ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಲಕ್ಷ್ಮೀಯುತಾನ್ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಮಾತರಂ ಪಿತರಂ ತಥಾ । ಮೃತಂ ಪತಿಮನುವ್ರಜ್ಯ ಸಾ ಚಿರಂ ಸುಖಮೇಧತೇ ॥ ೨,೨೬.

ಧನಿಕರಾದ ತಾಯಿ ತಂದೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಗಂಡನು ಸತ್ತ ಮೇಲೆ ಅವನ ಜೊತೆಗೆ ಹೋಗಿದರೆ, ಆಕೆ ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ.

ದಿವ್ಯವರ್ಷಪ್ರಮಾಣೇನ ತಿಸ್ರಃ ಕೋಟ್ಯೋರ್ಽದ್ಧಕೋಟಯಃ । ತಾವತ್ಕಾಲಂ ವಸೇತ್ಸ್ವರ್ಗೇ ನಕ್ಷತ್ರೈಃ ಸಹ ಸರ್ವದಾ ॥ ೨,೨೬.

ಮೂರು ಕೋಟಿ ದಿವ್ಯ ವರ್ಷಗಳ ಒಂದು ಮತ್ತು ಅರ್ಧ ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಕಾಲ, ಆಕೆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಸದಾ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾಳೆ.

ತದನ್ತೇ ಚರತೇ ಲೋಕೇ ಕುಲೇ ಭವತಿ ಭೋಗಿನಾಮ್ । ಸಾ ಹಿ ಲಬ್ಧಮಹಾಪ್ರೀತಿರ್ಭರ್ತ್ರಾ ಸಹ ಪತಿವ್ರತಾ ॥ ೨,೨೬.

ಆ ಸಮಯದ ನಂತರ, ಆಕೆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ, ಶ್ರೀಮಂತರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಗಂಡನ ಜೊತೆಗೆ ಮಹಾ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾಳೆ.

ಏವಂ ನ ಕುರುತೇ ನಾರೀ ಧರ್ಮೋಢಾ ಪತಿಸಂಗಮಮ್ । ಜನ್ಮಜನ್ಮನಿ ದುಃ ಖಾರ್ತಾದುಃ ಶೀಲಾಪ್ರಿಯವಾದಿನೀ ॥ ೨,೨೬.

ಹಾಗೆ ಮಾಡದೆ ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯಾಗಿರುವ ಹೆಂಗಸು, ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ದುಃಖಪಡುವಳು, ಕೆಟ್ಟ ಮಾತಾಡುವಳು, ಕೆಟ್ಟ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದುವಳು.

ವಲ್ಗುಲೀ ಗೃಹಸೋಧಾ ವಾ ಗೋಧಾ ವಾ ದ್ವಿಮುಖೀ ಭವೇತ್ । ಸ್ವಭರ್ತಾರಂ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಪರಪುಂಸೋನುವರ್ತಿನೀ ॥ ೨,೨೬.

ತನ್ನ ಗಂಡನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಬೇರೆ ಪುರುಷನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ ಹೆಂಗಸು, ಕೋತಿ, ಮನೆ ಹಾವು, ಗೋಧಾ ಅಥವಾ ಎರಡು ಮುಖವಿರುವವಳಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾಳೆ.

ತಸ್ಮಾತ್ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನೇನ ಸ್ವಪತಿಂ ಸ್ತ್ರೀ ನಿಷೇವತೇ । ಮನಸಾ ಕರ್ಮಣಾ ವಾಚಾ ಮೃತಂ ಜೀವನ್ತಮೇವ ವಾ ॥ ೨,೨೬.

ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೆಂಗಸು ತನ್ನ ಗಂಡನನ್ನು, ಜೀವಂತನಾಗಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಸತ್ತರೂ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಕೆಲಸದಿಂದ, ಮಾತಿನಿಂದ ಸದಾ ಸೇವಿಸಬೇಕು.

ಜೀವಮಾನೇ ಮೃತೇ ವಾಪಿ ಕಿಲ್ಬಿಷಂ ಕುರುತೇ ತು ಯಾ । ಸ ಚ ವೈಧವ್ಯಮಾಪ್ನೋತಿ ಜನ್ಮಜನ್ಮನಿ ದುರ್ಭಗಾ ॥ ೨,೨೬.

ಯಾವ ಹೆಂಗಸು ಗಂಡನು ಜೀವಂತನಾಗಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಸತ್ತರೂ ಪಾಪಮಾಡುತ್ತಾಳೆ, ಆಕೆ ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧವೆಯಾಗಿಯೂ ದುರ್ಬಾಗಿಯಾಗಿಯೂ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾಳೆ.

ಯದ್ದೇವೇಭ್ಯೋ ಯತ್ಪಿತೃಭ್ಯಃ ಶ್ರದ್ಧಯೈವ ಪ್ರದೀಯತೇ । ತತ್ಫಲಂ ಭರ್ತೃಪೂಜಾತಃ ಕುರ್ಯಾದ್ಭರ್ತ್ರರ್ಚನಂ ತತಃ ॥ ೨,೨೬.

ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಏನು ಅರ್ಪಿಸಿದರೂ, ಅದೇ ಫಲ ಗಂಡನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಗಂಡನನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು.

ಏವಂ ಕೃತೇ ಖಗಶ್ರೇಷ್ಠ ಪಿತೃಲೋಕೇ ಚಿರಂ ವಸೇತ್ । ಯಾವದಾದಿತ್ಯಚನ್ದ್ರೌ ಚ ತಾವದ್ದೇವಸಮಾ ದಿವಿ ॥ ೨,೨೬.

ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಹಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಆಕೆ ಪಿತೃಲೋಕದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಾಳೆ; ಸೂರ್ಯ ಚಂದ್ರರು ಇರುವವರೆಗೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ಸಮಾನಳಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ.

ಪುನಶ್ಚಿರಾಯುಷೋ ಭೂತ್ತ್ವಾ ಜಾಯನ್ತೇ ವಿಪುಲೇ ಕುಲೇ । ಪತಿವ್ರತಾ ಯಥಾ ನಾರೀ ಭರ್ತೃದುಃಖಂ ನ ವಿನ್ದತಿ ॥ ೨,೨೬.

ನಂತರ, ದೀರ್ಘಾಯುಷಿಯಾಗಿಯೂ, ದೊಡ್ಡ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾಳೆ; ಪತಿವ್ರತೆ ಹೆಂಗಸು ಗಂಡನ ದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಸರ್ವಮೇತದ್ಧಿ ಕಥಿತಂ ಮಯಾ ತವ ಖಗೇಶ್ವರ । ವಿಶೇಷಂ ಕಥಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಮೃತಸ್ಯೈವ ಸುಖಪ್ರದಮ್ ॥ ೨,೨೬.

ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ; ಈಗ ಸತ್ತವರಿಗೆ ಸುಖವನ್ನು ತರುವ ವಿಶೇಷವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ದ್ವಾದಶಾಹೇ ಕೃತಂ ಸರ್ವಂ ವರ್ಷಂ ಯಾವತ್ಸಪಿಣ್ಡನಮ್ । ಪುನಃ ಕುರ್ಯಾತ್ಸದಾ ನಿತ್ಯಂ ಘಟಾನ್ನಂ ಪ್ರತಿಮಾಸಿಕಮ್ ॥ ೨,೨೬.

ದ್ವಾದಶಾಹದ ದಿನದಿಂದ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಸಪಿಂಡಿಕರಣದವರೆಗೆ ಮಾಡಿರುವ ಎಲ್ಲವನ್ನು, ಪ್ರತಿಮಾಸವೂ ಅನ್ನ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಅರ್ಪಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಪುನಃ ಮಾಡಬೇಕು.

