यदा यदा देवतानां दैत्येभ्यः भीतिर्जायते, तदा मम शक्तयः दिव्यरूपधारिण्यः तान् विनाशयन्ति इति देवी जगाद। सा वराह्याद्याः – वराही, वैष्णवी, गौरी, नारसिंही, सदाशिवा च – एताः सर्वाः, हे कमलासंभव, तेषां कार्याणि साधयितुम् आज्ञापयामास। नवाक्षरमन्त्रं सवर्णबीजध्यानयुक्तं सदा जपेत्, तेन सर्वकार्यसिद्धिर्भवति इति सापि प्राह। अयं मन्त्रः परः, सर्वकामार्थसिद्धये हृदि धार्यः इति विज्ञाप्य, देवी विश्वजननी, मनोहरस्मितवदना, हरीमिदं वचनमब्रवीत् – हे विष्णो, त्वं गच्छ महालक्ष्मीमिमां मोहिनीं गृहाण। एषा त्वदीये उरसि नित्यं वत्स्यति, नात्र संशयः; तव सुखाय अहम् एतां शुभां सर्ववस्तुदायिनीं शक्तिं दत्तवती। एषा कदापि तवावमान्या न स्यादित्यपि उक्त्वा, सदा पूज्या; लक्ष्मीनारायणसंज्ञकं युगलम् अहमेव स्थापितवती। प्राणानां च देवानां च हितार्थं यज्ञाः मया कृताः; एतेषां त्रयाणां सहकार्यं सदा करणीयम्, न विरोधः कर्हिचित्। त्वं च ब्रह्मा, शिवश्च, अन्ये देवाश्च मम गुणैः जाताः; सर्वे जनैः पूज्याः सन्देहः नास्ति। ये मन्यवः मोहिता भेदं कुर्वन्ति, ते नरकं यान्ति; नात्र किञ्चिद् संशयः। यो हरीः स एव शिवः, शिवः स एव हरीः; यः तयोः भेदं स्थापयति, स नरकगामी भवति। ब्रह्मापि तद्वत् ज्ञेयः; गुणभेदोऽत्र विद्यते, तं शृणु विष्णो, वक्तास्मि। सत्त्वगुणः तव मुख्यः, परब्रह्मचिन्तनाय; अन्ययोः द्वयोः राजस्तमोगुणौ गौणौ। लक्ष्म्याः सहितः, विविधविकारेषु, तव राजोगुणयुक्ता भोगसिद्धिः सदा। वाक्बीजं, कामबीजं, तृतीयं मायाबीजं – अयं मन्त्रः मया दत्तः, हे रामवल्लभ, परं तत्त्वं ददाति। एतं मन्त्रं लब्ध्वा सदा जप, इच्छया भुङ्क्ष्व; मृत्योर् वा कालजन्यस्य भीतेः विष्णो, तव न किञ्चिद् भयम्। यावत् मम लीलायाः प्रवाहः तिष्ठति, तावत् निश्चयेन; संहारे सर्वं चराचरं संहरिष्यामि। तदा सर्वे मय्येव लीयन्ते; अयं मन्त्रः सदा स्मरणीयः, स कामदः मोक्षदश्च। उद्गीथेन सहितं यः शुभार्थी जपति, स सिद्धिं लभते। वैकुण्ठं संस्थाप्य, तत्र त्वं निवस; मां नित्यं चिन्तयन् इच्छया भुङ्क्ष्व। एवं वासुदेवाय प्रोक्तवत्यां त्रिगुणात्मन्यां परां प्रकृतिं, गुणातीतां देवीम्, शिवायामृतवचनानि शृणु। सा देवी शिवम् इदं वचनमब्रवीत् – हरगौरीं महाकाल्याख्यां मोहिनीं गृहाण। कैलासं स्थाप्य, तत्र इच्छया भुङ्क्ष्व। तव मुख्यः तमोगुणः, गौणौ सत्त्वराजसौ। रजस्तमोगुणाभ्यां दैत्यविनाशाय भुङ्क्ष्व; तदनन्तरं तपः कुरु, परब्रह्मस्मरणं च। सत्त्वगुणः शान्तः सदा ग्राह्यः, हे निष्पाप; यूयं त्रयः सृष्टिस्थितिसंहारकारणानि। त्रैगुण्यरहितं किञ्चिदपि लोके नास्ति; यदिदं दृश्यते, तत्त्रिगुणात्मकमेव। निर्गुणं किञ्चिद् लोके न कदापि जाता, न भविष्यति; परं ब्रह्म निर्गुणम्, किन्तु अप्रमेयमेव। अहं गुणयुक्ता च, गुणातीतापि च, सदा कारणरूपिणी, न कदापि कार्यरूपा। गुणयुक्ता कारणरूपा, गुणातीतायां परब्रह्मसमीपस्था; महत्तत्त्वं, अहंकारः, गुणाः, शब्दादयश्च, एते सर्वे कारणकार्यरूपेण दिनरात्रं सञ्चरन्ति। अहंकारः कार्यरूपः, स त्रिविधः; तस्माद् महत्तत्त्वं बुद्धिसंज्ञकं जायते। महत्तत्त्वं कार्यं, अहंकारः कारणम्; तस्माद् सूक्ष्मभूतानि नित्यं उत्पद्यन्ते। पञ्चमहाभूतानि, पञ्चकर्मेन्द्रियाणि, पञ्चज्ञानेन्द्रियाणि, मनश्च षोडशम् – एष षोडशकसमूहः कारणकार्यरूपः। परं ब्रह्म, आदिपुरुषः, न कार्यं न कारणम्; एवं सर्वस्यादौ मूलम् उक्तम्, हे शम्भो। एवं संक्षेपेण सृष्ट्युत्पत्तिं तवोक्तवती; अद्य, हे उत्तमाः, रथेन मम कार्याय गच्छत। स्मरणेन कष्टे मम दर्शनं भविष्यति; सदा मां स्मर, परमात्मरूपिणीं। उभयतः स्मरणेन कार्यसिद्धिः निश्चिता। इति देवी उक्त्वा, अस्मान् सुसंस्कृतशक्त्युपेतान् विससर्ज। विष्णवे महालक्ष्मीम्, शिवाय महाकालीम्, मम महासरस्वतीं दत्त्वा, स्वस्थानात् तान् प्रेषयामास। अन्यत्र गत्वा वयं त्रीणि रूपाणि प्राप्नुमः; तां रूपमहिमां चिन्तयन्तः, परमाश्चर्यशक्तिं पश्याम। ततः रथं प्राप्ताः, तत्र तिस्रः स्थिताः; न तद्वीपः, न सा देवी, नापि अमृतसागरः तत्रासीत्।