ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಯೇ ಪದಸ್ಥಸ್ಯ ಮಿತ್ತ್ರಾಣಿ ತೇ ತಸ್ಯ ರಿಪುತಾಂ ಗತಾಃ । ಭಾನೋಃ ಪದ್ಮೇ ಜಲೇ ಪ್ರೀತಿಃ ಸ್ಥಲೋದ್ಧರಣಶೋಷಣಃ ॥ ೧,೧೧೫.

ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವವನಿಗೆ ಸ್ನೇಹಿತರಾದವರು, ಅವನು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಾಗ ಶತ್ರುಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ; ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಕಮಲವನ್ನು ಸೂರ್ಯನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಭೂಮಿಗೆ ತೆಗೆದಾಗ ಅದನ್ನು ಒಣಗಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸ್ಥಾನಸ್ಥಿತಾನಿ ಪೂಜ್ಯನ್ತೇ ಪೂಜ್ಯನ್ತೇ ಚ ಪದೇ ಸ್ಥಿತಾಃ । ಸ್ಥಾನಭ್ರಷ್ಟಾ ನ ಪೂಜ್ಯನ್ತೇ ಕೇಶಾ ದನ್ತಾ ನಖಾ ನರಾಃ ॥ ೧,೧೧೫.

ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವವರು ಗೌರವ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇರುವವರು ಗೌರವ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಬೀಳಿದ ಕೂದಲು, ಹಲ್ಲು, ನಖ, ಮತ್ತು ಜನರು ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಆಚಾರಃ ಕುಲಮಾಖ್ಯತಿ ದೇಶಮಾಖ್ಯಾತಿ ಭಾಷಿತಮ್ । ಸಮ್ಭ್ರಮಃ ಸ್ನೇಹಮಾಖ್ಯಾತಿ ವಪುರಾಖ್ಯಾತಿ ಭೋಜನಮ್ ॥ ೧,೧೧೫.

ನಡತೆ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಮಾತು ದೇಶವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಗೌರವ ಪ್ರೀತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ದೇಹ ಆಹಾರವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ವೃಥಾ ವೃಷ್ಟಿಃ ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ವೃಥಾ ತೃಪ್ತಸ್ಯ ಭೋಜನಮ್ । ವೃಥಾ ದಾನಂ ಸಮೃದ್ಧಸ್ಯ ನೀಚಸ್ಯ ಸುಕೃತಂ ವಥಾ ॥ ೧,೧೧೫.

ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ಮಳೆ ಸುರಿಯುವುದು ವ್ಯರ್ಥ, ತೃಪ್ತನಾದವನಿಗೆ ಊಟ ನೀಡುವುದು ವ್ಯರ್ಥ, ಶ್ರೀಮಂತನಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡುವುದು ವ್ಯರ್ಥ, ಕೆಳಮಟ್ಟದವನಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯದು ಮಾಡಿದರೂ ಅದೂ ವ್ಯರ್ಥ.

ದೂರಸ್ಥೋಽಪಿ ಸಮೀಪಸ್ಥೋ ಯೋ ಯಸ್ಯ ಹೃದಯೇ ಸ್ಥಿತಃ । ಹೃದಯಾದಪಿ ನಿಷ್ಕ್ರಾನ್ತಃ ಸಮೀಪಸ್ಥೋಽಪಿ ದೂರತಃ ॥ ೧,೧೧೫.

ಯಾರಾದರೂ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ ಅವರು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಹತ್ತಿರವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ; ಹೃದಯದಿಂದ ದೂರವಾದವರು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ದೂರವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಮುಖಭಙ್ಗಃ ಸ್ವರೋ ದೀನೋ ಗಾತ್ರಸ್ವೇದೋ ಮಹದ್ಭಯಮ್ । ಮರಣೇ ಯಾನಿ ಚಿಹ್ನಾನಿ ತಾನಿ ಚಿಹ್ನಾನಿ ಯಾಚಕೇ ॥ ೧,೧೧೫.

ಮುಖ ಕುಗ್ಗುವುದು, ದುರ್ಬಲವಾದ ಧ್ವನಿ, ಅಂಗಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಬೆವರು, ಭಯ—ಇವು ಸಾವುಗೆ ಸೂಚನೆಗಳು; ಇದೇ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಭಿಕ್ಷುಕನಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.

