ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੧੭ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ । ਮਾਰ੍ਗਸ਼ੀਰ੍षੇ ਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਵ੍ਯਾਸਾਂਨਙ੍ਗਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ । ਮਲ੍ਲਿਕਾਜਂ ਦਨ੍ਤਕਾष੍ਠਂ ਧੁਤੂਰੈਃ ਪੂਜਯੇਚ੍ਛਿਵਮ੍ ॥ ੧,੧੧੭.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਾਰਗਸ਼ੀਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਚੰਨਣੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਵਿਆਸ ਤੇ ਅਨੰਗ ਦੀ ਤੇਰਵੀਂ ਤਿਥੀ ਨੂੰ, ਜੈਸਮੀਨ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਦੰਦ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਤੇ ਧਤੂਰੇ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਅਨਙ੍ਗਾਯੇਤਿ ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਮਧਪ੍ਰਾਸ਼੍ਯਾਥ ਪੌषਕੇ । ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰਂ ਪੂਜਯੇਚ੍ਚ ਬਿਲ੍ਵਪਤ੍ਰੈਃ ਕਦਮ੍ਬਜਮ੍ । ਦਨ੍ਤਕਾष੍ਠਂ ਚਨ੍ਦਨਾਦਿ ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਕृਸਰਾਦਿਕਮ੍ ॥ ੧,੧੧੭.

ਅਨੰਗਾਯਾ ਨਾਮਕ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਪੌਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਦ ਚੱਖ ਕੇ, ਯੋਗੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਬੈਲ ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਕਦੰਬ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਦੰਦ ਸਾਫ ਕਰਨ ਲਈ ਚੰਦਨ ਆਦਿ ਵਰਤੋ, ਤੇ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਚਾਵਲ ਆਦਿ ਚੜ੍ਹਾਓ।

ਮਾਘੇ ਨਟੇਸ਼੍ਵਰਾਯਾਰ੍ਚ੍ਯ ਕੁਨ੍ਦੈਰ੍ਮੌਕ੍ਤਿਕਮਾਲਯਾ । ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ੇਣ ਦਨ੍ਤਕਾष੍ਠਂ ਚ ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਪੂਰਿਕਾ ਮੁਨੇ ॥ ੧,੧੧੭.

ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਨਟੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੁੰਦ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਮੋਤੀ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਦੰਦ ਸਾਫ ਕਰਨ ਲਈ ਪਲੱਖਾ ਲੱਕੜ ਵਰਤੋ, ਤੇ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀਕਾ ਚੜ੍ਹਾਓ।

ਵੀਰੇਸ਼੍ਵਰਂ ਫਾਲ੍ਗੁਨੇ ਤੁ ਪੂਜਯੇਤ੍ਤੁ ਮਰੂਬਕੈਃ । ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਸ਼ਾਕਮਣ੍ਡਾਸ਼੍ਚ ਚੂਤਜਂ ਦਨ੍ਤਧਾਵਨਮ੍ ॥ ੧,੧੧੭.

ਫਾਲਗੁਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀਰੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਮਰੂਬਕ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕਰ, ਸਾਗ ਤੇ ਮੰਡਾ ਚੜ੍ਹਾਓ, ਤੇ ਦੰਦ ਸਾਫ ਕਰਨ ਲਈ ਆਮ ਦੀ ਲੱਕੜ ਵਰਤੋ।

ਚੈਤ੍ਰੇ ਯਜੇਤ੍ਸੁ ਰੂਪਾਯ ਕਰ੍ਪੂਰਂ ਪ੍ਰਾਸ਼ਯੇਨ੍ਨਿਸ਼ਿ । ਦਨ੍ਤਧਾਵਨਾਟਜਂ ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਸ਼ष੍ਕੁਲੀਂ ਦਦੇਤ੍ ॥ ੧,੧੧੭.

