લિઙ્ગપુરાણમ્

અગચ્છદ્યત્ર સો ઽનન્તો નાગભોગપતિર્ હરિઃ શીઘ્રં વિક્રમતસ્તસ્ય પદ્ભ્યામ્ આક્રાન્તપીડિતાઃ

ત્યાં અનંત, સાપોના રાજા એવા હરિ ગયા અને તેઓ ઝડપથી આગળ વધતાં જમીન તેમના પગથી દબાઈ અને પીડાઈ ગઈ.

ઉદ્ભૂતાસ્તૂર્ણમાકાશે પૃથુલાસ્તોયબિન્દવઃ અત્યુષ્ણશ્ચાતિશીતશ્ ચ વાયુસ્તત્ર વવૌ પુનઃ

ત્યાં અચાનક જ આકાશમાં જાડા પાણીના ટીપાં ઉઠી આવ્યા; અને ત્યાં પવન ક્યારેક બહુ ગરમ તો ક્યારેક બહુ ઠંડો ફૂંકાયો.

તદ્દૃષ્ટ્વા મહદાશ્ચર્યં બ્રહ્મા વિષ્ણુમભાષત અબ્બિન્દવશ્ ચ શીતોષ્ણાઃ કમ્પયન્ત્યંબુજં ભૃશમ્

એ મહાન અદ્દભુત દૃશ્ય જોઈને બ્રહ્માએ વિષ્ણુને કહ્યું: 'આ ઠંડા અને ગરમ ટીપાં કમળને ખૂબ જ હલાવી રહ્યા છે.'

એતન્મે સંશયં બ્રૂહિ કિં વા ત્વન્યચ્ચિકીર્ષસિ એતદેવંવિધં વાક્યં પિતામહમુખોદ્ગતમ્

'મારો આ સંશય દૂર કર, કે પછી તું બીજું શું કરવા ઇચ્છે છે તે કહો.' – આવી વાત પિતામહના મોઢેથી નીકળી.

શ્રુત્વાપ્રતિમકર્મા હિ ભગવાનસુરાન્તકૃત્ કિં નુ ખલ્વત્ર મે નાભ્યાં ભૂતમન્યત્કૃતાલયમ્

આ સાંભળીને અસુરવિનાશક, અપ્રતિમ કૃત્યવાળા ભગવાને મનમાં વિચાર્યું: 'શું મારા નાભિમાં બીજું કોઈ જીવ વસે છે?'

વદતિ પ્રિયમત્યર્થં મન્યુશ્ચાસ્ય મયા કૃતઃ ઇત્યેવં મનસા ધ્યાત્વા પ્રત્યુવાચેદમુત્તરમ્

તે ખૂબ જ પ્રેમથી બોલતો હતો, ત્યારે હું તેના પર ગુસ્સે થયો; આવું મનમાં વિચારીને મેં આ જવાબ આપ્યો.

કિમત્ર ભગવાનદ્ય પુષ્કરે જાતસંભ્રમઃ કિં મયા ચ કૃતં દેવ યન્માં પ્રિયમનુત્તમમ્

'ભગવાન, આજે કમળમાં આવો ગબડાટ કેમ છે? દેવ, મેં એવું શું કર્યું કે તું મને એટલું પ્રેમથી બોલે છે?'

ભાષસે પુરુષશ્રેષ્ઠ કિમર્થં બ્રૂહિ તત્ત્વતઃ એવં બ્રુવાણં દેવેશં લોકયાત્રાનુગં તતઃ

'પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ, તું આવું કેમ બોલે છે? સાચું સાચું કહો.' – આવું દેવોના સ્વામી, જગતની વ્યવસ્થા ચલાવનાર, બોલ્યા.

પ્રત્યુવાચામ્બુજાભાક્ષં બ્રહ્મા વેદનિધિઃ પ્રભુઃ યો ઽસૌ તવોદરં પૂર્વં પ્રવિષ્ટો ઽહં ત્વદિચ્છયા

બ્રહ્મા, જે વેદોના ખજાના અને પ્રભુ છે, કમળને આંખ ધરાવનારા વિષ્ણુને જવાબ આપ્યો: 'હું, જે પહેલાં તારા પેટમાં પ્રવેશ્યો હતો, એ તારી ઇચ્છાથી જ થયું.'