ಕುಬ್ಜಸ್ಯ ಕೀಟಘಾತಸ್ಯ ವಾತಾನ್ನಿಷ್ಕಾಸಿತಸ್ಯ ಚ । ಶಿಖರೇ ವಸತಸ್ತಸ್ಯ ವರಂ ಜನ್ಮ ನ ಯಾಚಿತಮ್ ॥ ೧,೧೧೫.

ಕುಬ್ಬು, ಹುಳುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವವನು, ಗಾಳಿಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟವನು, ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ವಾಸಿಸುವವನು—ಇವರಿಗೆ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸಾಯುವುದು ಮೇಲು.

ಜಗತ್ಪತಿರ್ಹಿ ಯಾಚಿತ್ವಾ ವಿಷ್ಣುರ್ವಾಮನತಾಂ ಯತಃ । ಕಾನ್ಯೋಽಧಿಕತರಸ್ತಸ್ಯ ಯೋರ್ಽಥೋ ಯಾತಿ ನ ಲಾಘವಮ್ ॥ ೧,೧೧೫.

ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನಾದ ವಿಷ್ಣುವು ಕೂಡ ಬೇಡಿಕೆ ಇಟ್ಟು, ವಾಮನನಾಗಿ ಅವಮಾನವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನು. ಅವನು ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾದದ್ದು ಯಾವುದಿದೆ? ಯಾವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೂ ವಿನಯವಿಲ್ಲದೆ ಸಾಧನೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಮಾತಾ ಶತ್ರುಃ ಪಿತಾ ವೈರೀ ಬಾಲಾ ಯೇನ ನ ಪಾಠಿತಾಃ । ಸಭಾಮಧ್ಯೇ ನ ಶೋಭನ್ತೇ ಹಂಸಮಧ್ಯೇ ಬಕಾಯಥಾ ॥ ೧,೧೧೫.

ತಾಯಿಯೂ ಶತ್ರು, ತಂದೆಯೂ ವೈರಿ, ಅವರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿದ್ಯೆ ಕಲಿಸದಿದ್ದರೆ. ವಿದ್ಯೆ ಇಲ್ಲದ ಮಕ್ಕಳು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಹಂಸಗಳ ನಡುವೆ ಬಕದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.

ವಿದ್ಯಾ ನಾಮ ಕುರೂಪರೂಪಮಧಿಕಂ ವಿದ್ಯಾತಿಗುಪ್ತಂ ಧನಂ ವಿದ್ಯಾ ಸಾಧುಕರೀ ಜನಪ್ರಿಯಕರೀ ವಿದ್ಯಾ ಗುರೂಣಾಂ ಗುರುಃ । ವಿದ್ಯಾ ಬನ್ಧುಜನಾರ್ತಿನಾಶನಕರೀ ವಿದ್ಯಾ ಪರಂ ದೈವತಂ ವಿದ್ಯಾ ರಾಜಸು ಪೂಜಿತಾ ಹಿ ಮನುಜೋ ವಿದ್ಯವಿಹೀನಃ ಪಶುಃ ॥ ೧,೧೧೫.

ವಿದ್ಯೆ ಎಂಬುದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರೂಪ, ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮೌಲ್ಯವಾದ ಧನ, ಕಳ್ಳರು ಕದಿಯಲಾಗದ ಸಂಪತ್ತು. ವಿದ್ಯೆ ಸದ್ಗುಣಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ, ಗುರುಗಳಿಗೂ ಗುರು. ವಿದ್ಯೆ ಬಂಧುಗಳ ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ, ಪರಮ ದೈವ, ರಾಜರ ನಡುವೆ ಗೌರವ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯೆ ಇಲ್ಲದವನು ಪ್ರಾಣಿಯಂತೆಯೇ.

ಗೃಹೇ ಚಾಭ್ಯನ್ತರೇ ದ್ರವ್ಯಂ ಲಗ್ನಂ ಚೈವ ತು ದೃಶ್ಯತೇ । ಅಶೇಷಂ ಹರಣೀಯಂ ಚ ವಿದ್ಯಾ ನ ಹ್ರಿಯತೇ ಪರೈಃ ॥ ೧,೧೧೫.

ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಧನ-ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕದಿಯಬಹುದು. ಆದರೆ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಯಾರೂ ಕದಿಯಲಾಗದು.

