियः पुत्रः जातः स्यात्, तदा त्वं मम वधूः भव।" सा दिव्यरूपिणी स्त्री 'एवं अस्तु' इति प्रत्यूच्य, तत्रैव प्रव्रजिता। कालेन किञ्चित् गते, तत्र एकः पुत्रः जातः। तदा सः राजा, कृतान्तकथनं कृत्वा, स्वपुत्रं पुनः सम्बोधितवान्—"हे शोभने! तां मोहिनीं स्त्रीं त्वं स्पृहयित्वा पत्नीत्वेन गृहाण। तदा त्वं सुखी भविष्यसि।" इति पुत्रं उपदिश्य, राजा हृष्टचित्तः सर्वं राजवैभवं दत्त्वा, वनं प्रविष्टः। सः राजा स्वेच्छया देहम् उत्सृज्य स्वर्गं गतः। तस्य पुत्रः धर्मदण्डं धारयन् प्रजाः रक्षाम् अकरोत्। देवव्रतस्य जन्मकथां शृणु। सूतः उवाच—सः राजा मृगयायां रममाणः व्याघ्रान् मृगांश्च हन्तुं वनं प्रविश्य, एकदा गङ्गातटे भीषणे वनान्तरे विचरन्, तां दृष्ट्वा मोहितः अभवत्—यथा तस्य पितरः पूर्वं उक्तवन्तः। तस्याः पद्ममुखात् जलं पीत्वा अपि, सः राजा तृप्तिं न प्राप। सा अपि, तं महाभिषं इति ज्ञात्वा, प्रेम्णा पूर्णा अभवत्। तां श्यामलोदरीं दृष्ट्वा राजा परमं तुष्टः अभवत्। सः ताम् ऊचुः—"हे सुकेशि! त्वं देवी वा मानुषी वा, किमपि स्यात्, त्वं मम भार्या भव।" सूतः उवाच—गङ्गा तं राजानं महाभिषस्य पुनर्जन्म इति विदित्वा, पूर्वस्नेहानुबन्धेन, तस्य वचनं श्रुत्वा, सा स्त्री अवदत्—"कापि सुन्दरी, उत्तमं पतिं चिन्तयित्वा, तं न वाञ्छेत् किम्? वचनबन्धनात्, हे राजश्रेष्ठ, अहं नूनं तव भार्या भविष्यामि।