कूर्मपुराणम्

सः, पुण्यस्थले समुपगम्य, भूरि सुखानि भुञ्जानः पुनः तत्र पुण्यं स्थानं प्राप्नोति। षष्टि सहस्राणि वर्षाणाम् षष्टि शतानि च वर्षाणि सः तत्र स्थिता। ततः, राजन्, तस्मात् पतित्वा सः सम्पन्नकुले जन्म लभते। लक्षवर्षाणि सः दिवि सम्मानितः तिष्ठति। भूरि सुखानि पुनः भुञ्जित्वा सः तत्र पुण्यस्थले पुनः आगच्छति। पक्षिभिः भुक्तस्य फलं शृणु। तस्मात् पतित्वा सः धर्मात्मा राजा भवति। सुखानि भुञ्जित्वा पुनः तत्र पुण्यं स्थानं प्राप्नोति। ऋणप्रमोचनं नाम पुण्यस्थलं परमं मन्यते। आदित्यलोकं सः प्राप्य नित्यं ऋणात् विमुक्तः तिष्ठति। यमुनायाः प्रवाहे पुण्यजनाः समागताः। तस्य नाम उच्चारणं सहस्रयोजनदूरात् अपि पापं नाशयति। यः तत्र जीवितं त्यजति सः परमं पदं प्राप्नोति। स्नानं कृत्वा ये तत्र म्रियन्ति ते दिवं गच्छन्ति पुनः न जायन्ति। धर्मेश्वरस्य समीपं महापापात् विमुक्तः भवति—नात्र संशयः। मुनयः प्रयागे एतानि पुण्यस्थानानि स्थितानि इति घोषयन्ति। दिवि, भूमौ, आकाशे च सर्वे एते जाह्नवी नाम्ना प्रसिद्धाः। एतत् सिद्धिक्षेत्रं गङ्गातटे स्थितं विद्धि। वटेश्वरः तत्र नित्यं वसति—तद् एव पुण्यस्थानं, तद् एव तपोवनम्। मित्रस्य वा शिष्यस्य वा कर्णे तद् पठनीयम्। एतत् पुण्यम् रम्यम् शुद्धिकरं परमधर्म्यम्। द्विजः यः तत्र एकं अध्यायं पठति सः शुद्धिं प्राप्नोति। जन्मस्मरणं लभते, परमं दिवं प्रीणाति। स्नानं पुण्यस्थानेषु कुरु, कौर्व्य, मनः न कुटिलं कुरु। पृथिव्यां यानि पुण्यस्थानानि तानि अवर्णयत्। पृष्टः मुनिः सर्वं उक्त्वा ततः निर्जगाम। सर्वपापात् विमुक्तः सः रुद्रलोकं गच्छति। ते सूत उत्तरे पृच्छन्ति भूमेः निर्णयं च। अधुना त्रिलोकस्य मण्डलं श्रोतुम् इच्छामः। वनानि, नद्यः, सूर्यग्रहाणां स्थितिं च। हे सूत, राज्ञः विषये संक्षेपेण वक्तव्यम्। अनन्तं नमस्कृत्य, तेन धिमता यत् उक्तम्—दश पुत्राः तस्यासन्, प्रजापतेः तुल्याः। मेधा, मेधातिथिः, हव्या, सवनः अपि तस्य पुत्राः। धर्मिष्ठाः, दाननिष्ठाः, सर्वभूतदयालवः। महद्भाग्यसम्पन्नाः, जन्मस्मरणयुक्ताः, राज्ये मनः न स्थापयन्ति। राजा स्वं पुत्रं अग्नीध्रं जम्बूद्वीपस्य अधिपतिं नियुक्तवान्। वपुष्मतं शाल्मलद्वीपस्य अधिपतिं अभिषिक्तवान्। द्युतिमतं क्रौञ्चद्वीपे राजानं नियुक्तवान्। सवनं पुष्करस्य अधिपतिं, प्रजापतिं चकार।