ಶೌನಕೀಯಂ ನೀತಿಸಾರಂ ವಿಷ್ಣುಃ ಸರ್ವತ್ರತಾನಿ ಚ । ಕಥಯಾಮಾಸ ವೈಪೂರ್ವಂ ತತ್ರ ಶುಶ್ರಾವ ಶಙ್ಕರಃ । ಶಙ್ಕರಾದಶೃಣೋದ್ವ್ಯಾಸೋ ವ್ಯಾಸಾದಸ್ಮಾಭಿರೇವ ಚ ॥ ೧,೧೧೫.

ಶೌನಕಿಯ ನೀತಿಯ ಸಾರವನ್ನು ವಿಷ್ಣುವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೇಳಿದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಂಕರನು ಕೇಳಿದನು, ಶಂಕರನಿಂದ ವ್ಯಾಸನು ಕೇಳಿದನು, ವ್ಯಾಸನಿಂದ ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೧೧೬ ಬ್ರಹ್ಮೋವಾಚ । ವ್ರತಾನಿ ವ್ಯಾಸ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಹರಿರ್ಯೈಃ ಸರ್ವದೋ ಭವೇತ್ । ಸರ್ವಮಾಸರ್ಕ್ಷತಿಥಿಷು ವಾರೇಷು ಹರಿರರ್ಚಿತಃ ॥ ೧,೧೧೬.

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ವ್ಯಾಸನೇ, ನಾನು ಹೇಳುವ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರೆ ಹರಿಯು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೊಡುವವನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಾಸ, ನಕ್ಷತ್ರ, ತಿಥಿ, ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಏಕಭಕ್ತೇನ ನಕ್ತೇನ ಉಪವಾಸಫಲಾದಿನಾ । ದದಾತಿ ಧನಧಾನ್ಯಾದಿ ಪುತ್ರರಾಜ್ಯಜಯಾದಿಕಮ್ ॥ ೧,೧೧೬.

ಏಕಾಗ್ರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ರಾತ್ರಿ ಉಪವಾಸದಿಂದ, ಇಂತಹ ವ್ರತಗಳ ಫಲದಿಂದ ಧನ, ಧಾನ್ಯ, ಮಕ್ಕಳಾದಿ, ರಾಜ್ಯ, ಜಯ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ದೇವರು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

ವೈಶ್ವಾನರಃ ಪ್ರತಿಪದಿ ಕುಬೇರಃ ಪೂಜಿತೋಽರ್ಥದಃ । ಉಪೋಷ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಪ್ರತಿಪದ್ಯರ್ಚಿತಃ ಶ್ರೀಸ್ತಥಾಶ್ವಿನೀ ॥ ೧,೧೧೬.

ಪ್ರತಿಪದೆಯಂದು ವೈಶ್ವಾನರ ಮತ್ತು ಕುಬೇರರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಧನ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿ, ಪ್ರತಿಪದೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು, ಶ್ರೀಯನ್ನು ಮತ್ತು ಅಶ್ವಿನಿಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ದ್ವಿತೀಯಾಯಾಂ ಯಮೋ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಇಹಾರ್ಥದಃ । ತೃತೀಯಾಯಾಂ ತ್ರಿದೇವಾಶ್ಚ ಗೌರೀವಿಘ್ನೇಶಶಙ್ಕರಾಃ ॥ ೧,೧೧೬.

ದ್ವಿತೀಯೆಯಲ್ಲಿ ಯಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣರು ಇಲ್ಲಿ ಧನವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ತೃತೀಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೂವರು ದೇವರುಗಳು, ಗೌರಿ, ವಿಘ್ನೇಶ, ಶಂಕರರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಚತುರ್ಥ್ಯಾಂ ಚ ಚತುರ್ವ್ಯೂಹಃ ಪಞ್ಚಮ್ಯಾಮರ್ಚಿತೋ ಹರಿಃ । ಕಾರ್ತಿಕೇಯೋ ರವಿಃ ಷಷ್ಠ್ಯಾಂ ಸಪ್ತಮ್ಯಾಂ ಭಾಸ್ಕರೋಽರ್ಥದಃ ॥ ೧,೧೧೬.

ಚತುರ್ಥಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ರೂಪಗಳ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಪಂಚಮಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಷಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತಿಕೇಯ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನನ್ನು, ಸಪ್ತಮಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಸ್ಕರನು ಧನವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ.

ದುರ್ಗಾಷ್ಟಮ್ಯಾಂ ನವಮ್ಯಾಂ ಚ ಮಾತರೋಽಥ ದಿಶೋಽರ್ಥದಾಃ । ದಶಮ್ಯಾಂ ಚ ಯಮಶ್ಚನ್ದ್ರ ಏಕಾದಶ್ಯಾಮೃಷೀನ್ಯಜೇತ್ ॥ ೧,೧೧೬.

