ಸ್ವರಾತ್ಮಾನಃ ಸಮಾಖ್ಯಾತಾಶ್ ಚಾನ್ತರೇಶಾಃ ಸಮಾಸತಃ ವೈವಸ್ವತ ಋಕಾರಸ್ತು ಮನುಃ ಕೃಷ್ಣಃ ಸುರೇಶ್ವರಃ
ಸ್ವರಸ್ವರೂಪಿಗಳನ್ನೂ, ಒಳಗಿನ ಅಧಿಪತಿಗಳನ್ನೂ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ: ವೈವಸ್ವತ, ಋಕಾರ, ಮನು, ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಸುರೇಶ್ವರ.
ಸಪ್ತಮಸ್ತಸ್ಯ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಯುಗಾವರ್ತೇಷು ಯೋಗಿನಃ ಸಮತೀತೇಷು ಕಲ್ಪೇಷು ತಥಾ ಚಾನಾಗತೇಷು ವೈ
ನಾನು ಅವರಲ್ಲಿ ಏಳನೆಯವರನ್ನು, ಯೋಗಿಗಳ ಯುಗಚಕ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಹೋದ ಕಾಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಕಾಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ವಾರಾಹಃ ಸಾಮ್ಪ್ರತಂ ಜ್ಞೇಯಃ ಸಪ್ತಮಾನ್ತರತಃ ಕ್ರಮಾತ್ ಯೋಗಾವತಾರಾಂಶ್ ಚ ವಿಭೋಃ ಶಿಷ್ಯಾಣಾಂ ಸಂತತಿಸ್ ತಥಾ
ಈಗ ಏಳನೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಾರಾಹನನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಭಗವಂತನ ಯೋಗಾವತಾರರೂ ಮತ್ತು ಅವರ ಶಿಷ್ಯರ ಪರಂಪರೆಗಳೂ ಇದ್ದವೆ.
ಸಮ್ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ಸರ್ವಕಾಲೇಷು ತಥಾವರ್ತೇಷು ಯೋಗಿನಾಮ್ ಆದ್ಯೇ ಶ್ವೇತಃ ಕಲೌ ರುದ್ರಃ ಸುತಾರೋ ಮದನಸ್ ತಥಾ
ಎಲ್ಲ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯುಗಚಕ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ: ಮೊದಲ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಶ್ವೇತ, ಕಳಿಯುಗದಲ್ಲಿ ರುದ್ರ, ಸುತಾರ ಮತ್ತು ಮದನ ಎಂಬವರು ಇದ್ದರು.
ಸುಹೋತ್ರಃ ಕಙ್ಕಣಶ್ಚೈವ ಲೋಕಾಕ್ಷಿರ್ ಮುನಿಸತ್ತಮಾಃ ಜೈಗೀಷವ್ಯೋ ಮಹಾತೇಜಾ ಭಗವಾನ್ ದಧಿವಾಹನಃ
ಸುಹೋತ್ರ, ಕಂಕಣ, ಲೋಕಾಕ್ಷಿ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಜೈಗೀಷವ್ಯ, ಭಗವಾನ್ ದಧಿವಾಹನ ಎಂಬ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಇದ್ದರು.
ಋಷಭಶ್ ಚ ಮುನಿರ್ಧೀಮಾನ್ ಉಗ್ರಶ್ಚಾತ್ರಿಃ ಸುಬಾಲಕಃ ಗೌತಮಶ್ಚಾಥ ಭಗವಾನ್ ಸರ್ವದೇವನಮಸ್ಕೃತಃ
ಋಷಭ ಎಂಬ ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತ ಮುನಿ, ಉಗ್ರ, ಅತ್ರಿ, ಸುಬಾಲಕ, ಗೌತಮ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಪೂಜಿಸುವ ಭಗವಂತ ಇದ್ದರು.
