गरुडपुराणम्

एतेषु शास्त्रवाक्येषु, मनुष्याणां शारीरक-लक्षणानि विविधानि वर्णितानि सन्ति। चत्वारिंशद्वक्राणि लक्षणानि, त्रिंशत् च भ्रूयुग्मयुक्तानि चिन्हानि निर्दिष्टानि। राजानां शिरसि छत्राकारः प्रभवति, येषां शिरः नीचं तेषां सम्पदः अधिका। कुम्भाकारशिरसि, अशुभदर्शने, धनाद्यर्थे विहीनः पुरुषः भवति। राजानां शिरसि शिखा न भङ्गिता, मृदुला, न च अत्यधिकाः। केषां च केशाः विरलाः, अतिवक्राः, घनाः, कृष्णाः च तेषां श्रीरहितम् अस्ति। प्रत्येकलक्षणस्य स्वं शुभफलम् अस्ति, अन्यथा परिणामः भिन्नः। षडुत्तानानि, चत्वारः ह्रस्वाः, सप्तमः रक्तः—एते राजलक्षणानि। पुरुषस्य ललाटं, मुखं, वक्षः च अतीव विस्तीर्णं भवेत्। ऊरू, ग्रीवा, जननाङ्गं च उत्तानं वा ह्रस्वं भवति। नेत्रकोणः, पादः, जिह्वा, ओष्ठः—एते पञ्च उत्तमवपुर्भूताः। स्तनान्तरे, बाहु, दन्त, नेत्र, नासिका च दीर्घाः। स्त्रियाः पादद्वयं समं, मृदुलं, ताम्रपादतलम्, ताम्रनखं च। गुल्फौ गुप्तौ, पूर्णौ, पादतलं पद्मवर्णं, शुभं च। पादे वज्र, पद्म, हलचिह्नं सेविका; अन्यथा भिन्नः परिणामः। सन्धयः अप्रस्फुटिताः, जानु समौ, शुभौ। जननाङ्गं उत्तमं, विस्तीर्णं, अश्वत्थपत्रसदृशं च। रत्नं गुप्तं, शुभदं; श्रोणिः गुरुः, शुभा। नाभिः दक्षिणाभिमुखी, कटी त्रिवलययुक्ता। दृढा, रोमयुक्ता ऊरू, मृदुला शङ्खाकारग्रीवा च प्रशस्ताः। दन्ताः मल्लिका-सदृशाः, वाणी कोकिलसदृशी मधुरा। नासिका समा, सुवर्णा, स्त्रीणां रम्या, शुभा। भ्रूयुग्मं चन्द्रार्धसदृशं, ललाटं न विस्तीर्णम्। कर्णद्वयं मांसपूरितम्, समं, मृदुलं, सुस्थितं च। स्त्रीणां शिरः समं, पादतलं वा करतलम् उत्तमम्। ध्वज, चामर, माल्य, पर्वताकारकुण्डल, वेदिका—एते चिन्हानि। स्त्रीणां शुभलक्षणानि अंकुशादीनि युक्तानि, ताः राजप्रियाः भवन्ति। स्त्रीणां करतलं न निम्नं नोत्कृष्टं; हस्तरेखाः कर्णात् मध्याङ्गुल्यां यावत् शुभा। रेखा करतलं वा उत्तानपादतलम् गच्छति। कनिष्ठाद्यङ्गुल्याः मूलात् उत्पन्ना रेखा दीर्घायुं ददाति। अङ्गुष्ठमूलरेखाः अल्पायुषः सूचयन्ति। रेखाः ह्रस्वा वा भग्ना अल्पायुं; दीर्घा, अभेद्या च महायुषः। स्त्रीणां कनिष्ठाङ्गुली वा अनामिका भूमिं न स्पृशति चेत्—। पिण्डिका अतिशुष्कवता, शिरः उपरि तिष्ठति चेत्—। योनि वामगता, निम्ना, लघ्वी चेत् दुःखिता स्त्री। स्त्रीणां घना, उग्रयोनि—न संशयः। स्मिते गण्डयोः गहनिका चेत्, निश्चयेन व्यभिचारिणी। उदरे पितृससुरं हन्ति; ऊरूपरि पतिं हन्ति। स्तनयोः रोमहीनं, अशुभं; कर्णौ विषमौ। चौर्ये कृष्णमांसाः, दीर्घोदराः मृत्युप्राप्ताः। शुष्कवता विषमसिराः धनविहीनाः भवन्ति। एवं शास्त्रे विविधानि शुभाशुभलक्षणानि विस्तारतः वर्णितानि, यैः पुरुषः वा स्त्री स्वभाग्यं, आयुः, सम्पत्तिं च निश्चयन्ति।