അതഃ പരം പ്രജാസര്ഗം ഭൃഗ്വാദീനാം നിബോധത
ഇനി ഭൃഗുവും മറ്റുള്ളവരും തുടങ്ങിയ പ്രജാസൃഷ്ടിയെ കേൾക്കൂ.
ദേവൌ ധാതാവിധാതാരൌ മേരോര്ജാമാതരൌ തഥാ
ധാതാവും വിധാതാവും, മെരുവിന്റെ മക്കളും ദൈവങ്ങളുമാണ്.
ധാതാവിധാത്രോസ്തേ ഭാര്യേ തയോര്ജാതൌ സുതാവുഭൌ
ധാതാവിനും വിധാതാവിനും ഭാര്യമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവർക്കു രണ്ടു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു.
തഥാ വേദശിരാ നാമ പ്രാണസ്യ ദ്യുതിമാന് സുതഃ
അങ്ങനെ തന്നെ, പ്രാണനിൽ ദീപ്തിയുള്ള വേദശിരാ എന്നൊരു പുത്രനും ജനിച്ചു.
കന്യാചതുഷ്ടയം ചൈവ സര്വലക്ഷണസംയുതമ്
അതിനൊപ്പം, എല്ലാ ശുഭലക്ഷണങ്ങളോടുകൂടിയ നാലു പുത്രിമാരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
വിരജാഃ പര്വശ്ചൈവ പൌര്ണമാസസ്യ തൌ സുതൌ
വിരജയും പര്വയും പൗർണമാസന്റെ രണ്ടു പുത്രന്മാരാണ്.
കര്ദമം ച വരീയാംസം സഹിഷ്ണും മുനിസത്തമമ്
കർദമൻ, വരീയാൻ, സഹിഷ്ണു—മഹർഷിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ.
അനസൂയാ തഥൈവാത്രേര്ജജ്ഞേ പുത്രാനകല്പഷാന്
അതുപോലെ, അനസൂയ അത്രിക്ക് ദോഷരഹിതനായ പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു.
സ്മൃതിശ്ചാങ്ഗിരസഃ പുത്രീര്ജജ്ഞേ ലക്ഷണസംയുതാഃ
അംഗിരസിന്റെ പുത്രിയായി സ്മൃതി, എല്ലാ ശുഭലക്ഷണങ്ങളോടുകൂടിയ പുത്രിമാരെ പ്രസവിച്ചു.
പ്രീത്യാം പുലസ്ത്യോ ഭഗവാന് ദത്താത്രിമസൃജത് പ്രഭുഃ
പ്രീതിയിൽ, ഭാഗ്യശാലിയായ പുലസ്ത്യ മഹാത്മാവ് ദത്താത്രിമയെ ജനിപ്പിച്ചു.
വേദബാഹും തഥാ കന്യാം സന്നതിം നാമ നാമതഃ
അവനു വേദബാഹു എന്നൊരു മകനും സന്നതി എന്നൊരു മകളുമുണ്ടായി.
തേ ചോര്ധ്വരേതസഃ സര്വേ ബാലഖില്യാ ഇതി സ്മൃതാഃ
അവരെല്ലാവരും ബാലഖില്യന്മാർ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; അവർക്ക് ഉർദ്ധ്വഗതമായ ശക്തിയുണ്ട്.
കന്യാം ച പുണ്ഡരീകാക്ഷാം സര്വേശോഭാസമന്വിതാമ്
പുണ്ഡരീകാക്ഷാ എന്ന മകൾക്ക് എല്ലാവരുടെയും പ്രകാശം നിറഞ്ഞിരുന്നു.
സുതപാഃ ശുക്ര ഇത്യേതേ സപ്ത പുത്രാ മഹൌജസഃ
സുതപാസും ശുക്രനും ചേർന്ന് ഈ ഏഴു മഹാശക്തിയുള്ള പുത്രന്മാരാണ്.
സ്വാഹാ തസ്മാത് സുതാന് ലേഭേ ത്രീനുദാരാന് മഹൌജസഃ
സ്വാഹയ്ക്ക് അവനിൽ നിന്ന് മൂന്നു ഉജ്ജ്വലവും ശക്തിയുള്ളവുമായ പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു.