ਚੈਤ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੁਰੂਪਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਪੂਰ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਦੰਦ ਸਾਫ ਕਰਨ ਲਈ ਆਟਜਾ ਲੱਕੜ ਵਰਤੋ, ਤੇ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਸ਼ਕੁਲੀ ਚੜ੍ਹਾਓ।

ਪੂਜਾ ਦਮਨਕਃ ਸ਼ਮ੍ਭੋਰ੍ਵੇਸ਼ਾਖੇऽਸ਼ੋਕ੍ਰਪੁष੍ਪਕੈਃ । ਮਹਾਰੂਪਾਯ ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਗੁਡਭਕ੍ਤਂ ਪੁਟ੍ਟਬਰਮ੍ ॥ ੧,੧੧੭.

ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਮਨਕ ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਮਹਾਂ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਲਈ ਗੁੜ ਵਾਲਾ ਭਤ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੂੜਾ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦਨ੍ਤਕਾष੍ਠਂ ਪ੍ਰਾਸ਼ਯੇਚ੍ਚ ਦਦੇਜ੍ਜਤੀਫਲਂ ਤਥਾ । ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਂ ਪੂਜਯੇਜ੍ਜ੍ਯੇष੍ਠੇ ਚਮ੍ਪਕੈਰ੍ਬਿਲ੍ਵਜਂ ਦਸ਼ੇਤ੍ ॥ ੧,੧੧੭.

ਦੰਦ ਮੰਜਨ ਲਈ ਲੱਕੜ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਤੀਫਲ ਵੀ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੈਠ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਚੰਪਾ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਿਲਵਜਾ ਨੂੰ ਦਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੜ੍ਹਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਤਕਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਲਵਗਾਰਾ ਤਥਾ षਢਿ ਉਮਾਮਦਤਿ ਸ਼ਾਸਨਃ? । ਅਗੁਰੁਂ ਦਨ੍ਤਕਾष੍ਠਂ ਚ ਤਮਪਾਮਾਰ੍ਗਕੈਰ੍ਯਜੇਤ੍ ॥ ੧,੧੧੭.

ਲਵੰਗ, ਇਲਾਈਚੀ ਅਤੇ ਛੇ ਮਸਾਲਿਆਂ ਵਾਲਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਉਮਾ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਲਈ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਅਗਰੂ, ਦੰਦ ਮੰਜਨ ਲਈ ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਅਪਾਮਾਰਗ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰਾਵਣੇ ਕਰਵੀਰਂ ਚ ਸ਼ਮ੍ਭਵੇ ਸ਼ੂਲਪਾਣਯੇ । ਗਨ੍ਧਾਸ਼ਨੋ ਘृਤਾਦ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਕਰਵੀਰਜਸ਼ੋਧਨਮ੍ ॥ ੧,੧੧੭.

ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕਰਵੀਰ ਦੇ ਫੁੱਲ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰੀ ਹਨ, ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਸੁਗੰਧ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੀ ਆਦਿ ਨਾਲ ਅਤੇ ਕਰਵੀਰ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਲਈ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਸਦ੍ਯੋਜਾਤਂ ਭਾਦ੍ਰਪਦੇ ਬਕੁਲੈਃ ਪੂਪਕੈਰ੍ਯਜੇਤ੍ । ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਸ਼ੋ ਮਦਨਕਮਾਸ਼੍ਵਿਨੇ ਚ ਸੁਰਾਧਿਪਮ੍ ॥ ੧,੧੧੭.

ਭਾਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸਦਿਓਜਾਤ ਦੀ ਪੂਜਾ ਬਕੁਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਪੂੜਿਆਂ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਗੰਧਰਵਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਮਦਨਕ ਦੀ ਆਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਚਮ੍ਪਕੈਃ ਸ੍ਵਰ੍ਣਵਾ (ਧਾਰ੍) ਯਾਦੋ ਜਿਨ੍ਮੋਦਕਸਂਪ੍ਰਦਃ । ਖਾਦਿਰਂ ਦਨ੍ਤਕਾष੍ਠਂ ਚ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਰੁਦ੍ਰਮਰ੍ਚਯੇਤ੍ ॥ ੧,੧੧੭.

