कौंच आणि ककुद्मान हे पर्वत आणि त्या परिसरातील नद्या—हे सर्वच अगदी प्राचीन काळापासून प्रसिद्ध आहेत. त्यांच्यामध्ये विधृति हा सातवा पर्वत मानला जातो; तो पापांचे निवारण करणारा म्हणून ओळखला जातो. उद्भिद, वेणुमान, द्वैरथ, लांबन आणि धृति हे पर्वत देखील या प्रदेशात आहेत. तसेच विद्रुम, हेमशैल, द्युतिमत आणि पुष्पवान हे पर्वतही येथे आहेत. धूतपापा, शिवा, पवित्रा आणि सनमती या नद्या देखील या भूमीत वाहतात. कौंचद्वीपावर द्युतिमत नावाच्या महात्म्याच्या सात पुत्रांची वस्ती आहे. मुनि आणि दुंदुभी—हे त्याचे सात पुत्र आहेत, हे हरांनो, ऐका. त्यामधील पाचवा दिवावृत आहे; दुंदुभीचा दुसरा नाव पुंडरीकवान आहे. ख्याती आणि पुंडरीका—या सात नद्या त्या भूमीत वाहतात. जलद, कुमार, सुकुमार, ओरुणी आणि बका या नद्या देखील प्रसिद्ध आहेत. सुकुमारी, कुमारी, नलिनी आणि धेनुका या नद्याही वाहतात. शबला आणि पुष्करेश या पर्वतांपासून महावीर आणि धातकी या नद्या उगम पावतात. हे पर्वत पन्नास हजार योजनांपर्यंत उंच आहेत. पुष्कर हे द्वीप गोड पाण्याच्या समुद्राने वेढलेले आहे. सुवर्णभूमी ही पुष्कराच्या दुप्पट रुंद असून, ती सर्व प्राण्यांपासून रिकामी आहे. तेथील पर्वत अंधकाराने आच्छादलेले आहेत आणि हा अंधकार ब्रह्मांडाच्या अंड्याच्या कवचाने वेढलेला आहे. याप्रमाणे, गरुड महापुराणाच्या आचारखंडातील "विविध लोकांचे वर्णन" या छप्पन्नाव्या अध्यायाचा येथे समाप्ती होते. पृथ्वीची उंची देखील सत्तर हजार योजन असून सांगितली जाते. आतला, वितल, नितल आणि गभस्तिमत हे लोकही येथे आहेत. काळा, पांढरा, लाल, पिवळा, गोटे, पर्वत आणि सुवर्ण—हे विविध प्रकारचे प्रदेश येथे आहेत. तीव्र पुष्करद्वीपावर नरकांची वस्ती आहे—हे ऐका. तेथे एक मोठा, प्रज्वलित, तापलेला कुंड आहे, जो मिठाने भरलेला असून, मनाला गोंधळवणारा आहे. तलवारीसारख्या पानांच्या झाडांनी भरलेला काळा वन, आणि विविध भयावह अन्नांनी युक्त आहे. लोखंडी चिमटे, काळा दोरा आणि अवीची नरकातील अंधकार येथे आहे. जे लोक विष, शस्त्र किंवा अग्नी देतात, असे पापी येथे शिजवले जातात. हा प्रदेश पाणी, अग्नी, वायू, आकाश आणि विविध जीवांनी वेढलेला आहे. ब्रह्मांडाचे अंडे दहा पट व्यापलेले असून, त्या सर्वात नारण नारायण वास करतो. याप्रमाणे, गरुड महापुराणाच्या आचारखंडातील "भुवनकोश, पाताळ, नरक इत्यादींचे वर्णन" या सत्तावन्नाव्या अध्यायाचा समारोप होतो. आता मी सूर्य आणि इतर ग्रहांची मापे आणि स्थान सांगतो, ऐका. प्रभूचा दंडही तितकाच मोठा असून, तो दुप्पट लांबीचा आहे, हे वृषध्वजधारी! त्याचा अक्ष योजनांनी मोजला जातो आणि त्यावर चक्र स्थापित आहे. संपूर्ण कालचक्र, जे वर्षांनी बनले आहे, तेथे स्थापित आहे. रथाला साडेपाच योजनांची आणखी लांबी आहे, हे वृषध्वजधारी! रथाचा अक्ष अर्ध्या युगाने कमी आहे, आणि तो निश्चित आधारावर स्थिर आहे. गायत्री, बृहती, उष्णिक, जगती आणि त्रिष्टुप या वेदांच्या छंदांसह, धाता, क्रतु, स्थल, पुलस्त्य आणि वासुकी हे देखील तेथे आहेत. अर्यमान, पुलह, रथाची शक्ती आणि पुंजिकस्थला, मित्र, अत्रि, तक्षक, रक्ष, पौरुषेय आणि मेनका हे सर्वही उपस्थित आहेत. वरुण, वसिष्ठ, रंभा, सहजंया, कुहू आणि बुध, इंद्र, विश्ववसु, स्तोत्र, एलपत्र आणि अंगिरस, विवस्वान, उग्रसेन, भृगु आणि अपुरण—हे सर्वही या दिव्य रथाशी संबंधित आहेत. अशा प्रकारे, या अध्यायांमध्ये विविध पर्वत, नद्या, द्वीप, नरक, लोक, सूर्याचा रथ आणि त्याच्याशी संबंधित दिव्य शक्ती यांचे विस्तृत आणि पवित्र वर्णन केले आहे.