ബ്രാഹ്മണോ ജടിലോ വേദാനുദ്ഗിരന് ഭസ്മമണ്ഡിതഃ
ജടയുള്ള, വേദങ്ങൾ ഉച്ചരിക്കുന്ന, ഭസ്മം ധരിച്ച ബ്രാഹ്മണൻ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സ്വപാദൈര്വിമിതം ദേശമയാചത ബലിം ത്രിഭിഃ
തന്റെ മൂന്ന് കാൽവയ്പ്പിൽ അളന്ന ഭൂമി ബാലിയിൽ നിന്ന് അവൻ ചോദിച്ചു.
ആചാമയിത്വാ ഭൃങ്ഗാരമാദായ സ്വര്ണനിര്മിതമ്
ശുദ്ധീകരണം നടത്തി, സ്വർണ്ണത്തിൽ നിർമ്മിച്ച ഭൃംഗാരം എടുത്തു.
നിപാതയാമാസ ജലം സുശീതലമ്
അവൻ വളരെ തണുത്ത ശുദ്ധജലം ഒഴിച്ചു.
പ്രകര്തുകാമഃ ശരണം പ്രപന്നമ്
കർമ്മം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിച്ച, ആശ്രയം തേടിയവൻ ആയിരുന്നു അവൻ.
യേ തത്ര ലോകേ നിവസന്തി സിദ്ധാഃ
അവിടെ ആ ലോകത്ത് താമസിക്കുന്ന സിദ്ധന്മാർ.
ജഗാമ ദിവ്യാവരണാനി ഭൂയഃ
അവൻ വീണ്ടും ദിവ്യവാസസ്ഥലങ്ങൾ നേടി.
ഗങ്ഗേത്യുക്താ ബ്രഹ്മണാ വ്യോമസംസ്ഥാ
ആവൾ ആകാശത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നവളായി ബ്രഹ്മാവു അവളെ ഗംഗ എന്നു വിളിച്ചു.
ദൃഷ്ട്വാ ദേവാസ്തത്ര തത്ര സ്തുവന്തി
അവനെ ഇവിടെ അവിടെ കാണുമ്പോൾ ദേവന്മാർ അവനെ സ്തുതിക്കുന്നു.
സ്വചേതസാ യം പ്രണമന്തി ദേവാഃ
ദേവന്മാർ സ്വന്തം മനസ്സോടെ അവനെ നമസ്കരിക്കുന്നു.
ലോകത്രയം ഭവതാ ഭാവദത്തമ്
മൂന്നു ലോകങ്ങൾക്കും ജീവൻ നൽകിയതെല്ലാം നീയാണു.
ത്രിവിക്രമായാമിതവിക്രമായ
അളക്കാനാകാത്ത പാദം ഉള്ള ത്രിവിക്രമനേ,
പാതാലമൂലം പ്രവിശേതി ഭൂയഃ
നീ വീണ്ടും പാതാളത്തിന്റെ അടിത്തട്ടിലേക്ക് കടക്കുന്നു.
പ്രവേക്ഷ്യസേ കല്പദാഹേ പുനര്മാമ്
കാലചക്രം നശിക്കുന്നപ്പോൾ നീ വീണ്ടും എന്നിൽ പ്രവേശിക്കും.
പുരന്ദരായ ത്രൈലോക്യം ദദൌ വിഷ്ണുരുരുക്രമഃ
വലിയ ചുവടുള്ള വിഷ്ണു മൂന്നു ലോകങ്ങളും പുരന്ദരനു നൽകി.
ബ്രഹ്മാ ശക്രോ ഽഥ ഭഗവാന് രുദ്രാദിത്യമരുദ്ഗണാഃ
അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവും ഇന്ദ്രനും മഹാത്മാവും രുദ്രനും ആദിത്യന്മാരും മരുത് ദേവതകളും
പശ്യതാമേവ സര്വേഷാം തത്രൈവാന്തരധീയത
അവരൊക്കെയും നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ അവൻ അവിടെയേത് അപ്രത്യക്ഷനായി.
പ്രഹ്ലാദേനാസുരവരൈര്വിഷ്ണുനാ വിഷ്ണുതത്പരഃ
അസുരന്മാരിൽ പ്രധാനനായ പ്രഹ്ലാദൻ, വിഷ്ണുവിൽ ഭക്തിയുള്ളവൻ, വിഷ്ണുവാൽ
പൂജാവിധാനം പ്രഹ്ലാദം തദാഹാസൌ ചകാര സഃ
അപ്പോൾ അവൻ പ്രഹ്ലാദനോട് പൂജാവിധി പഠിപ്പിച്ചു.
പ്രണതഗതിം പ്രണിധായ കര്മയോഗമ്
ഭക്തിയുടെ വഴിയും കര്മയോഗവും സ്ഥാപിച്ചു.
സ ദേവകാര്യാണി സദാ കരോതി പുരുഷോത്തമഃ
ആ പരമപുരുഷൻ ദൈവങ്ങളുടെ കാര്യങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും ചെയ്യുന്നു.
തേഷാം പ്രധാനോ ദ്യുതിമാന് ബാണോ നാമ മഹാബലഃ
അവരിൽ പ്രധാനിയും പ്രകാശമുള്ളവനും വലിയ ശക്തിയുള്ളവനും ബാണൻ എന്നായിരുന്നു.
ത്രൈലോക്യം വശമാനീയ ബാധയാമാസ വാസവമ്
മൂന്നു ലോകങ്ങളും കീഴടക്കി ബാണൻ വാസവനെ ഉപദ്രവിക്കാൻ തുടങ്ങി.
ത്വദീയോ ബാധതേ ഹ്യസ്മാന് ബാണോ നാമ മഹാസുരഃ
നിന്റെ അനുയായി ബാണൻ എന്ന മഹാസുരൻ ഞങ്ങളെ വല്ലാതെ ഉപദ്രവിക്കുന്നു.
ദദാഹ ബാണസ്യ പുരം ശരേണൈകേന ലീലയാ
അവൻ ബാണന്റെ നഗരം ഒരു വില്ലിനാലെളുപ്പത്തിൽ ദഹിപ്പിച്ചു.
യയൌ ശരണമീശാനം ഗോപതിം നീലലോഹിതമ്
അവൻ കന്നുകാലികളുടെ നാഥനായ, നീലയും ചുവപ്പും നിറമുള്ള ഈശാനനിൽ അഭയം തേടി.
നിര്ഗത്യ തു പുരാത് തസ്മാത് തുഷ്ടാവ പരമേശ്വരമ്
അവൻ ആ നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തു വന്നശേഷം പരമേശ്വരനെ സ്തുതിച്ചു.
ഗാണപത്യേന ബാണം തം യോജയാമാസ ഭാവതഃ
ഗണപതിയുടെ മന്ത്രം കൊണ്ട് ആ അമ്പിനെ ഭക്തിയോടെ ഒരുക്കി.
സ്വര്ഭാനുര്വൃഷപര്വാ ച പ്രാധാന്യേന പ്രകീര്തിതാഃ
സ്വർഭാനുവും വൃഷപർവനും പ്രധാനരായി പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു.
അനേകശിരസാം തദ്വത് ഖേചരാണാം മഹാത്മനാമ്
അങ്ങനെ തന്നെ, ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന മഹാശക്തിയുള്ള ദേവന്മാരിൽ പലർക്കും അനേകം തലകളുണ്ട്.