ದುರ್ಗಾಷ್ಟಮಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನವಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತೃಗಳು ಹಾಗೂ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಧನವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ. ದಶಮಿಯಲ್ಲಿ ಯಮ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರ, ಏಕಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ದ್ವಾದಶ್ಯಾಂ ಚ ಹರಿಃ ಕಾಮಸ್ತ್ರಯೋದಶ್ಯಾಂ ಮಹೇಶ್ವರಃ । ಚತುರ್ದಶ್ಯಾಂ ಪಞ್ಚದಶ್ಯಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಚ ಪಿತರೋಽರ್ಥದಾಃ ॥ ೧,೧೧೬.

ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯೂ ಕಾಮನೂ, ತ್ರಯೋದಶಿಯಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರನೂ, ಚತುರ್ದಶಿ ಮತ್ತು ಪಂಚದಶಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳು ಧನವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.

ಅಮಾವಾಸ್ಯಾಂ ಪೂಜನೀಯಾ ವಾರಾ ವೈ ಭಾಸ್ಕರಾದಯಃ । ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ಚ ಯೋಗಾಶ್ಚ ಪೂಜಿತಾಃ ಸರ್ವದಾಯಕಾಃ ॥ ೧,೧೧೬.

ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ವಾರದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಗಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳು ಪೂರೈಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೧೧೭ ಬ್ರಹ್ಮೋವಾಚ । ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷೇ ಸಿತೇ ಪಕ್ಷೇ ವ್ಯಾಸಾಂನಙ್ಗತ್ರಯೋದಶೀ । ಮಲ್ಲಿಕಾಜಂ ದನ್ತಕಾಷ್ಠಂ ಧುತೂರೈಃ ಪೂಜಯೇಚ್ಛಿವಮ್ ॥ ೧,೧೧೭.

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ಮಾರ್ಗಶೀರ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ತ್ರಯೋದಶಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಅನಂಗನ ದಿನದಲ್ಲಿ, ಮಲ್ಲಿಗೆ ಮರದ ದಂತಕಷ್ಟದಿಂದ ಹಲ್ಲು ತೊಳೆದು, ಧತ್ತೂರ ಹೂವಿನಿಂದ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಅನಙ್ಗಾಯೇತಿ ನೈವೇದ್ಯಂ ಮಧಪ್ರಾಶ್ಯಾಥ ಪೌಷಕೇ । ಯೋಗೇಶ್ವರಂ ಪೂಜಯೇಚ್ಚ ಬಿಲ್ವಪತ್ರೈಃ ಕದಮ್ಬಜಮ್ । ದನ್ತಕಾಷ್ಠಂ ಚನ್ದನಾದಿ ನೈವೇದ್ಯಂ ಕೃಸರಾದಿಕಮ್ ॥ ೧,೧೧೭.

ಅನಂಗಾಯ ಎಂಬ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಪೌಷ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪ ಅಥವಾ ಜೇನು ಸೇವಿಸಿ, ಯೋಗೇಶ್ವರನನ್ನು ಬಿಲ್ವದಾಳು ಮತ್ತು ಕಡಂಬ ಹೂವಿನಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಹಲ್ಲು ತೊಳೆಯಲು ಚಂದನ ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, ನೈವೇದ್ಯಕ್ಕೆ ಅನ್ನ ಮತ್ತು ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಮಾಘೇ ನಟೇಶ್ವರಾಯಾರ್ಚ್ಯ ಕುನ್ದೈರ್ಮೌಕ್ತಿಕಮಾಲಯಾ । ಪ್ಲಕ್ಷೇಣ ದನ್ತಕಾಷ್ಠಂ ಚ ನೈವೇದ್ಯಂ ಪೂರಿಕಾ ಮುನೇ ॥ ೧,೧೧೭.

ಮಾಘ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ನಟೇಶ್ವರನನ್ನು ಕುಂದ ಹೂವು ಮತ್ತು ಮುತ್ತಿನ ಹಾರದೊಂದಿಗೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಹಲ್ಲು ತೊಳೆಯಲು ಪ್ಲಕ್ಷ ಮರದ ದಂಡ ಬಳಸಿ, ನೈವೇದ್ಯಕ್ಕೆ ಪೂರಿಕೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ವೀರೇಶ್ವರಂ ಫಾಲ್ಗುನೇ ತು ಪೂಜಯೇತ್ತು ಮರೂಬಕೈಃ । ಶರ್ಕರಾಶಾಕಮಣ್ಡಾಶ್ಚ ಚೂತಜಂ ದನ್ತಧಾವನಮ್ ॥ ೧,೧೧೭.

ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ವೀರೇಶ್ವರನನ್ನು ಮರೂಬಕ ಹೂವಿನಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ನೈವೇದ್ಯಕ್ಕೆ ಸಕ್ಕರೆ, ಸೊಪ್ಪು, ಮಂಡಾ ಇವುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಹಲ್ಲು ತೊಳೆಯಲು ಮಾವಿನ ಮರದ ದಂಡವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು.

ಚೈತ್ರೇ ಯಜೇತ್ಸು ರೂಪಾಯ ಕರ್ಪೂರಂ ಪ್ರಾಶಯೇನ್ನಿಶಿ । ದನ್ತಧಾವನಾಟಜಂ ನೈವೇದ್ಯಂ ಶಷ್ಕುಲೀಂ ದದೇತ್ ॥ ೧,೧೧೭.

ಚೈತ್ರ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಸುರೂಪನನ್ನು ರಾತ್ರಿ ಕರ್ಪೂರದಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಹಲ್ಲು ತೊಳೆಯಲು ಅಟಜ ಮರದ ದಂಡ ಬಳಸಿ, ನೈವೇದ್ಯಕ್ಕೆ ಶಷ್ಕುಲಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಪೂಜಾ ದಮನಕಃ ಶಮ್ಭೋರ್ವೇಶಾಖೇಽಶೋಕ್ರಪುಷ್ಪಕೈಃ । ಮಹಾರೂಪಾಯ ನೈವೇದ್ಯಂ ಗುಡಭಕ್ತಂ ಪುಟ್ಟಬರಮ್ ॥ ೧,೧೧೭.

ಶಿವನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಅವನ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ದಮನಕದ ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಶೋಕದ ಹೂಗಳಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು; ಮಹಾರೂಪಿಯಾಗಿರುವ ದೇವರಿಗೆ ಬೆಲ್ಲ ಹಾಕಿದ ಅನ್ನ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮವಾದ ಹಿಟ್ಟಿನ ತಿನಿಸುಗಳನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ದನ್ತಕಾಷ್ಠಂ ಪ್ರಾಶಯೇಚ್ಚ ದದೇಜ್ಜತೀಫಲಂ ತಥಾ । ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನಂ ಪೂಜಯೇಜ್ಜ್ಯೇಷ್ಠೇ ಚಮ್ಪಕೈರ್ಬಿಲ್ವಜಂ ದಶೇತ್ ॥ ೧,೧೧೭.

ಹಲ್ಲು ತೊಳೆಯಲು ಕಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಜಾತಿಕಾಯಿ ಕೂಡ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನಿಗೆ ಚಂಪಕ ಹೂಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಬಿಲ್ವಜನಿಗೆ ಹತ್ತು ವಿಧದ ತಿನಿಸುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಲವಗಾರಾ ತಥಾ ಷಢಿ ಉಮಾಮದತಿ ಶಾಸನಃ? । ಅಗುರುಂ ದನ್ತಕಾಷ್ಠಂ ಚ ತಮಪಾಮಾರ್ಗಕೈರ್ಯಜೇತ್ ॥ ೧,೧೧೭.

ಲವಂಗ, ಏಲಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಆರು ವಿಧದ ಮಸಾಲೆಗಳನ್ನು ಉಮಾದೇವಿಯ ಪ್ರಿಯನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಅಗರು, ಹಲ್ಲು ತೊಳೆಯುವ ಕಡ್ಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಪಮಾರ್ಗದ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಶ್ರಾವಣೇ ಕರವೀರಂ ಚ ಶಮ್ಭವೇ ಶೂಲಪಾಣಯೇ । ಗನ್ಧಾಶನೋ ಘೃತಾದ್ಯೈಶ್ಚ ಕರವೀರಜಶೋಧನಮ್ ॥ ೧,೧೧೭.

ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಕರವೀರ ಹೂವನ್ನು ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ ಶಿವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಸುಗಂಧವನ್ನು ಸೇವಿಸುವ ದೇವರನ್ನು ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ, ಹಾಗೆಯೇ ಕರವೀರ ಹೂಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.