ਚੰਪਾ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਧਾਗਿਆਂ ਅਤੇ ਮੋਦਕ ਮਿੱਠਿਆਂ ਨਾਲ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਖਾਦਿਰ ਦੇ ਦੰਦ ਮੰਜਨ ਵਾਲੇ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਬਦਰ੍ਯਾ ਦਨ੍ਤਕਾष੍ਠਂ ਚ ਮਦਨੋ ਦਸ਼ਮਾਸ਼ਨਃ । ਕ੍ਸ਼ੀਰਸ਼ਾਕਪ੍ਰਦਃ ਪਦ੍ਮੈਰਬ੍ਦਨ੍ਤੇ ਸ਼ਿਵਮਰ੍ਚਯੇਤ੍ ॥ ੧,੧੧੭.

ਬਦਰੀ ਦੇ ਦੰਦ ਮੰਜਨ ਵਾਲੇ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਮਦਨ ਦਸਵੇਂ ਨੂੰ ਸਤਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਰਤਿਮੁਕ੍ਤਮਨਙ੍ਗਂ ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਣਮਣ੍ਡਲਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਗਨ੍ਧਾਦ੍ਯੈਰ੍ਦਸ਼ਸਾਹਸ੍ਰਂ ਤਿਲਵ੍ਰੀਹ੍ਯਾਦਿ ਹੋਮਯੇਤ੍ ॥ ੧,੧੧੭.

ਰਤੀ, ਮੁਕਤਮਨੰਗ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੀਆਂ ਚੜ੍ਹਾਵਾਂ, ਤਿਲ, ਚੌਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਜਾਗਰਂ ਗੀਤਵਦਿਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਭਿਤऽਭ੍ਯਾਰ੍ਚ੍ਯ ਵੇਦਯੇਤ੍ । ਦ੍ਵਿਜਾਯ ਸ਼ਯ੍ਯਾਂ ਪਾਤ੍ਰਂ ਚ ਛਤ੍ਰਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਮੁਪਾਨਹੌ ॥ ੧,੧੧੭.

ਜਾਗਰਣ, ਗੀਤ ਅਤੇ ਵਾਜਾ ਨਾਲ ਰਾਤ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਵਜੋਂ ਖਟ, ਭਾਂਡਾ, ਛਤਰੀ, ਕਪੜਾ ਅਤੇ ਜੁੱਤੇ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਗਾਂ ਦ੍ਵਿਜਂ ਭੋਜਯੇਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕृਤਕृਤ੍ਯੋ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ । ਏਤਦੁਦ੍ਯਾਪਨਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵ੍ਰਤੇषੁ ਧ੍ਯੇਪਮੀਦृਸ਼ਮ੍ । ਫਲਞ੍ਚ ਸ਼੍ਰੀਸੁਤਾਰੋਗ੍ਯਸੌਭਾਗ੍ਯਸ੍ਵਰ੍ਗਤਂ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੧,੧੧੭.

ਗਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਖਵਾਉਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਰਤ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੀਤ ਨਿਭਾਉਣ ਨਾਲ ਧਨ, ਪੁੱਤਰ, ਤੰਦਰੁਸਤੀ, ਸੁਭਾਗ ਅਤੇ ਸੁਵਰਗ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੧੮ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ । ਵ੍ਰਤਂ ਕੈਵਲ੍ਯਸ਼ਮਨਮਖਣ੍ਡਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਂ ਵਦੇ । ਮਾਗਸ਼ੀਰ੍षੇ ਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਗਵ੍ਯਾਸ਼ੀ ਸਮੁਪੋषਿਤਃ ॥ ੧,੧੧੮.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਕੈਵਲਯ ਸ਼ਮਨ ਨਾਮਕ, ਅਟੁੱਟ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਦੀ ਵਿਵਰਣ ਕਰਾਂਗਾ; ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਦੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਗਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਾਏ।

ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਪੂਜਯੇ ਦ੍ਵਿष੍ਣੁਂ ਦਦ੍ਯਾਨ੍ਮਾਸਚਤੁष੍ਟਯਮ੍ । ਪਞ੍ਚਵ੍ਰੀਹਿਯੁਤਂ ਪਾਤ੍ਰਂ ਵਿਪ੍ਰਾਯੇਦਮੁਦਾਹਰੇਤ੍ ॥ ੧,੧੧੮.

ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਪੰਜ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੌਲਾਂ ਵਾਲਾ ਭਾਂਡਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਹਿ ਕੇ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸਪ੍ਤਜਨ੍ਮਨਿ ਹੇ ਵਿष੍ਣੋ ਯਨ੍ਮਯਾ ਹਿ ਵ੍ਰਤਂ ਕृਤਮ੍ । ਭਗਵਂਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਤਦਖਣ੍ਡਮਿਹਾਸ੍ਤੁ ਮੇ ॥ ੧,੧੧੮.

ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੁ! ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਵਰਤ ਮੈਂ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੱਥੇ ਅਟੁੱਟ ਰਹੇ।

ਯਥਾਖਣ੍ਡਂ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਮੇਵ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮ । ਤਥਾਖਿਲਾਨ੍ਯਖਣ੍ਡਾਨਿ ਵ੍ਰਿਤਾਨਿ ਮਮ ਸਨ੍ਤਿ ਵੈ ॥ ੧,੧੧੮.

ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਸਰੂਪ ਹੋ, ਤਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਵਰਤ ਵੀ ਅਟੁੱਟ ਰਹਿਣ।

ਸਕ੍ਤੁਪਾਤ੍ਰਾਣਿ ਚੈਤ੍ਰਾਦੌ ਸ਼੍ਰਾਵਣਾਦੌ ਘृਤਾਨ੍ਵਿਤਾਨ੍ । ਵ੍ਰਤਕृਦ੍ਵਤਪੂਰ੍ਣਸ੍ਤੁ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਤ੍ਰਸ੍ਵਰ੍ਗਭਾਗ੍ਭਵੇਤ੍ ॥ ੧,੧੧੮.

ਚੈਤ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਸਤੂ ਦੇ ਭਾਂਡੇ, ਅਤੇ ਸਾਵਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਘੀ ਵਾਲੇ ਭਾਂਡੇ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸੁਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੧੯ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ । ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਾਰ੍ਘ੍ਯਵ੍ਰਤਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾਯਕਮ੍ । ਅਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਭਾਸ੍ਕਰੇ ਕਨ੍ਯਾਂ ਸਤਿ ਭਾਗੇ ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਦਿਨੈਃ ॥ ੧,੧੧੯.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਅਗਸਤਿਆ ਅਰਘ੍ਯ ਵਰਤ ਦੀ ਵਿਵਰਣ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦੋਂ ਕੁੜੀ ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇ, ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ।

ਅਰ੍ਘ੍ਯਂ ਦਦ੍ਯਾਦਗਸ੍ਤ੍ਯਾਯ ਮੂਰ੍ਤਿਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਵੈ ਮੁਨੇ ! । ਕਾਸ਼ਪੁष੍ਪਮਯੀਂ ਕੁਮ੍ਭੇ ਪ੍ਰਦੋषੇ ਕृਤਜਾਗਰਃ ॥ ੧,੧੧੯.

ਅਗਸਤਿਆ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਅਰਘ੍ਯ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਕਾਸ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਕੁੰਭੀ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਗਰਣ ਕਰਕੇ।

ਦਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਤਾਦ੍ਯੈਃ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਉਪੋष੍ਯ ਫਲਪੁष੍ਪਕੈਃ । ਪਞ੍ਚਵਰ੍ਣਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਹੇਮਰੌਪ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ ॥ ੧,੧੧੯.

ਦਹੀਂ, ਅਖੰਡ ਚੌਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਫਲ-ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਪੰਜ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਸੋਨੇ-ਚਾਂਦੀ ਵਾਲਾ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸਪ੍ਤਧਾਨ੍ਯਯੁਤਂ ਪਾਤ੍ਰਂ ਦਧਿਚਨ੍ਦਨਚਰ੍ਚਿਤਮ੍ । ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਃ ਖਨਮਾਨੇਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣਾਰ੍ਘ੍ਯਂ ਪ੍ਰਦਾਪਯੇਤ੍ ॥ ੧,੧੧੯.

