कूर्मपुराणम्

शिवः उवाच— मम स्वरूपं कालत्वं सम्प्राप्य, हे सुन्दरी, अहं अस्य जगतः संहरणं करोमि। मम भक्ताः तत्र गच्छन्ति, ते केवलं मय्येव प्रविशन्ति। ध्यानं, स्वाध्यायः, ज्ञानं च—एतानि सर्वाणि तत्र अविनाशिनि भवन्ति। यः च अविमुक्तं प्रविशति, तस्य सर्वं नश्यति। स्त्रियः, म्लेच्छाः, चान्ये च मिश्रजाः पापयोनयः, ये अविमुक्ते मृत्युम् उपयान्ति, हे सुन्दरमुखि, ते मम पुरी शिवस्य—तत्र मानवत्वं प्राप्नुवन्ति। सर्वे भगवतः कृपया परां गतिं प्राप्नुवन्ति। यः कश्चन वाराणस्यां स्थित्वा पादयोः शिलया आहतः स्यात्, स यत्र कुत्रापि मृत्युम् उपयाति, तस्य संसारात् मोक्षः निश्चितः। ये तु मम मायया मोहिताः, अविबुद्धाः, ते न पश्यन्ति; ते पुनः पुनः मलमूत्रशुक्रेषु वसन्ति। यः तु तं परं पदं प्राप्नोति, स दुःखं न प्राप्नोति। तद्वै प्राप्य, स सिद्धः भवति—इति बुधाः मन्यन्ते। तद् उत्तमं पदं केवलम् अविमुक्ते लभ्यते। ज्ञानी जनाः अविमुक्तं परमौषधं विदुः। अविमुक्तं परं तत्त्वं, अविमुक्तं परमं मङ्गलम् इति। तेषां अहं तं परं ज्ञानं ददामि, च अन्ते परमां गतिं च। केदारः, भद्रकर्णः, गया, पुष्करः, प्रभासः, विजयेेशानः, गोकर्णः, भद्रकर्णकः—एतेषु स्थलेषु मरणेन यथा मोक्षः स्यात्, तथा न स्यात् यथा वाराणस्यां मृतस्य। तत्र प्रवेशनं शतजन्मार्जितपापविनाशनं भवति। एते व्रताः वाराणस्यां दुर्लभाः। यः नित्यं वायुभोजनं कृत्वा वाराणस्यां तिष्ठति, स सर्वान् शुद्धिं प्राप्नोति। सर्वपापविमुक्ताः, ते गणेश्वराः इति ज्ञेयाः। तद् परं पदं सहस्रजन्मसु अपि लभ्यते; किन्तु वाराणस्यां एकजन्मनैव परमं मोक्षं प्राप्नुवन्ति। अविमुक्तं प्राप्त्वा, अन्यं तपोवनं न गन्तव्यम्। एषः रहस्यानां रहस्यम्—एवं ज्ञात्वा विमुक्तिः लभ्यते। हे सुन्दरी, अविमुक्ते मृतानां नियतिः सा परमा गतिः एव। वाराणसी पुरी सर्वेषां तीर्थानां श्रेयसी। तत्रैव अविमुक्ते तारणाख्यं ब्रह्म मोक्षदं कथ्यते। एकस्मिन्नेव जन्मनि, हे देवी, वाराणस्यां तद् लभ्यते। यथा सूर्यः अविमुक्ताख्यः वाराणस्यां प्रतिष्ठितः, तथा तत्रैव अविमुक्तं नित्यं सत्यम् अस्ति। तत्र नारायणः च महादेवः देवेशः च सदा निवसतः। ते मां सदा पूजयन्ति—देवदेवं पितामहम्। ये वाराणसीं प्राप्नुवन्ति, ते परमां गतिं प्राप्नुवन्ति। वाराणस्यां महादेवात् ज्ञानं प्राप्य, मोक्षं लभन्ते।