ಕೃತಸ್ಯ ಕರಣಂ ನಾಸ್ತಿ ಪ್ರೇತಕಾರ್ಯಾದೃತೇ ಖಗ । ಯಃ ಕರೋತಿ ನರಃ ಕಶ್ಚಿತ್ಕೃತ್ಪೂರ್ವಂ ವಿನಶ್ಯತಿ ॥ ೨,೨೬.

ಹಕ್ಕಿಯೇ, ಸತ್ತವರ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಈಗಾಗಲೇ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ; ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದವನು ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಮೃತಸ್ಯೈವ ಪುನಃ ಕುರ್ಯಾತ್ಪ್ರೇತೋಽಕ್ಷಯ್ಯಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ । ಪ್ರತಿಮಾಸಂ ಘಟಾ ದೇಯಾ ಸೋದನಾ ಜಲಪೂರಿತಾಃ ॥ ೨,೨೬.

ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸತ್ತವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮಾಡಬೇಕು; ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅವನು ಅಕ್ಷಯ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತಿಮಾಸವೂ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕುಂಭಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಅರ್ವಾಕ್ಚ ವೃದ್ಧೇಃ ಕರಣಾಚ್ಚ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಸಪಿಣ್ಡನಂ ಯಃ ಕುರುತೇ ಹಿ ಪುತ್ರಃ । ತಥಾಪಿ ಮಾಸಂ ಪ್ರತಿಪಿಣ್ಡಮೇಕಮನ್ನಂ ಚ ಕುಮ್ಭಂ ಸಜಲಂ ಚ ದದ್ಯಾತ್ ॥ ೨,೨೬.

ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯನೇ, ತಂದೆಯ ವೃದ್ಧಾಪರ್ಯಾದ ನಂತರ ಅಥವಾ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಕಾಲದ ನಂತರ ಪುತ್ರನು ಸಪಿಂಡಿಕರಣ ಮಾಡಿದರೂ, ಪ್ರತಿಮಾಸವೂ ಒಂದು ಅನ್ನದ ಅರ್ಪಣೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಒಂದು ಕುಂಭವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೨೭ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಉವಾಚ । ಕಥಂ ಪ್ರೇತಾ ವಸನ್ತ್ಯತ್ರ ಕೀದೃಗ್ರೂಪಾ ಭವನ್ತಿ ತೇ । ಮಹಾಪ್ರೇತಾಃ ಪಿಶಾಚಾಶ್ಚ ಕೈಃಕೈಃ ಕರ್ಮಫಲೈರ್ವಿಭೋ । ಸರ್ವೇಷಾಮನುಕಮ್ಪಾರ್ಥಂ ಬ್ರೂಹಿ ಮೇ ಮಧುಸೂದನ ॥ ೨,೨೭.

ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯನು ಕೇಳಿದನು: ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರೇತರು ಹೇಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ರೂಪಗಳು ಹೇಗಿರುತ್ತವೆ? ಮಹಾಪ್ರೇತರು ಮತ್ತು ಪಿಶಾಚರು ಯಾವ ಕರ್ಮಫಲದಿಂದ ಆಗುತ್ತಾರೆ? ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೂ ದಯೆಯಿಂದ, ಇದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು, ಮಧುಸೂದನನೇ.

ಪ್ರೇತತ್ವಾನ್ಮುಚ್ಯತೇ ಯೇನ ದಾನೇನ ಚ ಶುಭೇ ನ ಚ । ತನ್ಮೇ ಕಥಯ ದೇವೇಶ ಮಮ ಚೇದಿಚ್ಛಸಿ ಪ್ರಿಯಮ್ ॥ ೨,೨೭.