ವೇದಶೀರ್ಷಶ್ ಚ ಗೋಕರ್ಣೋ ಗುಹಾವಾಸೀ ಶಿಖಣ್ಡಭೃತ್ ಜಟಾಮಾಲ್ಯಟ್ಟಹಾಸಶ್ ಚ ದಾರುಕೋ ಲಾಙ್ಗಲೀ ತಥಾ
ವೇದಶೀರ್ಷ, ಗೋಕರ್ಣ, ಗುಹಾವಾಸಿ, ಶಿಖಂಡಧಾರಿ, ಜಟಾಮಾಲಿ, ಅಟ್ಟಹಾಸ, ದಾರುಕ ಮತ್ತು ಲಾಂಗಲಿ ಎಂಬವರು ಇದ್ದರು.
ಮಹಾಕಾಯಮುನಿಃ ಶೂಲೀ ದಣ್ಡೀ ಮುಣ್ಡೀಶ್ವರಃ ಸ್ವಯಮ್ ಸಹಿಷ್ಣುಃ ಸೋಮಶರ್ಮಾ ಚ ನಕುಲೀಶೋ ಜಗದ್ಗುರುಃ
ಮಹಾಕಾಯ ಮುನಿ, ಶೂಲಧಾರಿ, ದಂಡಿ, ಮುಂಡೀಶ್ವರ, ಸಹಿಷ್ಣು, ಸೋಮಶರ್ಮ, ನಕುಲೀಶ ಎಂಬ ಜಗದ್ಗುರುಗಳೂ ಇದ್ದರು.
ವೈವಸ್ವತೇ ಽನ್ತರೇ ಸಮ್ಯಕ್ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಹಿ ಪರಮಾತ್ಮನಃ ಯೋಗಾಚಾರ್ಯಾವತಾರಾ ಯೇ ಸರ್ವಾವರ್ತೇಷು ಸುವ್ರತಾಃ
ವೈವಸ್ವತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮನ ಯೋಗಾಚಾರ್ಯ ಅವತಾರರು, ಎಲ್ಲ ಯುಗಚಕ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾಚಾರಿಗಳಾಗಿ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ವ್ಯಾಸಾಶ್ಚೈವಂ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠಾ ದ್ವಾಪರೇ ದ್ವಾಪರೇ ತ್ವಿಮೇ ಯೋಗೇಶ್ವರಾಣಾಂ ಚತ್ವಾರಃ ಶಿಷ್ಯಾಃ ಪ್ರತ್ಯೇಕಮವ್ಯಯಾಃ
ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸರು ಮತ್ತು ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರು ಇದ್ದರು; ಈ ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ ಯೋಗೇಶ್ವರರ ನಾಲ್ಕು ಶಿಷ್ಯರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅಮರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಶ್ವೇತಃ ಶ್ವೇತಶಿಖಣ್ಡೀ ಚ ಶ್ವೇತಾಶ್ವಃ ಶ್ವೇತಲೋಹಿತಃ ದುನ್ದುಭಿಃ ಶತರೂಪಶ್ ಚ ಋಚೀಕಃ ಕೇತುಮಾಂಸ್ ತಥಾ
ಶ್ವೇತ, ಶ್ವೇತಶಿಖಂಡಿ, ಶ್ವೇತಾಶ್ವ, ಶ್ವೇತಲೋಹಿತ, ದುಂದುಭಿ, ಶತರೂಪ, ಋಚಿಕ ಮತ್ತು ಕೇತುಮಾನ ಎಂಬವರು ಇದ್ದರು.
ವಿಶೋಕಶ್ಚ ವಿಕೇಶಶ್ ಚ ವಿಪಾಶಃ ಪಾಪನಾಶನಃ ಸುಮುಖೋ ದುರ್ಮುಖಶ್ಚೈವ ದುರ್ದಮೋ ದುರತಿಕ್ರಮಃ
ವಿಶೋಕ, ವಿಕೇಶ, ವಿಪಾಶ, ಪಾಪನಾಶಕ, ಸುಮುಖ, ದುರ್ಮುಖ, ದುರ್ಧಮ ಮತ್ತು ದುರತಿಕ್ರಮ ಎಂಬವರು ಇದ್ದರು.
