ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಆನನ್ತ್ಯಾತ್ಕುಲಧರ್ಮಾಣಾಂ ಪುಂಸಾಞ್ಚೈವಾಯುಷಃ ಕ್ಷಯಾತ್ । ಅಸ್ಥಿರತ್ವಾಚ್ಛರೀರಸ್ಯ ದ್ವಾದಶಾಹಃ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ ॥ ೨,೨೬.

ಕುಲಧರ್ಮಗಳು ಅನಂತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಪುರುಷರ ಆಯುಷ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ದೇಹವೂ ಸ್ಥಿರವಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಹನ್ನೆರಡು ದಿನಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ನಿರಗ್ನಿಕಃ ಸಾಗ್ನಿಕೋ ವಾ ದ್ವಾದಶಾಹೇ ಸಪಿಣ್ಡಯೇತ್ ॥ ೨,೨೬.

ಅಗ್ನಿಯು ಇದ್ದರೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಹನ್ನೆರಡನೇ ದಿನ ಸಪಿಂಡ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ದ್ವಾದಶಾಹೇ ತ್ರಿಪಕ್ಷೇ ವಾ ಷಣ್ಮಾಸೇ ವತ್ಸರೇಽಪಿ ವಾ । ಸಪಿಣ್ಡೀಕರಣಂ ಪ್ರೋಕ್ತಮೃಷಿಭಿಸ್ತತ್ತ್ವದರ್ಶಿಭಿಃ ॥ ೨,೨೬.

ಹನ್ನೆರಡನೇ ದಿನ, ಅಥವಾ ಮೂರು ಪಕ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಆರು ತಿಂಗಳು, ಅಥವಾ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರವೂ ಸಪಿಂಡ ಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತ ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಸಪುತ್ತ್ರಸ್ಯ ನ ಕರ್ತವ್ಯಮೇಕೋದ್ದಿಷ್ಟಂ ಕದಾಚನ । ಸಪಿಣ್ಡೀಕರಣಾದೂರ್ಧ್ವಂ ಯತ್ರಯತ್ರ ಪ್ರದೀಯತೇ ॥ ೨,೨೬.

ಮಗನಿದ್ದವರಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದೇ ಒಬ್ಬನಿಗಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು. ಸಪಿಂಡೀಕರಣವಾದ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಬೇಕು.

ತತ್ರತತ್ರ ತ್ರಯಂ ಕಾರ್ಯಮನ್ಯಥಾ ಪಿತೃಘಾತಕಃ । ತ್ರಿಭಿಃ ಕುರ್ಯಾದಶಕ್ತಶ್ಚ ಪಾರ್ವಣಂ ಮುನಿನೋದಿತಮ್ ॥ ೨,೨೬.

ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಧದ ಶ್ರಾದ್ಧಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಪಿತೃಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದಂತೆ ಪಾಕ್ಷಿಕ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ತದ್ದಿನೇ ತದ್ದಿನೇ ಕುರ್ಯಾತ್ಪಿತಾಮಹಮುಖಾನ್ಯತಃ । ಅಜ್ಞಾನಾದ್ದಿನಮಾಸಾನಾಂ ತಸ್ಮಾತ್ಪಾರ್ವಣಮಿಷ್ಯತೇ ॥ ೨,೨೬.

ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅದರ ದಿನದಲ್ಲಿ ಪಿತಾಮಹರ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ದಿನ ಅಥವಾ ತಿಂಗಳು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಪಾಕ್ಷಿಕ ಶ್ರಾದ್ಧವೇ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿದೆ.

ಅನುತ್ಪನ್ನಶರೀರಸ್ಯ ನ ದಾನಂ ಪಿತೃಭಿಃ ಸಹ । ಏತೈಃ ಷೋಡಶಭಿಃ ಶ್ರಾದ್ಧೈಃ ಪ್ರೇತೋ ಮುಕ್ತಸ್ತು ಜಾಯತೇ ॥ ೨,೨೬.

