ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଓ ଦାନର ଧର୍ମକୁ ଉଜାଗର କରାଯାଇଛି। ପ୍ରତିଦିନ ଯିଏ କିଛି ଦେଉଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ନାହିଁ, ସେ ଦାନ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ଅତି ଉଚ୍ଚ। ଯେଉଁ ଦାନ ପାପ ନିବୃତ୍ତି ପାଇଁ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ହାତରେ ଦିଆଯାଏ, ଯାହା ସନ୍ତାନ, ବିଜୟ, ଧନ, କିମ୍ବା ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଦିଆଯାଏ, କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ଦିଆଯାଏ—ଏସବୁ ଦାନ ମଧ୍ୟ ଅତି ମୂଲ୍ୟବାନ। ଚାଶି ହେଉଥିବା ଜମି—ଯେଉଁଠାରେ ଉଖୁ, ଯବ, ଗହମ, କିମ୍ବା ଧାନ ଚାଷ ହୁଏ—ଏମିତି ଜମି ଦାନ ପୂର୍ବେ କେବେ ହେଉନି, ପରେ ମଧ୍ୟ ହେବ ନାହିଁ—ଏହା ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନ। ନିତ୍ୟ ନିଜ ହାତରେ ଏବଂ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଛାତ୍ରକୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ବୈଶାଖ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ସାତ କିମ୍ବା ପାଞ୍ଚ ଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ, ଧୂପ ଓ ଆଦି ସମ୍ଭାରରେ ପୂଜା କରି, ସ୍ୱୟଂ ବା ତାଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ପାଠ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଏପରି କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜୀବନର ଅପରାଧ ତୁରନ୍ତ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଯେଉଁଠି ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ଦାତା ସମସ୍ତ ପାପ ଉପରେ ଜୟ ପାଉଛନ୍ତି। ଧର୍ମର ନାମରେ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦାନ କଲେ ଭୟ ମୁକ୍ତି ମିଳେ, ଏବଂ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଯେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିଯାଏ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରି, ଜନାନୀମାନେ ଓ ଦେବତାମାନେ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମତେଜ ଚାହାଁଥିବା ଲୋକ ଦୃଢ ସଂକଳ୍ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ। କାର୍ଯ୍ୟର ସିଦ୍ଧି ଚାହାଁଥିବା ଲୋକ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିନାୟକଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ସଂସାର ମୁକ୍ତି ଚାହାଁଥିବା ଲୋକ ହରିଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପୂଜିବେ। ପାଣି ଦାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ତୃପ୍ତି, ଅନ୍ନ ଦାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଅନନ୍ତ ସୁଖ, ଜମି ଦାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କିଛି ଲାଭ, ଓ ସୁନା ଦାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ମିଳେ। ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଚନ୍ଦ୍ର ଲୋକ, ଘୋଡ଼ା ଦାନ କଲେ ଅଶ୍ୱିନୀ ଲୋକ ମିଳେ। ଯାନ ବା ଶୟନ ଦାନ କଲେ ଭାର୍ୟା ଲାଭ, ଧନ ଦାନ କଲେ ଭୟ ଭଙ୍ଗ ହୁଏ। ବେଦ ଜ୍ଞାନ ଚାହାଁଥିବାକୁ ଦାନ କଲେ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ ଓ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନ ମିଳେ। ଇଂଧନ ଦାନ କଲେ ଦାତାର ଜୀବନରେ ଅଗ୍ନି ଦୀପ୍ତି ଆସେ। ଏହିପରି ଦାନ କରି, ଲୋକ ରୋଗମୁକ୍ତ, ସୁଖୀ ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହୁଅନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ଚପ୍ପଲ କିମ୍ବା ଛତା ଦାନ କରାଯାଏ, ସେଠାରେ ଦାତା ତୀବ୍ର ତାପ ଉପରେ ଜୟ କରନ୍ତି। ଅକ୍ଷୟ ପୁଣ୍ୟ ଚାହାଁଥିବା ଲୋକ ଉଚିତ ଲୋକଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଓ ଏପରି ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ କେବେ ଶେଷ ହୁଏ ନାହିଁ। ଏଠାରେ ଦାନର ଧର୍ମ ଠାରୁ ବଡ଼ ଧର୍ମ କିଛି ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ମୂଢ଼ତାରେ ଗୋ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଅଗ୍ନି କିମ୍ବା ଦେବତାଙ୍କୁ ଯାହା ଦିଆଯାଏ, ଏବଂ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ସମୟରେ ଯିଏ ଅନ୍ନ ଦିଏ ନାହିଁ, ସେ ମହାପାପୀ। ଏହିପରି ଦାନ ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏହିପରି ଦାନଧର୍ମ ବିବେଚନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ଏହି ଅଧ୍ୟାୟଟି 'ଦାନଧର୍ମ ବିବେଚନ' ନାମକ ଗରୁଡ଼ ମହାପୁରାଣର ପୂର୍ବଖଣ୍ଡର ଆଚାର ପ୍ରକରଣର ଏକାବନ୍ଶ ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ। ଏବେ, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତର ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିଷୟରେ କଥାହେବ। ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାରର ପାପୀ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ସହିତ ମିଶିଥିବା ଲୋକ ପଞ୍ଚମ ପାପୀ। ଯେଉଁଠି ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କରିଛନ୍ତି, ସେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଏକ ଛାପରା ତିଆରି କରି ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ରହିବା ଉଚିତ। ଚାହିଲେ ତିବ୍ର ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କରିପାରନ୍ତି କିମ୍ବା ଜଳରେ ଡୁବିପାରନ୍ତି। ଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଅନ୍ନ ଦାନ କଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ କମିଯାଏ। କିମ୍ବା ସମସ୍ତ ସମ୍ପତ୍ତି ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ ମଧ୍ୟ ହୁଏ। ଏହା ପରେ ପ୍ରତିଦିନ ତିନିଥର ଅସ୍ନାନ କରି, ତିନି ରାତି ଉପବାସ କରି, ଦ୍ୱିଜ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ। ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ କପାଳ ଛାଡ଼ାଯାଏ, ସେଠା ଓ କାଶୀରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ଦୁଧ, ଘିଅ, କିମ୍ବା ଗୋମୂତ୍ର ପାନ କଲେ ସେହି ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଏହିପରି ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣର ଦାନ ଓ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଧର୍ମର କଥା ବିବୃତ ହେଲା।