ಯಾವ ದಾನದಿಂದ ಅಥವಾ ಶುಭ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ಪ್ರೇತತ್ವದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯಾಗಬಹುದು ಎಂದು ನನಗೆ ಹೇಳು, ದೇವದೇವನೇ, ನೀನು ನನಗೆ ಪ್ರೀತಿ ಇದ್ದರೆ.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಉವಾಚ । ಸಾಧು ಪೃಷ್ಟಂ ತ್ವಯಾ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಮಾನುಷಾಣಾಂ ಹಿತಾಯ ವೈ । ಶೃಣುಚಾವಹಿತೋ ಭೂತ್ವಾ ಯದ್ವಚ್ಮಿ ಪ್ರೇತಲಕ್ಷಣಮ್ ॥ ೨,೨೭.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು: ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಾ, ನೀನು ಮಾನವರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೇಳಿದ್ದೀಯ. ಈಗ ನಾನು ಪ್ರೇತದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವೆನು, ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳು.

ಗುಹ್ಯದ್ಗುಹ್ಯತರಂ ಹ್ಯೇತನ್ನಾಖ್ಯೇಯಂ ಯಸ್ಯ ಕಸ್ಯಚಿತ್ । ಭಕ್ತಸ್ತ್ವಂ ಹಿ ಮಹಾಬಾಹೋ ತೇನ ತೇ ಕಥಯಾಮ್ಯಹಮ್ ॥ ೨,೨೭.

ಇದು ಬಹಳ ಗುಪ್ತವಾದದ್ದು, ಯಾರಿಗೂ ಹೇಳಬಾರದು. ಆದರೆ ನೀನು ಭಕ್ತನಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ನಾನು ಇದನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಪುರಾ ತ್ರೇತಾಯುಗೇ ತಾತ ರಾಜಾಸೀದ್ಬಭ್ರುವಾಹನಃ । ಮಹೋದಯಪುರೇ ರಮ್ಯೇ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೋ ಮಹಾಬಲಃ ॥ ೨,೨೭.

ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಿಯನೇ, ಮಹೋದಯ ಎಂಬ ಸುಂದರ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಬಭ್ರುವಾಹನ ಎಂಬ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ರಾಜನು ಇದ್ದನು.

ಯಜ್ವಾ ದಾನಪತಿಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಃ ಸಾಧುಸಂಮತಃ । ಶೀಲಾಚಾರಗುಣೋಪೇತೋ ದಯಾದಾಕ್ಷಿಣ್ಯಸಂಯುತಃ ॥ ೨,೨೭.

ಅವನು ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವವನು, ದಾನದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿರುವವನು, ಶ್ರೀಮಂತನು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು, ಸದ್ಗುಣಿಗಳಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದವನು, ಉತ್ತಮ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ನಡೆ ಹೊಂದಿದ್ದವನು, ದಯೆ ಮತ್ತು ಉದಾರತೆ ತುಂಬಿದ್ದವನು.

ಪ್ರಜಾಃ ಪಾಲಯತೇ ನಿತ್ಯಂ ಪುತ್ರಾನಿವ ಮಹಾಬಲಃ । ಕ್ಷತ್ತ್ರಧರ್ಮರತೋ ನಿತ್ಯಂ ಸ ದಣ್ಡ್ಯಾನ್ದಣ್ಡಯನ್ನೃಪಃ ॥ ೨,೨೭.

ಆ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ರಾಜನು ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಯಾವಾಗಲೂ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದನು, ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸದಾ ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದನು, ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದನು.

ಸ ಕದಾಚಿನ್ಮಹಾಬಾಹುಃ ಸಸೈನ್ಯೋಮೃಗಯಾಂ ಗತಃ । ವನಂ ವಿವೇಶ ಗಹನಂ ನಾನಾವೃಕ್ಷಸಮನ್ವಿತಮ್ ॥ ೨,೨೭.

ಒಂದು ಬಾರಿ ಆ ಮಹಾಬಾಹು ರಾಜನು ತನ್ನ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೇಟೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಹಲವಾರು ಮರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

ಶಾರ್ದೂಲಶತಸಂಜುಷ್ಟಂ ನಾನಾಪಕ್ಷಿನಿನಾದಿತಮ್ । ವನಮಧ್ಯೇ ತದಾ ರಾಜಾ ಮೃಗಂ ದೂರಾದಪಶ್ಯತ ॥ ೨,೨೭.