ਸੱਤ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਅਨਾਜ ਵਾਲਾ ਪਾਤਰ, ਦਹੀਂ ਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਗਸਤਿਆ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਬੁਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ ਅਰਘ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਖਾਸਪੁष੍ਪਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ ਅਗ੍ਨਿਮਾਰੁਤਸਮ੍ਭਵ ! । ਮਿਤ੍ਰਾਵਾਰੁਣਯੋਃ ਪੁਤ੍ਤ੍ਰੋ ਕੁਮ੍ਭਯੋਨੇ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ॥ ੧,੧੧੯.

ਖਾਸਾ ਫੁੱਲ ਵਰਗਾ, ਅੱਗ ਤੇ ਹਵਾ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਘੜੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਾਦਿਰਨੇਨੈਵ ਤ੍ਯਜੇਦ੍ਧਾਨ੍ਯਂ ਫਲਂ ਰਸਮ੍ । ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਤਯੇ ਕੁਮ੍ਭਂ ਸਹਿਰਣ੍ਯਂ ਸਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍ । ਭੋਜਯੇਚ੍ਚ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ਸਪ੍ਤ ਵਰ੍षਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਰ੍ਵਭਾਕ੍ ॥ ੧,੧੧੯.

ਸ਼ੂਦਰ ਔਰਤ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅਨਾਜ, ਫਲ ਤੇ ਰਸ ਛੱਡਣ; ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਤੇ ਦਾਨ-ਦੱਖਣਾ ਸਮੇਤ ਘੜਾ ਦੇਵੇ, ਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤਕ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਖਵਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸੱਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਏ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੨੦ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ । ਰਮ੍ਭਾਤृਤੀਯਾਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਚ ਸੌਭਾਗ੍ਯਸ਼੍ਰੀਸੁਤਾਦਿਦਾਮ੍ । ਮਾਰ੍ਗਸ਼ੀਰ੍षੇਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤृਤੀਯਾਯਾਮੁਪੋषਿਤਃ ॥ ੧,੧੨੦.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਰੰਭਾ ਦੀ ਤੀਜੀ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਸੁਭਾਗ, ਧਨ, ਪੁੱਤਰ ਆਦਿ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਚੰਦ ਦੀ ਤੀਜ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਗੌਰੀਂ ਯਜੇਦ੍ਬਿਲ੍ਵਪਤ੍ਰੈਃ ਕੁਸ਼ੋਦਕਕਰਸ੍ਤਤਃ । ਕਦਮ੍ਬਾਦੌ ਗਿਰਿਸੁਤਾਂ ਪੌषੇ ਮਰੁਬਕੈਰ੍ਯਜੇਤ੍ ॥ ੧,੧੨੦.

ਗੌਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਬਿਲਵਾ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ; ਕਦੰਬ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ, ਪੌਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਮਰੁਬਕਾ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜੋ।

ਕਰ੍ਪੂਰਾਦਃ ਕृਸਰਦੋ ਮਲ੍ਲਿਕਾਦਨ੍ਤਕਾष੍ਠਕृਤ੍ । ਮਾਘੇਸੁਭਦ੍ਰਾਂ ਕਲ੍ਹਾਰੈਰ੍ਘृਤਾਸ਼ੋ ਮਣ੍ਡਕਪ੍ਰਦਃ ॥ ੧,੧੨੦.

ਕਰਪੂਰ, ਖੀਰ ਤੇ ਮੱਲੀ ਦੇ ਲੱਕੜ ਦੀ ਦੰਦ ਕਾਠੀ ਨਾਲ, ਮਾਘ ਵਿੱਚ ਸੁਭਦਰਾ ਨੂੰ ਕਲਹਾਰਾ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜੋ; ਘੀ ਦੇ ਕੇ ਮੰਡਕਾ ਰੋਟੀਆਂ ਭੇਟ ਕਰੋ।