ಸನಕಶ್ ಚ ಸನನ್ದಶ್ ಚ ಪ್ರಭುರ್ಯಶ್ ಚ ಸನಾತನಃ ಋಭುಃ ಸನತ್ಕುಮಾರಶ್ ಚ ಸುಧಾಮಾ ವಿರಜಾಸ್ ತಥಾ
ಸನಕ, ಸನಂದ, ಪ್ರಭು, ಸನಾತನ, ಋಭು, ಸನತ್ಕುಮಾರ, ಸುಧಾಮಾ ಮತ್ತು ವಿರಜ ಎಂಬವರು ಇದ್ದರು.
ಶಙ್ಖಪಾದ್ ವೈರಜಶ್ಚೈವ ಮೇಘಃ ಸಾರಸ್ವತಸ್ ತಥಾ ಸುವಾಹನೋ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠೋ ಮೇಘವಾಹೋ ಮಹಾದ್ಯುತಿಃ
ಶಂಖಪಾದ, ವೈರಾಜ, ಮೇಘ, ಸಾರಸ್ವತ, ಸುವಾಹನ ಎಂಬ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರು, ಮೇಘವಾಹ ಎಂಬ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯೂ ಇದ್ದರು.
ಕಪಿಲಶ್ಚಾಸುರಿಶ್ಚೈವ ತಥಾ ಪಞ್ಚಶಿಖೋ ಮುನಿಃ ವಾಲ್ಕಲಶ್ ಚ ಮಹಾಯೋಗೀ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾನೋ ಮಹೌಜಸಃ
ಕಪಿಲ, ಆಸುರಿ, ಪಂಚಶಿಖ ಮುನಿ, ವಾಲ್ಕಲ ಎಂಬ ಮಹಾಯೋಗಿ, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರು ಮತ್ತು ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳೂ ಇದ್ದರು.
ಪರಾಶರಶ್ ಚ ಗರ್ಗಶ್ ಚ ಭಾರ್ಗವಶ್ಚಾಙ್ಗಿರಾಸ್ ತಥಾ ಬಲಬನ್ಧುರ್ ನಿರಾಮಿತ್ರಃ ಕೇತುಶೃಙ್ಗಸ್ತಪೋಧನಃ
ಪರಾಶರ, ಗರ್ಗ, ಭಾರ್ಗವ, ಆಂಗಿರಸ, ಬಲಬಂಧು, ನಿರಾಮಿತ್ರ, ಕೇತುಶೃಂಗ ಮತ್ತು ತಪೋಧನ ಎಂಬವರು ಇದ್ದರು.
ಲಮ್ಬೋದರಶ್ ಚ ಲಮ್ಬಶ್ಚ ಲಮ್ಬಾಕ್ಷೋ ಲಮ್ಬಕೇಶಕಃ ಸರ್ವಜ್ಞಃ ಸಮಬುದ್ಧಿಶ್ ಚ ಸಾಧ್ಯಃ ಸರ್ವಸ್ತಥೈವ ಚ
ಅವನಿಗೆ ಲಂಬೋದರ, ಲಂಬ, ಲಂಬಾಕ್ಷ, ಲಂಬಕೇಶಕ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದವ, ಸಮಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವ, ಸಾಧ್ಯ, ಮತ್ತು ಸರ್ವ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ.
ಸುಧಾಮಾ ಕಾಶ್ಯಪಶ್ಚೈವ ವಾಸಿಷ್ಠೋ ವಿರಜಾಸ್ ತಥಾ ಅತ್ರಿರ್ ದೇವಸದಶ್ಚೈವ ಶ್ರವಣೋ ಽಥ ಶ್ರವಿಷ್ಠಕಃ ಕುಣಿಶ್ ಚ ಕುಣಿಬಾಹುಶ್ ಚ ಕುಶರೀರಃ ಕುನೇತ್ರಕಃ
ಅವನಿಗೆ ಸುಧಾಮಾ, ಕಾಶ್ಯಪ, ವಾಸಿಷ್ಠ, ವಿರಜಾ, ಅತ್ರಿ, ದೇವಸದ, ಶ್ರವಣ, ಶ್ರವಿಷ್ಠಕ, ಕುಣಿ, ಕುಣಿಬಾಹು, ಕುಶರೀರ, ಕುನೇತ್ರಕ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳೂ ಇವೆ.
