ഗരുഡ മഹാപുരാണത്തിലെ ആചരഖണ്ഡത്തിലെ പുർവഖണ്ഡത്തിൽ, ഭൂവനകോശത്തിന്റെ വിവരണമായ അദ്ധ്യായം അങ്ങനെ ആരംഭിക്കുന്നു. ഇവിടെ ഏഴു പ്രധാന പർവതങ്ങൾ ഉണ്ട്: വിന്ധ്യ, പരിയാത്ര, തുടങ്ങിയവ. അതുപോലെ, തപ്തി, പയോഷ്ണി, സരയു, കാവേരി, ഗോമതി എന്നിവയും മറ്റും നദികളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ, കെതുമാല, താംരാപർണി, ചന്ദ്രഭാഗ, സർസ്വതി എന്നിവയും അതേ നദികളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. വിദ്യർഭ, ശതദ്രു, മറ്റ് മംഗളകരമായ നദികൾ പാപം നീക്കുന്നതാണ്. പഞ്ചാല, കുറു, മത്സ്യ, യൗധേയ, പടച്ചാര, പദ്മ, സുത, മഗധ, ചെദി, കലിംഗ, വംഗ, പുന്ദ്ര, അംഗ, വൈദർഭ, മൂലക, പുലിന്ദ, അശ്മക, ജീമൂത, നയ, രാഷ്ട്ര പ്രദേശങ്ങൾ, അംബസ്ഥ, ദ്രവിഡ, ലത, കംബോജ, സ്ത്രിമുഖ, ശക, സ്ത്രിരാജ്യ, സൈന്ധവ, മ്ലേച്ച, നാസ്തിക, യവന, മണ്ഡവ്യ, തുഷാര, മൂലിക, അശ്വമുഖ, ഖാശ, ലംബ, സ്തനനാഗ, മദ്രക, ഗന്ധാര, ബഹ്ലിക, ത്രിഗർത, നീല, കോല, ബ്രഹ്മപുത്ര, സതങ്കന — ഇവിടെയുള്ള എല്ലാ ജനതകളും ഭൂമിയിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലുണ്ട്. ഇതിന്റെ ഒടുവിൽ, ഗരുഡ മഹാപുരാണത്തിലെ ആചരഖണ്ഡത്തിലെ ഭൂവനകോശത്തിന്റെ വിവരണമായ അദ്ധ്യായം അങ്ങനെ സമാപിക്കുന്നു. പ്ലക്ഷദ്വീപത്തിലെ അധിപൻ മെധാതിഥിയുടെ ഏഴു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു: സുഖോദയ, നന്ദ, ശിവ, ക്ഷേമക, ഗോമേദ, ചന്ദ്ര, നാരദ, ദുണ്ടുഭി. അനുതപ്ത, ശിഖി, വിപാശ എന്നിവരും ക്രമത്തിൽ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി. ശാല്മലയുടെ അധിപൻ വപുഷ്മാൻ, പ്രദേശങ്ങളുടെ പേരിൽ പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു: വൈദ്യുത, മനസ, സപ്രഭാസ, ക്രൗഞ്ച, കകുദ്മാൻ — ഇവ പർവതങ്ങളും നദികളും ആയിരുന്നു. വിദ്യൃതി ഏഴാമതായി ഓർത്തു പോകുന്നു, പാപനാശം നൽകുന്നു. ഉദ്ഭിദ, വേണുമാൻ, ദ്വൈരഥ, ലംബന, ധൃതി, വിദ്യുമ, ഹേമശൈല, ദ്യുതിമത്, പുഷ്പവാൻ എന്നിവയും, ധൂതപാപ, ശിവ, പവിത്ര, സന്മതി എന്നിവയും. ക്രൗഞ്ചദ്വീപത്തിൽ, മഹാത്മാവ് ദ്യുതിമതിന്റെ ഏഴു പുത്രന്മാർ ഉണ്ട്: മുനി, ദുണ്ടുഭി, ദിവാവൃത, ദുണ്ടുഭി (പുണ്ഡരീകവാൻ), ഖ്യാതി, പുണ്ഡരീക — ഇവിടത്തെ നദികൾ. ജലദ, കുമാര, സുകുമാര, ഒരുണി, ബക, സുകുമാരി, കുമാരി, നളിനി, ധേനുകാ എന്നിവയും. ശബല, പുഷ്കരേശയിൽ നിന്നു മഹാവീര, ധാതകി ഉത്ഭവിക്കുന്നു. പുഷ്കരദ്വീപം അമ്പത് ആയിരം യോജന ഉയരത്തിലേക്ക് ഉയരുന്നു. പുഷ്കര ഒരു മധുരജല സാഗരത്തിൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. സ്വർണ്ണഭൂമി അതിന്റെ ഇരട്ട വിസ്തീർണ്ണത്തിൽ, അവിടെ ജീവികൾ ഇല്ല; പർവതം അന്ധകാരത്തിൽ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, ആ അന്ധകാരത്തെ ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന്റെ കവചം ചുറ്റുന്നു. ഇതോടെ ആചരഖണ്ഡത്തിലെ "ഭൂമണ്ഡലങ്ങളുടെ വിവരണം" എന്ന അദ്ധ്യായം സമാപിക്കുന്നു. ഭൂമിയുടെ ഉയരം എഴുപത് ആയിരം യോജന എന്നും പറയുന്നു. അതല, വിതല, നിതല, ഗഭസ്തിമത് — ഇവയാണ് പ്രദേശങ്ങൾ. കറുപ്പ്, വെളുപ്പ്, ചുവപ്പ്, മഞ്ഞ, കല്ല്, പർവതം, സ്വർണം — ഇവയാണ് അവിടത്തെ ഘടകങ്ങൾ. അതിശയകരമായ പുഷ്കരദ്വീപത്തിൽ നരകങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; അവയെക്കുറിച്ച് കേൾക്കാം. ഇങ്ങനെ, ഗരുഡ മഹാപുരാണത്തിലെ ആചരഖണ്ഡത്തിലെ ഈ അദ്ധ്യായങ്ങൾ, ഭൂമണ്ഡലങ്ങളുടെ, ദ്വീപുകളുടെ, പർവതങ്ങളുടെ, നദികളുടെ, ജനതകളുടെ, സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ, അന്ധകാരത്തിന്റെ, സാഗരത്തിന്റെ, നരകത്തിന്റെ, എല്ലാം സാവധാനമായി വിവരിക്കുന്നു.