ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪ ਹੀ ਤਿਆਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤਿਆਗ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ—ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ, ਵਾਨਪ੍ਰਸਥ, ਸੰਨਿਆਸ—ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਉਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰੀ ਲੀਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੋਖਸ਼ ਹੈ, ਅੰਦਰਲੇ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ-ਸਤੂਤੀ ਆਪ ਹੀ ਕਰਦਾ ਤੇ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਆਪ ਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਵਿਆਕਰਨ, ਵਾਕ, ਤੇ ਵਾਕ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਾ, ਸਾਂਖਿਆ ਦਾ ਰੂਪ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਨਿਰੁਕਤ ਵੀ ਉਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਓਮ ਅਤੇ ਗਾਯਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦੁਆਰਾ ਸੰਕੇਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਗਦਾਧਰ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਣੀਆਂ ਉੱਤੇ, ਯੋਗ ਉੱਤੇ, ਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਗ ਉੱਤੇ, ਤੇ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਉੱਤੇ ਵਿਛਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਹੈ, ਸਦਾ-ਥਿਰ ਹੈ, ਸਭ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦਾ ਆਧਾਰ ਤੇ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਰਾਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਉਹ ਧਨਵਾਨ ਹੈ, ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸੁਭਾਗਾ ਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਹੀਰੋ ਹੈ, ਅਜੈ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨੀ ਹੈ। ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਦਾਤਾ, ਦੂਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਰੂਪ, ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਆਪ ਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਕੰਸ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਹਾਥੀ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਹੈ। ਉਹ ਮੁਦਰਾ ਹੈ, ਮੁਦਰਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਕੰਨ ਹੈ, ਕੰਨ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੁਣਨ ਯੋਗ, ਤੇ ਸੁਣਨ ਆਪ ਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਰੂਪ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਅੱਖ ਦਾ ਨਿਯੰਤਰਕ ਹੈ। ਉਹ ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ, ਸੁਗੰਧ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦਾ, ਸੁਗੰਧਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਤੇ ਘ੍ਰਾਣ ਇੰਦਰੀ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਾਣ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ, ਕਲਾਵਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਹਥਾਂ ਦੀ ਕਰਤੂਤ ਦਾ ਰਚੈਤਾ, ਤੇ ਹਥਾਂ ਦਾ ਨਿਯੰਤਰਕ ਹੈ। ਉਹ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਨਿਯੰਤਰਕ, ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸਵੀਕਾਰਕ, ਅਤੇ ਵਿਸਰਜਨ ਦਾ ਕਰਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਨਨ ਇੰਦਰੀ ਦਾ ਨਿਯੰਤਰਕ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਨੰਦਤਾ ਦਾ ਦਾਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਲਰਕ ਦਾ ਭਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਭੋਜਨ ਦਾ ਦਾਤਾ, ਭੋਜਨ ਦਾ ਰੂਪ, ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੇਵਕੀ, ਨੰਦ ਦਾ ਆਨੰਦ, ਤੇ ਰੋਹਿਣੀ ਦਾ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ। ਉਹ ਦੁੰਦੁਭੀ ਹੈ, ਹਾਸੇ ਦਾ ਆਕਾਰ, ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਖਿੜਨ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਹ ਅਚੁਤ ਹੈ, ਸਤਿਆ ਦਾ ਪਤੀ, ਅਤੇ ਸਤਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਿਯ ਪਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਗੋਪੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਿਯ, ਸੁਚਰਿੱਤਰ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਹੂ, ਕੇਤੂ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਦਾ ਰੂਪ, ਪਕੜਨ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਿੰਨਰ, ਸਿੱਧ, ਛੰਦ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਣੰਤ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ, ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ, ਸਦਾ ਜਾਗਰੂਕ ਹੈ, ਥਾਂ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਾਗਰਣ, ਸੁਪਨਾ, ਤੇ ਗੂੜ੍ਹ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਚੌਥੀ ਅਵਸਥਾ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਤੇ ਸਭ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਨਿਯੰਤਰਕ ਹੈ। ਉਹ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਦਾ ਰੂਪ ਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਲਯ (ਇਕਾਗ੍ਰਤਾ), ਸਮਰਥਕ, ਤੇ ਲਯ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ। ਉਹ ਅਲੰਘਣਯੋਗ, ਨਿਰਲੇਪ, ਸਰਬਵਿਆਪੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਰਸੋਈਆ, ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਤੇ ਚਿੰਤਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਦਰਿਆ, ਆਨੰਦਮਈ, ਆਨੰਦ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਤੇ ਦੁਆਰਕਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ, ਜਨਕ, ਜਨਮ ਦਾ ਕਾਰਣ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੱਛਾ-ਧਾਰੀ (ਨੰਦੀ-ਧਾਰੀ) ਨੂੰ ਇਹ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਮ ਸੁਣਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਹ ਜਾਪ ਕਰੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਕਸ਼ਤਰੀ ਜਾਪ ਕਰੇ, ਉਹ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।