ಕಶ್ಯಪೋ ಽಪ್ಯುಶನಾಶ್ಚೈವ ಚ್ಯವನೋ ಽಥ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ ಉತಥ್ಯೋ ವಾಮದೇವಶ್ ಚ ಮಹಾಯೋಗೋ ಮಹಾಬಲಃ
ಅವನಿಗೆ ಕಶ್ಯಪ, ಉಶನಾ, ಚ್ಯವನ, ಬೃಹಸ್ಪತಿ, ಉತ್ತಥ್ಯ, ವಾಮದೇವ, ಮಹಾಯೋಗಿ ಮತ್ತು ಮಹಾಬಲ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ.
ವಾಚಶ್ರವಾಃ ಸುಧೀಕಶ್ಚ ಶ್ಯಾವಾಶ್ವಶ್ ಚ ಯತೀಶ್ವರಃ ಹಿರಣ್ಯನಾಭಃ ಕೌಶಲ್ಯೋ ಲೋಗಾಕ್ಷಿಃ ಕುಥುಮಿಸ್ ತಥಾ
ಅವನಿಗೆ ವಾಚಶ್ರವ, ಸುಧಿಕ, ಶ್ಯಾವಾಶ್ವ, ಯತೀಶ್ವರ, ಹಿರಣ್ಯನಾಭ, ಕೌಶಲ್ಯ, ಲೋಗಾಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ಕುಥುಮಿ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ.
ಸುಮನ್ತುರ್ಬರ್ಬರೀ ವಿದ್ವಾನ್ ಕಬನ್ಧಃ ಕುಶಿಕಂಧರಃ ಪ್ಲಕ್ಷೋ ದಾಲ್ಭ್ಯಾಯಣಿಶ್ಚೈವ ಕೇತುಮಾನ್ ಗೋಪನಸ್ ತಥಾ
ಅವನಿಗೆ ಸುಮಂತು, ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಬರ್ಬರಿ, ಕಬಂಧ, ಕುಶಿಕಂಧರ, ಪ್ಲಕ್ಷ, ದಾಲ್ಭ್ಯಾಯಣಿ, ಕೇತುಮಾನ ಮತ್ತು ಗೋಪನ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳೂ ಇವೆ.
ಭಲ್ಲಾವೀ ಮಧುಪಿಙ್ಗಶ್ಚ ಶ್ವೇತಕೇತುಸ್ತಪೋನಿಧಿಃ ಉಶಿಕೋ ಬೃಹದಶ್ವಶ್ ಚ ದೇವಲಃ ಕವಿರೇವ ಚ
ಅವನಿಗೆ ಭಲ್ಲಾವಿ, ಮಧುಪಿಂಗ, ಶ್ವೇತಕೇತು, ತಪಸ್ಸಿನ ನಿಧಿ, ಉಶಿಕ, ಬೃಹದಶ್ವ, ದೇವಲ ಮತ್ತು ಕವಿ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ.
ಶಾಲಿಹೋತ್ರೋ ಽಗ್ನಿವೇಶಶ್ಚ ಯುವನಾಶ್ವಃ ಶರದ್ವಸುಃ ಛಗಲಃ ಕುಣ್ಡಕರ್ಣಶ್ ಚ ಕುಮ್ಭಶ್ಚೈವ ಪ್ರವಾಹಕಃ
ಅವನಿಗೆ ಶಾಲಿಹೋತ್ರ, ಅಗ್ನಿವೇಶ, ಯುವನಾಶ್ವ, ಶರದ್ವಸು, ಚಗಲ, ಕುಂಡಕರ್ಣ, ಕುಂಭ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹಕ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ.