યથા મમોદરે લોકાઃ સર્વે દૃષ્ટાસ્ત્વયા પ્રભો તથૈવ દૃષ્ટાઃ કાર્ત્સ્ન્યેન મયા લોકાસ્તવોદરે

'જેમે તું, પ્રભુ, મારા પેટમાં બધા લોકોએ જોયા, તેમ જ મેં પણ તારા પેટમાં બધા લોકોએ સંપૂર્ણ રીતે જોયા.'

તતો વર્ષસહસ્રાત્તુ ઉપાવૃત્તસ્ય મે ઽનઘ ત્વયા મત્સરભાવેન માં વશીકર્તુમિચ્છતા

'પછી હજાર વર્ષ પછી, નિર્દોષ, તું મને સ્પર્ધાથી વશ કરવા ઈચ્છતો હતો, એટલે મને પાછો ખેંચી લીધો.'

આશુ દ્વારાણિ સર્વાણિ પિહિતાનિ સમન્તતઃ તતો મયા મહાભાગ સંચિન્ત્ય સ્વેન તેજસા

બધા બારણાં તરત જ ચારેય બાજુથી બંધ થઈ ગયા; પછી, હે મહાભાગ્યશાળી, મેં મારા પોતાના તેજથી વિચાર કર્યો.

લબ્ધો નાભિપ્રદેશેન પદ્મસૂત્રાદ્વિનિર્ગમઃ મા ભૂત્તે મનસો ઽલ્પો ઽપિ વ્યાઘાતો ઽયં કથંચન

પછી નાભિ વિસ્તારમાંથી કમળના ડાંગર દ્વારા બહાર જવાની જગ્યા મળી; તારા મનમાં જરા પણ વિઘ્ન ન આવે એવી પ્રાર્થના છે.

ઇત્યેષાનુગતિર્વિષ્ણો કાર્યાણામ્ ઔપસર્પિણી યન્મયાનન્તરં કાર્યં બ્રૂહિ કિં કરવાણ્યહમ્

હે વિષ્ણુ, કામ પૂરું કરવા માટે આ જ રીત અપનાવવાની છે; હવે મને કહો, પછી શું કરવું?

તતઃ પરમમેયાત્મા હિરણ્યકશિપો રિપુઃ અનવદ્યાં પ્રિયામિષ્ટાં શિવાં વાણીં પિતામહાત્

પછી, અપરિમિત આત્માવાળા દુશ્મન હિરણ્યકશિપુએ પિતામહ બ્રહ્માથી નિર્વિકાર, પ્રિય અને શુભ વરદાન મેળવ્યું.

શ્રુત્વા વિગતમાત્સર્યં વાક્યમસ્મૈ દદૌ હરિઃ ન હ્યેવમીદૃશં કાર્યં મયાધ્યવસિતં તવ

આ વચન સાંભળી, હરિએ ઈર્ષ્યા વિના તેને વરદાન આપ્યું; કેમ કે હું તારા માટે આવું કાર્ય કરવાનું નક્કી કર્યું નહોતું.

ત્વાં બોધયિતુકામેન ક્રીડાપૂર્વં યદૃચ્છયા આશુ દ્વારાણિ સર્વાણિ ઘાટિતાનિ મયાત્મનઃ

તને સમજાવવા માટે અને રમતમાં, સંયોગથી, મેં મારા પોતાના સર્વ બારણાં ઝડપથી બંધ કરી દીધાં.

ન તે ઽન્યથાવગન્તવ્યં માન્યઃ પૂજ્યશ્ ચ મે ભવાન્ સર્વં મર્ષય કલ્યાણ યન્મયાપકૃતં તવ

તું બીજું કંઈ સમજતો નહીં; તું મારા માટે માનનીય અને પૂજ્ય છે. હે કલ્યાણમય, મેં તારા સામે જે કર્યું હોય તે બધું માફ કરી દે.

અસ્માન્ મયોહ્યમાનસ્ત્વં પદ્માદવતર પ્રભો નાહં ભવન્તં શક્નોમિ સોઢું તેજોમયં ગુરુમ્

હે પ્રભુ, તું મને માન આપી રહ્યો છે, હવે કમળમાંથી નીચે આવો; હું તારો તેજસ્વી અને venerable સ્વરૂપ સહન કરી શકતો નથી.

સ હોવાચ વરં બ્રૂહિ પદ્માદવતર પ્રભો પુત્રો ભવ મમારિઘ્ન મુદં પ્રાપ્સ્યસિ શોભનામ્

તે કહે છે: 'વર માંગ, હે પ્રભુ, કમળમાંથી નીચે આવો; મારા પુત્ર બનો, હે દુશ્મનના વિનાશક, અને તને મહાન આનંદ મળશે.'

