గరుడపురాణమ్

బ్రహ్మవిష్ణుశివాన్దేవాన్న పృథగ్భావయేత్సుధీః । లోకేఽస్మిన్మఙ్గలాన్యష్టౌ బ్రాహ్మణో గౌర్హుతాశనః ॥ ౧,౨౧౩.

బ్రహ్మ, విష్ణు, శివులను వేర్వేరు దేవతలుగా భావించకూడదు. ఈ లోకంలో ఎనిమిది మంగళకరమైనవే: బ్రాహ్మణుడు, ఆవు, అగ్ని, బంగారం, నెయ్యి, సూర్యుడు, నీరు, ఎనిమిదవదిగా రాజు.

హిరణ్యం సర్పిరాదిత్య ఆపో రాజా తథాష్టమః । ఏతాని సతతం పశ్యేదర్చయేచ్చ ప్రదక్షిణమ్ ॥ ౧,౨౧౩.

బంగారం, నెయ్యి, సూర్యుడు, నీరు, రాజు—ఈ ఎనిమిది ఎప్పుడూ చూడాలి, పూజించాలి, వాటిని ప్రదక్షిణగా తిరగాలి.

వేదస్యాధ్యయనం పూర్వం విచారోభ్యసనం జపః । తద్దానం చైవ శిష్యభ్యో వేదాభ్యాసో హి పఞ్చధా ॥ ౧,౨౧౩.

వేదాన్ని చదవడం, ఆలోచించడం, పునఃపఠనం, జపం, శిష్యులకు దానం—ఇవి ఐదు విధాలుగా వేదాభ్యాసం.

వేదార్థం యజ్ఞశాస్త్రాణి ధర్మశాస్త్రాణి చైవ హి । మూల్యేన లేఖయిత్వా యో దద్యాద్యాతి స వైదికమ్ ॥ ౧,౨౧౩.

వేదార్థం, యజ్ఞశాస్త్రాలు, ధర్మశాస్త్రాలను వ్రాసి, వాటిని ధరతో ఇచ్చినవాడు వేదపండితుడిగా పరిగణించబడతాడు.

ఇతిహా సపురాణాని లిఖిత్వాయః ప్రయచ్ఛతి । బ్రహ్మదానసమం పుణ్యం ప్రాప్నోతి ద్విగుణీకృతమ్ ॥ ౧,౨౧౩.

ఇతిహాసాలు, పురాణాలు వ్రాసి దానం చేసినవాడు, బ్రహ్మజ్ఞాన దానంతో సమానమైన, రెండింతలు పుణ్యం పొందుతాడు.

మృతీయే చ తథా భాగే పోష్యవర్గార్థసాధనమ్ । మాతా పితా గురుర్భ్రాతా ప్రజా దీనాః సమాశ్రితాః ॥ ౧,౨౧౩.

మూడవ భాగంలో కూడా పోషించవలసినవారు: తల్లి, తండ్రి, గురువు, అన్న, సంతానం, పేదలు, ఆశ్రయించేవారు—వీరి పోషణకు అవసరమైన వనరులు కలిగి ఉండాలి.

అభ్యాగతోఽతిథిశ్చాగ్నిః పోష్యవర్గా ఉదాహృతః । భరణం పోష్యవర్గస్య ప్రశస్తం స్వర్గసాధనమ్ ॥ ౧,౨౧౩.

అతిథి, అగ్ని కూడా పోషించవలసినవారిలోకి వస్తారు. వీరి పోషణ పరలోక ప్రాప్తికి ఉత్తమ మార్గంగా చెప్పబడింది.

భరణం పోష్య వర్గస్య తస్మాద్యత్నేన కారయేత్ । స జీవతి వరశ్చైకో బహుభిర్యోపజీవ్యతి ॥ ౧,౨౧౩.

కాబట్టి పోషించవలసినవారి సంరక్షణకు శ్రమించాలి. ఒకడు బతికితే, అతని ద్వారా అనేక మంది జీవించగలుగుతారు.

జీవన్తో మృతకాస్త్వన్యే పురుషాః స్వోదరమ్భరాః । స్వకీయోదరపూర్తిశ్చ కుక్కురస్యాపి విద్యతే ॥ ౧,౨౧౩.

తమ కడుపు నింపుకునే వారు, బతికున్నా, చనిపోయినవారితో సమానం. తమ కడుపు నింపుకోవడం కుక్కకూ తెలుసు.

అర్థేభ్యోఽపి వివృద్ధేభ్యః సమ్భూతేభ్యస్తతస్తతః । క్రియాః సర్వాః ప్రవర్తన్తే పర్వతేభ్య ఇవాపగాః ॥ ౧,౨౧౩.

ధనం పెరిగినా, ఎక్కడి నుండైనా వచ్చినా, అన్ని కార్యాలు దానివల్లనే జరుగుతాయి. పర్వతాలనుండి నదులు ప్రవహించునట్లు.

