ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਹ ਕਥਾ, ਜੋ ਸਿੱਧਾ ਨਾਰਾਯਣ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਹਰ ਕੋਈ ਪੜ੍ਹਨਾ ਤੇ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣ, ਜਿਸਦੇ ਪੰਜ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੱਛਣ ਹਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਵੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੈਵ, ਭਾਗਵਤ, ਭਵਿਸ਼ਯ ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਪੁਰਾਣ — ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਲੈਿੰਗ, ਵਾਰਾਹ, ਸਕਾਂਦ ਅਤੇ ਵਾਮਨ ਪੁਰਾਣ ਵੀ ਹਨ। ਅਠਾਰ੍ਹਵਾਂ ਪੁਰਾਣ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਅਠਾਰਾਂ ਪੁਰਾਣ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਸੁਣ ਲਏ, ਤਾਂ ਜਾਨੋ ਕਿ ਤੀਜਾ ਪੁਰਾਣ ਸਕਾਂਦ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਮਾਰ ਵੱਲੋਂ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲਾ ਪੁਰਾਣ ਦੁਰਵਾਸਾ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਲੋਂ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਵੱਲੋਂ। ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ, ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਕਾਲਿਕਾ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਪੁਰਾਣ ਵੀ ਹਨ। ਪਰਾਸਰ ਵੱਲੋਂ ਉਚਾਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਰੀਚ ਅਤੇ ਭਾਰਗਵ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਪੁਰਾਣ ਵੀ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਚਾਰ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੇ, ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਕਥਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਉਪਖਿਆਨ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਕਥਾ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਕਹੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਮਥਨੀ ਬਣਾਕੇ, ਸਭ ਨੇ ਖੀਰ-ਸਾਗਰ ਦੀ ਮਥਨੀ ਕੀਤੀ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ, ਜੋ ਅਵਿਨਾਸੀ ਹਨ, ਕਛੂਏ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਭਾਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਹਨ, ਉਹ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੋਰ ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਉਹ ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਕੌਣ ਹੈ? ਸਾਨੂੰ ਸੱਚ-ਸੱਚ ਦੱਸੋ।" ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਅਨੰਤ ਮਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਮੋਹਿਤ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਮੋਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆ, ਮੈਂ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਉਪਜਾਉਂਦੀ ਤੇ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਵੱਡੀ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਈਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵੀ ਮੇਰੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ, ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਹੀ ਪਦਮਾਵਾਸਿਨੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ, ਸ਼ੁਭ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।" "ਮੋਹਿਨੀ, ਜੋ ਲੱਖਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਇਆ ਜਿੱਤਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ। ਇਸ ਮਾਇਆ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਰਚੀ ਗਈ ਤੇ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਔਖੀ ਹੈ, ਕੌਣ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?" "ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਇੰਦਰਦਿਉਮਨ ਨਾਮ ਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੰਹਿਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਆਗੂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਅਡਿਗ ਸਨ, ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਆਸਰਾ ਬਣਾਇਆ। ਉਹ ਇੰਦਰਦਿਉਮਨ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਪਿਛਲਾ ਜਨਮ ਯਾਦ ਕਰ।" "ਜਦ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵੇਂਗਾ, ਤਦ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਜਦ ਵੈਵਸਵਤ ਮਨੁਵੰਤਰੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਜਾਵੇਗਾ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸ਼੍ਵੇਤਦੀਪ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇਂਗਾ। ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ।" "ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ, ਪਰਮ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਓਹਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ।