तदा ब्रह्मा देवीं समुपस्थित्य प्रार्थयामास—“उत्तिष्ठ देवि! अद्भुतं रूपं धारय; यथा तव इच्छया, बाललीलया, मां वा एतौ वा हन्याः। अथवा यदि न इच्छसि, हरिं जागरय, यथा स एतयोः वधं करोतु; सर्वं कर्म तव प्रसादेनैव साध्यते।” इति। एवं ब्रह्मणा स्तुतायाः तामसी देवी हरिशरीरात् उत्पन्ना, तत्र तस्य पार्श्वे स्थित्वा। विष्णोः सर्वाङ्गानि परित्यज्य, योगनिद्रा तत्र तयोः वधाय निर्गता। विष्णोः शरीरं चेष्टितुम् आरभते, तदा ब्रह्मा हरिं दृष्ट्वा परमं हर्षं प्राप्तवान्। ततः महर्षयः सुतं पप्रच्छुः—“महाभाग! अस्मिन कथायां अद्भुतं संशयं वयं पश्यामः; यत् वेद-शास्त्र-पुराणैः विद्वद्भिः सदा स्थापितम्। ब्रह्मा, विष्णु, रुद्रः—एते त्रयः देवाः नित्याः; तेषां लोकात् अन्यः कश्चन श्रेष्ठो नास्ति। ब्रह्मा लोकान् सृजति, विष्णुः विश्वं धारयति, रुद्रः यथाकालं संहरति; एते त्रयः कारणानि। एकं रूपं, त्रीन् देवाः—ब्रह्मा, विष्णुः, महेश्वरः; रजः, सत्त्व, तमः युक्ताः, तेषां कर्मकर्तृत्वम् अस्ति। तेषु हरिः प्रमुखः—माधवः, परमात्मा, आदिदेवः, विश्वनाथः, सर्वकर्मसु समर्थः। विष्णुना तुल्यः अन्यः नास्ति, यस्य शक्तिः अतीव अप्रतिमाः; कथं स योगमायया सुप्तः, शक्तिहीनः अभवत्? तस्य ज्ञानं कुत्र गतं, जीवन् कर्माणि कथं उपरतम्? एषा संशयः, महायशः, तत्त्वतः कथय। पूर्वं उक्ता या शक्ति, येन विष्णुः अभिभूतः, सा किम्? कुतः उत्पन्ना, किं स्वरूपम्? विदुषे त्वं कथय। सर्वेषां नाथः विष्णुः, वासुदेवः, जगद्गुरुः, परमात्मा, परमानन्दः, सत्-चित्-आनन्दरूपः—सर्वं करोति, सर्वं धारयति, स्रष्टा, निर्मलः, सर्वव्यापी, शुद्धः—कथं स सुप्तः, पराधीनः, परमेषु परमः? एषा हि अद्भुतः संशयः, शत्रुनिग्रहण, ज्ञानखड्गेन छिन्द्धि, सूत व्यासशिष्य, महाबुद्धे।” सूतः उवाच—“त्रैलोक्ये, चराचरे, कः एतं संशयं निवारयितुं समर्थः? ब्रह्मपुत्राः अपि प्राचीनाः ऋषयः मोहिताः। नारदः कपिलः च अस्मिन प्रश्नार्थे उपस्थितौ; अहं किं वदामि, महर्षयः, अस्मिन क्लेशे? देवेषु विष्णुः सर्वव्यापी, सर्वरक्षकः, यस्मात् चराचरं जगत् उत्पन्नम्। सर्वे तं नारायणं, हृषीकेशं, वासुदेवम्, जनार्दनम् नमन्ति। केचित् महादेवं शंकरं चन्द्रशेखरं, त्र्यंबकम्, पञ्चवक्त्रं, त्रिशूलधारिणं, वृषध्वजं पूजयन्ति। वेदेषु त्र्यंबकः जटाधरः, पञ्चवक्त्रः, गौरीअर्धशरीरः गीतः। कैलासे स्थितः, ध्याननिष्ठः, सर्वशक्तिसम्पन्नः, भूतगणैः सहितः, दक्षयज्ञविनाशकः। वेदविदः सूर्यं प्रातः सायं, प्रतिदिनं, मध्याह्ने च स्तुवन्ति। वेदेषु सूर्यपूजा परमेष्ठ्यः, स आत्मा परमः। अग्निः सर्वत्र वेदेषु स्तुतः, तथा इन्द्रः त्रैलोक्यनाथः, वरुणः च। गङ्गायाः प्रवाहवत्, देवेषु विष्णुः महर्षिभिः सर्वत्र प्रमुखः कथ्यते। त्रैविद्या प्रत्यक्षम्, अनुमानम्, शब्दः; अन्ये उपमानं चतुर्थं, केचित् तर्कविदः arthāpatti पञ्चमं वदन्ति। सप्त प्रमाणानि पुराणेषु कथ्यन्ते; तैः ब्रह्म परमं ज्ञातुं दुष्करम्। तर्कः बुद्ध्या, शास्त्रेण, निर्णये पुनःपुनः परीक्ष्यः। प्रत्यक्षज्ञानं सदा विद्वद्भिः, दृष्टान्तैः, पण्डितमार्गेण अनुगन्तव्यम्। पुराणेषु अपि इदं गीयते—ब्रह्मा सृष्टिशक्तियुक्तः, हरिः पालनशक्तियुक्तः। हरिः संहारशक्तियुक्तः, सूर्यः प्रकाशशक्तियुक्तः, शेषः, कूर्मः च भूमिधारणशक्तियुक्तः। सा आद्यशक्ति रूपान्तरिता सर्वेषु प्रतिष्ठिता; अग्नौ दाहशक्तिः, वायौ गमनशक्तिः। शिवः अपि कुण्डलिन्याः रहितः जडः; शक्तिहीनः अशक्तः इति विद्वद्भिः। चराचरे, ब्रह्मादि तृणपर्यन्ते, शक्तिहीनम् उपहास्यं, केवलं पदार्थः, न विजयी, न गामी, न खादति। एवं सर्वव्यापिनी शक्तिः ब्रह्मरूपेण विवेच्यते; सा विभिन्नैः पूज्यते, सदा विद्वद्भिः परीक्ष्यते। विष्णौ सत्त्वशक्तिः, तया रहितः निष्क्रियः; ब्रह्मणि रजःशक्तिः, तया विना न सृजति; शिवे तमःशक्तिः, तया संहारः। एवं सर्वं अनुमान्यं, पुनःपुनः मनसा परीक्ष्यम्।” इति कथा प्रवाहः।