ಹುಟ್ಟದ ದೇಹವಿದ್ದವರಿಗೆ ಪಿತೃಗಳ ಜೊತೆ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಬಾರದು; ಆದರೆ ಈ ಹದಿನಾರು ಶ್ರಾದ್ಧಗಳಿಂದ ಪ್ರೇತಾತ್ಮ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಅಪುತ್ತ್ರಸ್ಯ ಸಪಿಣ್ಡತ್ವಂ ನೈವ ಕುರ್ಯಾತ್ಸ್ತ್ರಿಯೋಽಪಿ ವಾ । ಯಾವಜ್ಜೀವ ಚ ಸದ್ಭತ್ರ್ಯಾ ನ ಕುರ್ಯಾತ್ಸಹಪಿಣ್ಡತಾಮ್ ॥ ೨,೨೬.

ಮಗನಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಅಥವಾ ಹೆಂಗಸಿಗೆ ಸಪಿಂಡ ಸಂಬಂಧ ಮಾಡಬಾರದು. ಸದುಪಯೋಗಿ ಹೆಂಡತಿ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವವರೆಗೆ ಅವಳಿಗೆ ಸಹ ಸಪಿಂಡತೆ ಕೊಡಬಾರದು.

ಬ್ರಾಹ್ಮಾದಿಷು ವಿವಾಹೇಷು ಯಾ ವಧೂರಿಹ ಸಂಸ್ಕೃತಾ । ಭರ್ತೃಗೋತ್ರೇಣ ಕರ್ತವ್ಯಾಸ್ತಸ್ಯಾಃ ಪಿಣ್ಡೋದಕಕ್ರಿಯಾಃ ॥ ೨,೨೬.

ಬ್ರಾಹ್ಮಾದಿ ವಿವಾಹಗಳಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕಾರವಾದ ವಧುವಿಗೆ ಪಿಂಡ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಗಂಡನ ಗೋತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಮಾಡಬೇಕು.

ಆಸುರಾದಿವಿವಾ ಹೇಷು ಯಾ ವ್ಯೂಢಾ ಕನ್ಯಕಾ ಭವೇತ್ । ತಸ್ಯಾಸ್ತು ಪಿತೃಗೋತ್ರೇಣ ಕುರ್ಯಾತ್ಪಿಣ್ಡೋದಕಕ್ರಿಯಾಃ ॥ ೨,೨೬.

ಆಸುರಾದಿ ವಿವಾಹಗಳಲ್ಲಿ, ವಿವಾಹವಾದ ಹುಡುಗಿಗೆ ಪಿಂಡ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ತಂದೆಯ ಗೋತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಮಾಡಬೇಕು.

ಪಿತುಃ ಪುತ್ತ್ರೇಣ ಕರ್ತವ್ಯಂ ಸಪಿಣ್ಡೀಕರಣಂ ಸದಾ । ಪುತ್ತ್ರಾಭಾವೇ ತು ಪತ್ನೀ ಸ್ಯಾತ್ಪತ್ನ್ಯಭಾವೇ ಸಹೋದರಃ ॥ ೨,೨೬.

ತಂದೆಗೆ ಸದಾ ಮಗನೇ ಸಪಿಂಡೀಕರಣ ಮಾಡಬೇಕು; ಮಗನಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಹೆಂಡತಿ, ಅವಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ತಮ್ಮನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಭ್ರಾತಾ ವಾ ಭ್ರಾತೃಪುತ್ತ್ರೋ ವಾ ಸಪಿಣ್ಡಃ ಶಿಷ್ಯ ಏವ ವಾ । ಸಪಿಣ್ಡನಕ್ರಿಯಾಂ ಕೃತ್ವಾ ಕುರ್ಯಾನ್ನಾನ್ದೀಮುಖಂ ತತಃ ॥ ೨,೨೬.

ತಮ್ಮ, ತಮ್ಮನ ಮಗ ಅಥವಾ ಶಿಷ್ಯನು ಸಪಿಂಡನಾದರೆ ಅವನು ಸಪಿಂಡ ವಿಧಿಯನ್ನು ಮಾಡಿ ನಂತರ ನಾಂದೀಮುಖವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಜ್ಯೇಷ್ಠಸ್ಯೈವ ಕನಿಷ್ಠೇನ ಭ್ರಾತೃಪುತ್ತ್ರೇಣ ಭಾರ್ಯಯಾ । ಸಪಿಣ್ಡೀಕರಣಂ ಕಾರ್ಯಂ ಪುತ್ರಹೀನೇ ನರೇ ಖಗ ॥ ೨,೨೬.