સદ્ભાવવચનં બ્રૂહિ પદ્માદવતર પ્રભો સ ત્વં ચ નો મહાયોગી ત્વમીડ્યઃ પ્રણવાત્મકઃ

'શુભ ભાવના ધરાવતાં વચન બોલો, હે પ્રભુ, કમળમાંથી નીચે આવો; તું ખરેખર અમારો મહાન યોગી છે, સ્તુતિયોગ્ય છે, અને પ્રણવ (ૐ) સ્વરૂપ છે.'

અદ્યપ્રભૃતિ સર્વેશઃ શ્વેતોષ્ણીષવિભૂષિતઃ પદ્મયોનિરિતિ હ્યેવં ખ્યાતો નામ્ના ભવિષ્યસિ

આજે પછી, હે સર્વેશ્વર, સફેદ ફેતો ધારણ કરનાર, તું 'પદ્મયોની' નામે પ્રસિદ્ધ થશે.

પુત્રો મે ત્વં ભવ બ્રહ્મન્ સપ્તલોકાધિપઃ પ્રભો તતઃ સ ભગવાન્દેવો વરં દત્ત્વા કિરીટિને

'મારા પુત્ર બન, હે બ્રહ્મા, સાતે લોકનો સ્વામી.' પછી, કિરીટધારીને વરદાન આપી, તે ભગવાન—

એવં ભવતુ ચેત્યુક્ત્વા પ્રીતાત્મા ગતમત્સરઃ પ્રત્યાસન્નમ્ અથાયાન્તં બાલાર્કાભં મહાનનમ્

'એવું જ થાવું' એમ કહી, પ્રસન્ન અને ઈર્ષ્યાવિહિન હૃદયથી, તેણે નજીક આવતો, ઉગતા સૂર્ય જેવું તેજ ધરાવતો મહાન મુખવાળો જોયો.

ભવમત્યદ્ભુતં દૃષ્ટ્વા નારાયણમથાબ્રવીત્ અપ્રમેયો મહાવક્ત્રો દંષ્ટ્રી ધ્વસ્તશિરોરુહઃ

એ અતિ અદભુત રૂપ જોઈને, નારાયણ બોલ્યા: 'અપરિમિત, વિશાળ મુખવાળો, દાંતવાળો, માથાના વાળ વિનાનો—'

દશબાહુસ્ત્રિશૂલાઙ્કો નયનૈર્વિશ્વતઃ સ્થિતઃ લોકપ્રભુઃ સ્વયં સાક્ષાદ્ વિકૃતો મુઞ્જમેખલી

દસ હાથવાળો, ત્રિશૂલનું ચિહ્ન ધરાવતો, સર્વ દિશામાં આંખો ધરાવતો, જગતનો સ્વામી, સ્વયં પ્રગટ, વિકૃત, મુંજ ઘાસની કમરપટ્ટી ધારણ કરનાર—

મેણ્ઢ્રેણોર્ધ્વેન મહતા નર્દમાનો ઽતિભૈરવમ્ કઃ ખલ્વેષ પુમાન્ વિષ્ણો તેજોરાશિર્ મહાદ્યુતિઃ

મોટા ઊંચા લિંગ સાથે, અત્યંત ભયાનક ગર્જના કરતો, આ કોણ છે, હે વિષ્ણુ, જે તેજનો સમૂહ અને મહાન પ્રકાશ ધરાવે છે?

વ્યાપ્ય સર્વા દિશો દ્યાં ચ ઇત એવાભિવર્તતે તેનૈવમુક્તો ભગવાન્ વિષ્ણુર્બ્રહ્માણમબ્રવીત્

જે સર્વ દિશાઓ અને આકાશમાં વ્યાપી રહ્યો છે, હવે ત્યાંથી આગળ વધી રહ્યો છે; આવું સાંભળી, ભગવાન વિષ્ણુએ બ્રહ્માને કહ્યું:

પદ્ભ્યાં તલનિપાતેન યસ્ય વિક્રમતો ઽર્ણવે વેગેન મહતાકાશે ઽપ્યુત્થિતાશ્ ચ જલશયાઃ

જેના પગલાં સમુદ્ર પર પડતાં, તેની ઝડપથી પાણી ઊંચા આકાશ સુધી ઉછળી જાય છે—