సర్వరత్నాకరా భూమిర్ధాన్యాని పశవః స్త్రియః । అర్థస్య కార్యయోగిత్వాదర్థ ఇత్యభిధీయతే ॥ ౧,౨౧౩.

ఈ భూమి అన్నిరకాల రత్నాలు, ధాన్యాలు, పశువులు, స్త్రీలు కలిగి ఉండి, కార్యానికి అనుకూలంగా ఉండే కారణంగా 'ధనం' అని పిలవబడుతుంది.

అద్రోహేణైవ భూతానామల్పద్రోహేణ వా పునః । యా వృత్తిస్తాం సమాస్థాయ విప్రో జీవేదనాపది ॥ ౧,౨౧౩.

ప్రాణులకు హాని చేయకుండా, లేకపోతే తక్కువ హాని కలిగించడానికైనా, బ్రాహ్మణుడు ఎలాంటి కష్టమూ లేని సమయంలో అలాంటి జీవనోపాయం ఎంచుకుని జీవించాలి.

ధనం తు త్రివిధం జ్ఞేయం శుక్లం శబలమేవ చ । కృష్ణం చ తస్య విజ్ఞేయో విభాగః సప్తధా పృథక్ ॥ ౧,౨౧౩.

ధనాన్ని మూడు విధాలుగా తెలుసుకోవాలి: శుద్ధమైనది, మిశ్రమమైనది, క్రూరమైనది. దీని విభాగం ఏడు రకాలుగా వేరు వేరుగా తెలుసుకోవాలి.

క్రమాయత్తం ప్రీతిదత్తం ప్రాప్తం చ సహ భార్యయా । అవిశేషేణ సర్వేషాం వర్ణానాం త్రివిధం ధనమ్ ॥ ౧,౨౧౩.

పారంపర్యంగా వచ్చిన ధనం, ప్రేమతో ఇచ్చిన ధనం, భార్యతో కలిసి వచ్చిన ధనం—ఈ మూడు రకాల ధనం అన్ని వర్ణాలకు సమానంగా వర్తిస్తాయి.

వైశేషికం ధనం దృష్టం బ్రాహ్మణస్య త్రిలక్షణమ్ । యాజనాధ్యాపనే నిత్యం విశుద్ధశ్చ (ద్ధాచ్చ) ప్రతిగ్రహః ॥ ౧,౨౧౩.

బ్రాహ్మణునికి ప్రత్యేకమైన ధనం మూడు విధాలుగా ఉంటుంది: యజ్ఞంలో కర్మకాండ చేయడం, బోధించడం, శుద్ధమైన దానం స్వీకరించడం.

త్రివిధం క్షత్రియస్యాపి ప్రాహుర్వైశేషికం ధనమ్ । శుద్ధార్థం లబ్ధకరజం దణ్డాప్తం జయజం తథా ॥ ౧,౨౧౩.

క్షత్రియునికి మూడు రకాల ధనం ఉన్నాయని చెబుతారు. ఒకటి పవిత్రమైన సంపాదన, రెండవది పన్నుల ద్వారా వచ్చినది, మూడవది యుద్ధంలో గెలిచి సంపాదించినది.

వైశేషికం ధనం దృష్టం వైశ్యస్యాపి విలక్షణమ్ । కృషిగోరక్షవాణిజ్యం శూద్రస్యైభ్యస్త్వనుగ్రహాత్ ॥ ౧,౨౧౩.

వైశ్యునికి వేర్వేరు రకాల ధనం ఉంటాయని గుర్తించారు. అవి వ్యవసాయం, పశుపోషణ, వ్యాపారం. శూద్రుడికి ఇవన్నీ ఇతరుల అనుగ్రహంతోనే లభిస్తాయి.

కుసీదకృషివాణిజ్యం ప్రకుర్వీత స్వయం పరమ్ (కృతమ్) । ఆపత్కాలే స్వయం కుర్వన్నైనసా యుజ్యతే ద్విజః ॥ ౧,౨౧౩.

బ్రాహ్మణుడు కష్టకాలంలో వడ్డీ వ్యాపారం, వ్యవసాయం లేదా వ్యాపారం స్వయంగా చేసుకోవచ్చు. అలాంటి సమయంలో స్వయంగా చేస్తే పాపం కలుగదు.

బహవో వర్తనోపాయా ఋషిభిః పరికీర్తితాః । సర్వేషామపి చైవైషాం కుసీదమధికం విదుః ॥ ౧,౨౧౩.

జీవికా మార్గాలు అనేకంగా ఉన్నాయని ఋషులు చెప్పారు. వాటిలో వడ్డీ వ్యాపారమే ఉత్తమమని భావించారు.

అనావృష్ట్యా రాజభయాన్మూషికాద్యైరుపద్రవైః । కృష్యాదికే భవేద్బాధా సా కుసీదే న విద్యతే ॥ ౧,౨౧౩.

