दक्षः च दिविस्थाः च भगवत्प्रसादं दर्शयितुं समुपस्थिताः। तदा हरः, देवाः नतमस्तकाः प्रचेतेसः च दक्षं प्रति, स्नेहपूर्वकं वचनं अब्रवीत्। ‘‘अहं सर्वेषु यज्ञेषु पूजनीयः, विशेषतः न कदापि निन्दनीयः। भोगेषु स्पृहा त्यक्त्वा, यत्नेन मम भक्तो भव। मम आज्ञया स्वधर्मे तुष्टः स्थातव्यं।’’ इति हरः उक्त्वा, दक्षस्य अपरिमेयतेजसः सम्मुखे अदृश्यः अभवत्। स्वयं दक्षं प्रति सर्वलोकहिताय वचनानि अवदत्—‘‘एतत् सावधानतया रक्ष।’’ यः वेदविद् ब्रह्मस्थितिम् आप्तः, स एव तं पश्यति। महादेवः देवदेवः वेदमन्त्रैः स्तूयते। यः भक्तियुक्तचित्तः तं चिन्तयति, स परमं पदम् आप्नोति। कर्मणा, मनसा, वाचा, यत्नेन तं पूजयेत्। यः निन्दति, तस्य सर्वाणि कर्माणि दोषहेतवः भवन्ति। स भगवाञ् महादेवः साक्षात् देवदेवः—नात्र संशयः। मोहात्, कुत्सितमतनिष्ठात्, तादृशाः नरकं यान्ति। यः एकत्वेन पश्यति, स मुक्त्यर्हः भवति। एवं चिन्तयित्वा, देवम् उपासेत्; स परमं पदम् आप्नोति। एतत् सर्वं जगत् रुद्रनारायणयोः उत्पन्नम्। महादेवे, ब्रह्मविद्भिः पूजिते, शरणं गन्तव्यम्। दक्षः पशुपतौ, चर्मवस्त्रधारे, शरणं ययौ। कलियुगे तु ये देवद्विषः, ते मोहग्रस्ताः अभवन्। पूर्वसंस्कारमहत्वात्, ब्रह्मणः वचनेन च, स्वयम्भूणः ब्रह्मणः अनुमत्याः, लोकनाथस्य—ते पुनः पूर्ववत् शङ्करस्य प्रसादेन भविष्यन्ति। अधुनातः दक्षकन्यावंशस्य सर्वस्य श्रुणु। स भगवान् दक्षः देवाः, गन्धर्वाः, ऋषयः, असुराः, नागाः च सृजितवान्। ततः धर्मयुक्तया संयोगेन जीवाः सृजितः। तस्य पुण्यकन्यायाः सहस्रं पुत्राणां जातम्। दक्षः प्रजापतिः वैरिण्यां षष्टिं कन्याः उत्पादितवान्। सप्तविंशतिः सोमाय, चत्वारः अरिष्टनेमये च। अङ्गिरसः द्वे कन्ये; तयोः वंशं वर्णयामि। संकल्पा, मुहूर्ता, साध्या, विश्वा च, हे तेजस्विनि। विश्वायाः विश्वदेवाः, साध्यायाः साध्याः उत्पन्नाः। भानौ भानवः, मुहूर्तायाः मुहूर्तजाः जाताः। संकल्पायाः संकल्पः, धर्मपुत्राः दश स्मृताः। प्रत्युषः प्रभासः च अष्टवसुश्च। ध्रुवस्य पुत्रः कालः, लोकमापकः। अनिलस्य पुत्रः पुरोजवः, यस्य गतिः अज्ञेयः। प्रभासस्य पुत्रः विश्वकर्मा, शिल्पविद् प्रजापतिः। कद्रूः मुनिः च धर्मज्ञौ; तयोः पुत्रान् शृणु।