ಓ ಹಕ್ಕಿ, ಮಗನಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಸಪಿಂಡೀಕರಣವನ್ನು ಚಿಕ್ಕ ತಮ್ಮ, ತಮ್ಮನ ಮಗ ಅಥವಾ ಹಿರಿಯನ ಹೆಂಡತಿ ಮಾಡಬೇಕು.

ಭ್ರಾತೄಣಾಮೇಕಜಾತಾನಾಮೇಕಶ್ಚೇತ್ಪುತ್ರವಾನ್ ಭವೇತ್ । ಸರ್ವೇತೇ ತೇನ ಪುತ್ರೇಣ ಪುತ್ರಿಣೋ ಮನುರಬ್ರವೀತ್ ॥ ೨,೨೬.

ಒಂದೇ ತಾಯಿ ತಂದೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ತಮ್ಮರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮಗ ಇದ್ದರೆ, ಆ ಮಗನಿಂದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮಗನಂತೆಯೇ ಎಂದು ಮನುವು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಸರ್ವೇಷಾಂ ಪುತ್ರಹೀನಾನಾಂ ಪತ್ನೀ ಕುರ್ಯಾತ್ಸಪಿಣ್ಡನಮ್ । ಋತ್ವಿಜಾ ಕಾರಯೇದ್ವಾಪಿ ಪುರೋಹಿತಮಥಾಪಿ ವಾ ॥ ೨,೨೬.

ಎಲ್ಲಾ ಮಗವಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಹೆಂಡತಿಯೇ ಸಪಿಂಡ ವಿಧಿಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಯಜಮಾನರು ಅಥವಾ ಕುಲಪುರೋಹಿತರು ಮಾಡಬಹುದು.

ಕೃತಚೂಡೋಪನೀತಶ್ಚ ಪಿತುಃ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಸಮಾಚರೇತ್ । ಉಚ್ಚಾರಯೇತ್ಸ್ವಧಾಕಾರಂ ನ ತು ವೇದಾಕ್ಷರಾಣ್ಯಸೌ ॥ ೨,೨೬.

ಚೂಡಾಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಉಪನಯನವಾದವನು ತಂದೆಯ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಸ್ವಧಾ ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು, ವೇದದ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಹೇಳಬಾರದು.

ಭರ್ತ್ರಾದಿಭಿಸ್ತ್ರಿಭಿಃ ಕಾರ್ಯಂ ಸಪಿಣ್ಡೀಕರಣಂ ಸ್ತ್ರಿಯಾಃ । ಪಿತೃವ್ಯಭ್ರಾತೃಪುತ್ರೇಣ ಸೋದರೇಣ ಕನೀಯಸಾ ॥ ೨,೨೬.

ಹೆಂಗಸಿಗೆ ಸಪಿಂಡೀಕರಣವನ್ನು ಗಂಡನು, ತಂದೆಯ ತಮ್ಮ, ತಮ್ಮನ ಮಗ ಅಥವಾ ಚಿಕ್ಕ ತಮ್ಮನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಅರ್ವಾಕ್ಸಂವತ್ಸರಾತ್ಸನ್ಧೌ ಪೂರ್ಣೇ ಸಂವತ್ಸರೇಽಪಿ ವಾ । ಯೇ ಸಪಿಣ್ಡೀಕೃತಾಃ ಪ್ರೇತಾಸ್ತೇಷಾಂ ನ ಸ್ಯಾತ್ಪೃಥಕ್ಕ್ರಿಯಾ ॥ ೨,೨೬.

ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವರ್ಷದ ಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವರ್ಷ ಪೂರ್ತಿಯಾದ ಮೇಲೆ ಸಪಿಂಡೀಕರಣವಾದ ಪ್ರೇತರಿಗೆ ಬೇರೆ ವಿಧಿ ಮಾಡಬಾರದು.

ಸಪಿಣ್ಡನೇ ಕೃತೇ ವತ್ಸ ಪೃಥಕ್ತ್ವಂ ತು ವಿಗರ್ಹಿತಮ್ । ಯಸ್ತು ಕುರ್ಯಾತ್ಪೃಥಕ್ಪಿಣ್ಡಂ ಪಿತೃಹಾ ಸೋಽಭಿಜಾಯತೇ ॥ ೨,೨೬.

ಸಪಿಂಡೀಕರಣವಾದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ. ಯಾರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪಿಂಡ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಪಿತೃಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದವರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಸಪಿಣ್ಡೀಕರಣೇ ವೃತ್ತೇ ಪೃಥಕ್ತ್ವಂ ನೋಪಪದ್ಯತೇ । ಪೃಥಕ್ಪಿಣ್ಡೇ ಕೃತೇ ಪಶ್ಚಾತ್ಪುನಃ ಕುರ್ಯಾತ್ಸಪಿಣ್ಡನಮ್ ॥ ೨,೨೬.

ಸಪಿಂಡೀಕರಣವಾದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ; ಆದರೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪಿಂಡ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಮತ್ತೆ ಸಪಿಂಡೀಕರಣ ಮಾಡಬೇಕು.

ಸಪಿಣ್ಡೀಕರಣಂ ಕೃತ್ವಾ ಏಕೋದ್ದಿಷ್ಟಂ ಕರೋತಿ ಯಃ । ಆತ್ಮಾನಂ ಚ ತಥಾ ಪ್ರೇತಂ ಸ ನಯೇದ್ದಮಶಾಸನಮ್ ॥ ೨,೨೬.

ಯಾರು ಸಪಿಂಡೀಕರಣ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಒಂದೇ ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನೂ ಪ್ರೇತನನ್ನೂ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

ವರ್ಷಂ ಯಾವಕ್ತ್ರಿಯಾ ಕಾರ್ಯಾ ನಾಮಗೋತ್ರೇಣ ಧೀಮತಾ । ಘಟಾದಿ ಭೋಜನಂ ನಿತ್ಯಂ ಪದದಾನಾನಿ ಯಾನಿ ಚ । ಸಪಿಣ್ಡೀಕರಣೇ ವೃತ್ತೇ ಏಕಸ್ಯೈವ ತು ದಾಪಯೇತ್ ॥ ೨,೨೬.

ಒಬ್ಬ ಜ್ಞಾನಿಯು ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಾಲ, ಮೃತರ ಹೆಸರನ್ನೂ ಕುಲವನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತಾ, ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು, ಜೊತೆಗೆ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ಎಲ್ಲ ವಿಧಿಗಳನ್ನೂ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಸಪಿಂಡೀಕರಣವಾದ ಮೇಲೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ಒಬ್ಬರಿಗಷ್ಟೇ ನೀಡಬೇಕು.

ಅನ್ನಂ ಪಾನೀಯಸಹಿತಂ ಸಂಖ್ಯಾಂ ಕೃತ್ವಾಬ್ದಿಕಸ್ಯ ಚ । ದಾತವ್ಯಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಪಕ್ಷಿಞ್ಜಲಪೂರ್ಣಘಟಾದಿಕಮ್ ॥ ೨,೨೬.

ಅಭ್ದಿಕ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಬೇಕೋ ಅಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ, ಅನ್ನವನ್ನು ನೀರಿನ ಜೊತೆಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೂ ಕೊಡಬೇಕು.

ಪಿಣ್ಡಾನ್ತೇ ತಸ್ಯ ಸಕಲಾ ವರ್ಷವೃತ್ತಿಃ ಸ್ವಶಕ್ತಿತಃ । ದಿವ್ಯದೇಹೋ ವಿಮಾನಸ್ಥಃ ಸುಖಂ ಯಾತಿ ಯಮಾಲಯಮ್ ॥ ೨,೨೬.