നിര്മഥ്യഃ പവമാനഃ സ്യാദ് വൈദ്യുതഃ പാവകഃ സ്മൃതഃ
നിർമഥ്യൻ, പവമാനൻ, വൈദ്യുതൻ ഇവരെ പാവകന്റെ പുത്രന്മാരായി ഓർക്കുന്നു.
തേഷാം തു സംതതാവന്യേ ചത്വാരിംശ്ച പഞ്ച ച
അവരുടെ സന്തതിയിൽ നാല്പത്തും അഞ്ചും പേരുണ്ട്.
ഏതേ ചൈകോനപഞ്ചാശദ് വഹ്നയഃ പരികീര്തിതഃ
ഇങ്ങനെ ആകെ ഇകോണ്പത്തൊമ്പത് അഗ്നികൾ എന്നാണു പറയുന്നത്.
രുദ്രാത്മകാഃ സ്മൃതാഃ സര്വേ ത്രിപുണ്ഡ്രാങ്കിതമസ്തകാഃ
അവരെല്ലാവരും രുദ്രന്റെ സ്വഭാവമുള്ളവരായി കരുതപ്പെടുന്നു; അവരുടെ നെറ്റിയിൽ മൂന്നു രേഖകൾ ഉണ്ട്.
അഗ്നിഷ്വാത്താ ബര്ഹിഷദോ ദ്വിധാ തേഷാം വ്യവസ്ഥിതിഃ
അഗ്നിഷ്വാത്തന്മാരും ബർഹിഷദ്മാരും ഇവർ രണ്ടുവിഭാഗമായിരിക്കുന്നു.
തേ ഉഭേ ബ്രഹ്മവാദിന്യൌ യോഗിന്യൌ മുനിസത്തമാഃ
ഇരുവരും ബ്രഹ്മവിഷയത്തിൽ പണ്ഡിതരും യോഗത്തിൽ പ്രാവീണ്യവും ഉള്ള മഹർഷിമാരുമാണ്.
ഗങ്ഗാ ഹിമവതോ ജജ്ഞേ സര്വലോകൈകപാവനീ
ഹിമവാനിൽ നിന്ന് ഗംഗാ ജനിച്ചു; അവൾ എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നവളാണ്.
യഥാവത് കഥിതം പൂര്വം ദേവ്യാ മാഹാത്മ്യമുത്തമമ്
ദേവിയുടെ പരമോന്നത മഹത്വം മുമ്പ് യഥാവിധി വിവരിച്ചിരുന്നു.
വ്യാഖ്യാതാ ഭവതാമദ്യ മനോഃ സൃഷ്ടിം നിബോധത
ഇന്ന് നീ അതു വിശദീകരിച്ചു; ഇനി മനുവിന്റെ സൃഷ്ടിയെ ശ്രവിക്കൂ.
ധര്മജ്ഞൌ സുമഹാവീര്യൌ ശതരൂപാ വ്യജീജനത്
ശതരൂപാ ധർമ്മജ്ഞരായും മഹാശക്തിയുള്ളവരായും രണ്ടു പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു.
ഭക്തോ നാരായണേ ദേവേ പ്രാപ്തവാന് സ്ഥാനമുത്തമമ്
നാരായണഭക്തനായ അവൻ ഉത്തമമായ സ്ഥാനം ലഭിച്ചു.
ശ്ലിഷ്ടേരാധത്ത സുച്ഛായാ പഞ്ച പുത്രാനകല്പഷാന്
ശ്ലിഷ്ടയിൽ നിന്ന് അവൻ പഞ്ചസുഖവുമായ, ദോഷമില്ലാത്ത അഞ്ചു പുത്രന്മാരെ ലഭിച്ചു.
ആരാധ്യ പുരുഷം വിഷ്ണും ശാലഗ്രാമേ ജനാര്ദനമ്
ശാലഗ്രാമത്തിൽ പുരുഷനായ വിഷ്ണുവിനെ, ജനാർദ്ദനനെ ആരാധിച്ചു.
നാരായണപരാന് ശുദ്ധാന് സ്വധര്മപരിപാലകാന്
നാരായണഭക്തരായ, ശുദ്ധരായ, തങ്ങളുടെ കർത്തവ്യം നന്നായി പാലിക്കുന്നവരെ,
പ്രജാപതേരാത്മജായാം വീരണസ്യ മഹാത്മനഃ
പ്രജാപതിയുടെ ഭാര്യയായ മഹാത്മാവായ വീരണന്റെ