వర్షాభావం, రాజభయం, ఎలుకల వంటి కీటకాల వల్ల వ్యవసాయానికి ఇబ్బందులు కలుగుతాయి. కానీ వడ్డీ వ్యాపారంలో అలాంటి కష్టాలు ఉండవు.

శుక్లపక్షే తథా కృష్ణే రజన్యాం దివసేపి వా । ఉష్ణే వర్షతి శీతే వా వర్ధనం న నివర్తతే ॥ ౧,౨౧౩.

పౌర్ణమి, అమావాస్య, రాత్రి, పగలు, వేడి, వర్షం, చలిలోనూ వృద్ధి ఎప్పుడూ ఆగదు.

దేశం గతానాం యా వృద్ధిర్నానాపణ్యోపజీవినామ్ । కుసీదం కుర్వతః సమ్యక్సంస్థితస్యైవ జాయతే ॥ ౧,౨౧౩.

వివిధ దేశాలకు వెళ్లి, అనేక వస్తువులతో జీవనం సాగించేవారికి లాభం కలుగుతుంది. కానీ వడ్డీ వ్యాపారం సరిగ్గా చేసే వారికి మాత్రమే నిజమైన లాభం కలుగుతుంది.

లబ్ధలాభః పితౄన్దేవాన్బ్రాహ్మణాంశ్చైవ పూజయేత్ । తే తృప్తాస్తస్య తద్దోషం శమయన్తి న సంశయః ॥ ౧,౨౧౩.

సంపాదించిన లాభంతో పితృదేవతలు, దేవతలు, బ్రాహ్మణులను సత్కరించాలి. వారు సంతృప్తి చెందితే, మన దోషాలను తొలగిస్తారు. దీనిలో సందేహం లేదు.

వణిక్కుసీదం దద్యాద్యో వస్త్రం గాఙ్కాఞ్చనాదికమ్ । కృషీవలోఽన్నపానాదియానశయ్యాసనాని చ ॥ ౧,౨౧౩.

వాణిజ్యుడు వడ్డీకి వస్త్రాలు, ధాన్యం, బంగారం మొదలైనవి ఇవ్వాలి. రైతు అన్నం, పానీయం, రవాణా వాహనాలు, మంచాలు, కుర్చీలు ఇవ్వాలి.

రాజభ్యో వింశతిం దత్త్వా పశుస్వర్ణాదికం శతమ్ । పాదేనాస్య చ యావక్యం కుర్యాత్సంచయమాత్మవాన్ ॥ ౧,౨౧౩.

రాజులకు ఇరవై, పశువులు, బంగారం వంటివి వంద ఇచ్చిన తర్వాత, జాగ్రత్తగా ఉన్నవాడు తన సంపదను నాలుగవ వంతు చొప్పున కూడబెట్టాలి.

అర్ధేన చాత్మభరణం నిత్యనైమిత్తికాంన్వితమ్ । పాదం చేత్యర్థయామస్య మూలభూతం వివర్ధయేత్ ॥ ౧,౨౧౩.

సంపదలో సగాన్ని తన భరణానికి, నిత్య, నైమిత్తిక కర్తవ్యాలకు ఉపయోగించాలి. మిగిలిన నాలుగవ వంతుతో మూలధనాన్ని పెంచాలి.

విద్యా శిల్పం భూతిః సేవా గోరక్షా విపణిః కృషిః । వృత్తిర్భైక్ష్యం కుసీదం చ దశ జీవనహేతవః ॥ ౧,౨౧౩.

విద్య, కళలు, ఐశ్వర్యం, సేవ, పశుపోషణ, వ్యాపారం, వ్యవసాయం, భిక్షాటనం, వడ్డీ వ్యాపారం — ఇవి పది జీవనోపాయాలు.

ప్రతిగ్రహార్జితా విప్రే క్షత్రియే శస్త్రనిర్జితా । వైశ్యే న్యాయార్జితాః స్వార్థాః శూద్రే శుశ్రూషయార్జితాః ॥ ౧,౨౧౩.

బ్రాహ్మణుడికి దానం ద్వారా, క్షత్రియునికి యుద్ధ విజయం ద్వారా, వైశ్యునికి న్యాయంగా సంపాదించిన ధనం, శూద్రునికి సేవ ద్వారా సంపాదన కలుగుతుంది.

నదీ బహూదకా శాకమృత్పర్ణాని సమిత్కుశాః । ఆగ్నేయో బ్రహ్మఘోషశ్చ విప్రాణాం ధనముత్తమమ్ ॥ ౧,౨౧౩.

నీరు ఎక్కువగా ఉన్న నది, కూరగాయలు, మూలికలు, ఆకులు, సమిధలు, దర్భ, అగ్ని, బ్రహ్మఘోషం — ఇవన్నీ బ్రాహ్మణులకు ఉత్తమ ధనం.