ಪಿಂಡದಾನ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ, ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಾಲ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರೆ, ಮೃತಾತ್ಮನು ದಿವ್ಯ ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆದು, ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಸುಖವಾಗಿ ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ಜೀವಮಾನೇ ಚ ಪಿತರಿ ನ ಹಿ ಪುತ್ತ್ರೇ ಸಪಿಣ್ಡತಾ । ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಸಪಿಣ್ಡನಂ ನಾಸ್ತಿ ತಥಾ ಭರ್ತರಿ ಜೀವತಿ ॥ ೨,೨೬.

ತಂದೆ ಜೀವಂತನಿದ್ದರೆ ಮಗನಿಗೆ ಸಪಿಂಡ ಸಂಬಂಧ ಇರದು. ಹಾಗೆಯೇ, ಹೆಂಡತಿಯ ಪತಿ ಜೀವಂತನಿದ್ದರೆ ಅವಳಿಗೆ ಸಪಿಂಡ ಸಂಬಂಧವಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಹುತಾಶಂ ಯಾ ಸಮಾರೂಢಾ ಚತುರ್ಥೇಽಹ್ನಿ ಪತಿವ್ರತಾ । ತಸ್ಯಾ ಭರ್ತೃದಿನೇ ಕಾರ್ಯಂ ವೃಷೋತ್ಸರ್ಗಾದಿಕಂ ಚ ಯತ್ ॥ ೨,೨೬.

ಪತಿವ್ರತೆ ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನ ಹೂತಾಶನಿಗೆ ಏರಿ ಸತಿಯಾಗಿ ಹೋದಿದ್ದರೆ, ಅವಳ ಪತಿಯ ವಾರ್ಷಿಕ ದಿನದಲ್ಲಿ, ವೃಷೋತ್ಸರ್ಗ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

ಪುತ್ತ್ರಿಕಾ ಪತಿಗೋತ್ರಾ ಸ್ಯಾದಧಸ್ತಾತ್ಪುತ್ರಜನ್ಮನಃ । ಪುತ್ರೋತ್ಪತ್ತೇಃ ಪರಸ್ತಾತ್ಸಾ ಪಿತೃಗೋತ್ರಂ ವ್ರಜೇತ್ಪುನಃ ॥ ೨,೨೬.

ಮಗಳು ಮದುವೆಯಾದ ಮೇಲೆ, ಮಗ ಹುಟ್ಟುವವರೆಗೆ ಪತಿಯ ಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಾಳೆ. ಮಗ ಹುಟ್ಟಿದ ಮೇಲೆ, ಅವಳು ಮತ್ತೆ ತಂದೆಯ ಕುಲಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತಾಳೆ.

ಪತಿಪತ್ನ್ಯೋಃ ಸದೈಕತ್ವಂ ಹುತಾಶಂ ಯಾಧಿರೋಹತಿ । ಪುತ್ರೇಣೈವ ಪೃಥಕ್ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಕ್ಷಯಾಖ್ಯೇ ತಸ್ಯ ವಾಸರೇ ॥ ೨,೨೬.

ಹೆಂಡತಿ ಸತಿಯಾಗಿ ಹೂತಾಶನಿಗೆ ಏರಿದರೆ, ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸದಾ ಏಕತ್ವ ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ. ಕ್ಷಯ ಎಂಬ ದಿನದಲ್ಲಿ ಮಗನು ಅವಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು.

ಅಪುತ್ತ್ರೌ ಚೇನ್ಮೃತೌ ಸ್ಯಾತಾಮೇಕಚಿತ್ಯಾಂ ಸಮೇಽಹನಿ । ಪೃಥಕ್ಶ್ರಾದ್ಧಾನಿ ಕುರ್ವೀತ ಸಾಪಿಡ್ಯಂ ಪತಿನಾ ಸಹ ॥ ೨,೨೬.

ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದೆ ಗಂಡು-ಹೆಂಡತಿ ಇಬ್ಬರೂ ಒಂದೇ ದಿನ ಸತ್ತು, ಒಂದೇ ಚಿತೆಗೆ ಇಡಲಾಗಿದ್ದರೆ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶ್ರಾದ್ಧಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಆದರೆ ಪಿಂಡವನ್ನು ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ನೀಡಬೇಕು.