ಉಲೂಕೋ ವಿದ್ಯುತಶ್ಚೈವ ಮಣ್ಡೂಕೋ ಹ್ಯಾಶ್ವಲಾಯನಃ ಅಕ್ಷಪಾದಃ ಕುಮಾರಶ್ ಚ ಉಲೂಕೋ ವತ್ಸ ಏವ ಚ
ಅವನಿಗೆ ಉಲುಕ, ವಿದ್ಯುತ, ಮಂಡೂಕ, ಆಶ್ವಲಾಯನ, ಕ್ಷಪಾದ, ಕುಮಾರ, ಉಲುಕ ಮತ್ತು ವತ್ಸ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ.
ಕುಶಿಕಶ್ಚೈವ ಗರ್ಭಶ್ ಚ ಮಿತ್ರಃ ಕೌರುಷ್ಯ ಏವ ಚ ಶಿಷ್ಯಾಸ್ತ್ವೇತೇ ಮಹಾತ್ಮಾನಃ ಸರ್ವಾವರ್ತೇಷು ಯೋಗಿನಾಮ್
ಕುಶಿಕ, ಗರ್ಭ, ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ಕೌರುಷ್ಯ ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಎಲ್ಲಾ ಪರಂಪರೆಯ ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಶಿಷ್ಯರು.
ವಿಮಲಾ ಬ್ರಹ್ಮಭೂಯಿಷ್ಠಾ ಜ್ಞಾನಯೋಗಪರಾಯಣಾಃ ಏತೇ ಪಾಶುಪತಾಃ ಸಿದ್ಧಾ ಭಸ್ಮೋದ್ಧೂಲಿತವಿಗ್ರಹಾಃ
ಇವರು ಶುದ್ಧರು, ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಥಿರರಾದವರು, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಯೋಗದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರು. ಇಂತಹ ಪಾಶುಪತ ಸಿದ್ಧರು ಭಸ್ಮದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಶಿಷ್ಯಾಃ ಪ್ರಶಿಷ್ಯಾಶ್ಚೈತೇಷಾಂ ಶತಶೋ ಽಥ ಸಹಸ್ರಶಃ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಪಾಶುಪತಂ ಯೋಗಂ ರುದ್ರಲೋಕಾಯ ಸಂಸ್ಥಿತಾಃ
ಈ ಮಹಾತ್ಮರ ಶಿಷ್ಯರು ಮತ್ತು ಅವರ ಶಿಷ್ಯರ ಶಿಷ್ಯರು ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು ಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪಾಶುಪತ ಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆದು, ರುದ್ರನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.
ದೇವಾದಯಃ ಪಿಶಾಚಾನ್ತಾಃ ಪಶವಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಾಃ ತೇಷಾಂ ಪತಿತ್ವಾತ್ಸರ್ವೇಶೋ ಭವಃ ಪಶುಪತಿಃ ಸ್ಮೃತಃ
ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಪಿಶಾಚಿಗಳವರೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನೂ ಪಶುಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಒಡೆಯನಾಗಿ ಭವನು ಪಶುಪತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು.
ತೇನ ಪ್ರಣೀತೋ ರುದ್ರೇಣ ಪಶೂನಾಂ ಪತಿನಾ ದ್ವಿಜಾಃ ಯೋಗಃ ಪಾಶುಪತೋ ಜ್ಞೇಯಃ ಪರಾವರವಿಭೂತಯೇ
ಪಶುಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ರುದ್ರನು ಈ ಪಾಶುಪತ ಯೋಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು, ದ್ವಿಜರೆ, ಇದು ಉನ್ನತ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ಸಂಕ್ಷೇಪತಃ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಯೋಗಸ್ಥಾನಾನಿ ಸಾಮ್ಪ್ರತಮ್ ಕಲ್ಪಿತಾನಿ ಶಿವೇನೈವ ಹಿತಾಯ ಜಗತಾಂ ದ್ವಿಜಾಃ
ಈಗ ನಾನು ಶಿವನು ಜಗತ್ತಿನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಯೋಗಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ದ್ವಿಜರೆ.