ಆ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಹುಲಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದವು,色色 ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೂಗಿನಿಂದ ಅದು ಗೋಜಿಗೋಜಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ, ಅರಣ್ಯದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ರಾಜನು ದೂರದಿಂದ ಒಂದು ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ಕಂಡನು.

ತೇನ ವಿದ್ಧೋ ಮೃಗೋಽತೀವ ಬಾಣೇನ ಸುದೃಢೇನ ಚ । ಬಾಣಮಾದಾಯ ತಂ ತಸ್ಯ ಸ ವನೇಽದರ್ಶನಂ ಯಯೌ ॥ ೨,೨೭.

ಬಲವಾದ ಬಾಣದಿಂದ ಹೊಡೆದ ಜಿಂಕೆ, ಆ ಬಾಣವನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣೆಯಾಗಿಬಿಟ್ಟಿತು.

ಕಕ್ಷೇ ತಚ್ಛೋಣಿತಸ್ತ್ರಾವಾತ್ಸ ರಾಜಾನುಜಗಾಮ ತಮ್ । ತತೋ ಮೃಗಪ್ರಸಙ್ಗೇನ ವನಮನ್ಯದ್ವಿವೇಶ ಸಃ ॥ ೨,೨೭.

ಅದರಿಂದ ಜಿಂಕೆಯ ರಕ್ತದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ರಾಜನು ಅದರ ಹಿಂದೆ ಹೋದನು. ಹೀಗೆ ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಾ, ಮತ್ತೊಂದು ಅರಣ್ಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

ಕ್ಷುತ್ಕ್ಷಾಮಕಣ್ಠೋ ನೃಪತಿಃ ಶ್ರಮಸನ್ತಾಪಮೂರ್ಛಿತಃ । ಜಲಸ್ಥಾನಂ ಸಮಾಸಾದ್ಯ ಸಾಶ್ವ ಏವಾವಗಾಹತ ॥ ೨,೨೭.

ಹಸಿವಿನಿಂದ, ದಾಹದಿಂದ ಕಂಠ ಒಣಗಿದ ರಾಜನು, ಶ್ರಮದಿಂದ ಮತ್ತು ತಾಪದಿಂದ ಅಸ್ವಸ್ಥನಾಗಿ, ನೀರಿರುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಲುಸಿ, ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ನೀರಿಗೆ ಇಳಿದನು.

ಪೀತ್ವಾ ತದು ದಕಂ ಶೀತಂ ಪದ್ಮಗನ್ಧಾಧಿವಾಸಿತಮ್ । ತತ ಉತ್ತೀರ್ಯ ಸಲಿಲಾದ್ವಿಮಲಾದ್ಬಭ್ರುವಾಹನಃ ॥ ೨,೨೭.

ಆ ತಂಪಾದ, ಕಮಲದ ವಾಸನೆಯಿರುವ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯಿತುಕೊಂಡು, ಬಭ್ರುವಾಹನನು ಶುದ್ಧವಾದ ಆ ನೀರಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದನು.

ನ್ಯಗ್ರೋಧವೃಕ್ಷಮಾಸಾದ್ಯ ಶೀತಚ್ಛಾಯಂ ಮನೋಹರಮ್ । ಮಹಾವಿಟಪಿನಂ ಹೃದ್ಯಂ ಪಕ್ಷಿಸಙ್ಘಾತನಾದಿತಮ್ ॥ ೨,೨೭.

ಅವನು ಒಂದು ಆಲದ ಮರವನ್ನು ತಲುಸಿ, ಅದರ ತಂಪಾದ, ಮನಮೋಹಕ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ, ದೊಡ್ಡ ಶಾಖೆಗಳ ನಡುವೆ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳ ಕೂಗಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದ ಆ ಮರದ ಬಳಿ ಹೋದನು.