लिङ्गपुराणम्

एकत्रिंशत्तमः कल्पः पीतवासा इति स्मृतः ब्रह्मा यत्र महाभागः पीतवासा बभूव ह

एकतीसावा कल्प 'पीतवासा' म्हणून ओळखला जातो, ज्यात तेजस्वी ब्रह्मा 'पीतवासा' झाले होते.

ध्यायतः पुत्रकामस्य ब्रह्मणः परमेष्ठिनः प्रादुर्भूतो महातेजाः कुमारः पीतवस्त्रधृक्

पुत्राची इच्छा ठेवून, परमेच्छ ब्रह्मा ध्यान करत असताना, प्रखर तेजाचा, पिवळे वस्त्र घातलेला एक कुमार प्रकट झाला.

पीतगन्धानुलिप्ताङ्गः पीतमाल्यांबरो युवा हेमयज्ञोपवीतश् च पीतोष्णीषो महाभुजः

त्याच्या अंगावर पिवळ्या सुवासिकाचा लेप लावलेला होता, पिवळ्या फुलांच्या माळा आणि वस्त्रे घातलेली होती, तो तरुण होता, सोन्याचा यज्ञोपवीत, पिवळा फेटा आणि बलवान भुजा असलेला होता.

तं दृष्ट्वा ध्यानसंयुक्तो ब्रह्मा लोकमहेश्वरम् मनसा लोकधातारं प्रपेदे शरणं विभुम्

त्याला पाहून, ध्यानात मग्न असलेला ब्रह्मा, त्या लोकांचा ईश्वर, विश्वाचा आधार असलेल्या प्रभूला मनाने शरण गेला.

ततो ध्यानगतस्तत्र ब्रह्मा माहेश्वरीं वराम् गां विश्वरूपां ददृशे महेश्वरमुखाच्च्युताम्

मग ध्यानात मग्न असताना, ब्रह्माने महादेवाच्या मुखातून प्रकट झालेली, सर्व विश्वाचा रूप असलेली, उत्तम अशी माहेश्वरी पृथ्वी पाहिली.

चतुष्पदां चतुर्वक्त्रां चतुर्हस्तां चतुःस्तनीम् चतुर्नेत्रां चतुःशृङ्गीं चतुर्दंष्ट्रां चतुर्मुखीम्

तिला चार पाय, चार तोंडे, चार हात, चार स्तन, चार डोळे, चार शिंगे, चार दात आणि चार तोंडे होती.

द्वात्रिंशद्गुणसंयुक्ताम् ईश्वरीं सर्वतोमुखीम् स तां दृष्ट्वा महातेजा महादेवीं महेश्वरीम्

ती बत्तीस गुणांनी युक्त, सर्व दिशांना तोंड असलेली ईश्वरी होती. त्या तेजस्वी, महादेवी, महेश्वरीला पाहून—

पुनराह महादेवः सर्वदेवनमस्कृतः मतिः स्मृतिर्बुद्धिरिति गायमानः पुनः पुनः

सर्व देवांनी वंदन केलेल्या महादेवाने पुन्हा पुन्हा 'बुद्धी, स्मरण, विवेक' असे गात सांगितले.

एह्येहीति महादेवि सातिष्ठत्प्राञ्जलिर्विभुम् विश्वमावृत्य योगेन जगत्सर्वं वशीकुरु

'ये, ये, हे महादेवी!' असे म्हणत, जोडलेल्या हातांनी प्रभूसमोर उभा राहिला आणि योगाच्या सामर्थ्याने संपूर्ण विश्व व्यापून, सर्व जगावर नियंत्रण मिळवले.

अथ तामाह देवेशो रुद्राणी त्वं भविष्यसि ब्राह्मणानां हितार्थाय परमार्था भविष्यसि

मग देवांचा अधिपती तिला म्हणाला: 'तू रुद्राणी होशील, ब्राह्मणांच्या कल्याणासाठी, तूच सर्वोच्च हेतू होशील.'

तथैनां पुत्रकामस्य ध्यायतः परमेष्ठिनः प्रददौ देवदेवेशः चतुष्पादां जगद्गुरुः

मग पुत्राची इच्छा ठेवून ध्यान करणाऱ्या ब्रह्माला, देवांचा अधिपती, जगाचा गुरु, तिला चार पायांची स्वरूपात दिली.

ततस्तां ध्यानयोगेन विदित्वा परमेश्वरीम् ब्रह्मा लोकगुरोः सो ऽथ प्रतिपेदे महेश्वरीम्

मग ध्यानयोगाने त्या परमेेश्वरीला ओळखून, ब्रह्मा, जगाचा गुरु, त्या महेश्वरीला स्वीकारतो.

गायत्रीं तु ततो रौद्रीं ध्यात्वा ब्रह्मानुयन्त्रितः इत्येतां वैदिकीं विद्यां रौद्रीं गायत्रीमीरिताम्

मग ब्रह्माच्या प्रेरणेने त्याने रौद्री गायत्रीचे ध्यान केले; अशा प्रकारे ही वैदिक विद्या, रौद्री गायत्री म्हणून ओळखली जाते, प्रकट झाली.

जपित्वा तु महादेवीं ब्रह्मा लोकनमस्कृताम् प्रपन्नस्तु महादेवं ध्यानयुक्तेन चेतसा

महादेवीचे, जिला सर्व लोक वंदन करतात, जप करून ब्रह्मदेवाने ध्यानात मन लावून महादेवाची शरण घेतली.

ततस्तस्य महादेवो दिव्ययोगं बहुश्रुतम् ऐश्वर्यं ज्ञानसंपत्तिं वैराग्यं च ददौ प्रभुः

मग महादेवाने त्याला दिव्य योग, मोठे ज्ञान, प्रभुत्व, ज्ञानसंपत्ती आणि वैराग्य दिले.

ततो ऽस्य पार्श्वतो दिव्याः प्रादुर्भूताः कुमारकाः पीतमाल्यांबरधराः पीतस्रगनुलेपनाः

यानंतर त्याच्या बाजूला पिवळ्या फुलांच्या माळा आणि वस्त्रे घातलेले, पिवळ्या उटण्याने माखलेले दिव्य कुमार प्रकट झाले.

पीताभोष्णीषशिरसः पीतास्याः पीतमूर्धजाः ततो वर्षसहस्रान्त उषित्वा विमलौजसः

त्यांच्या डोक्यावर पिवळ्या फेट्या, पिवळे चेहरे आणि पिवळे केस होते. शुद्ध तेजाने उजळलेले ते हजारो वर्षे तिथे राहिले.

योगात्मानस्तपोह्लादाः ब्राह्मणानां हितैषिणः धर्मयोगबलोपेता मुनीनां दीर्घसत्त्रिणाम्

योगयुक्त, तपात आनंद मानणारे, ब्राह्मणांच्या हितासाठी इच्छुक, धर्म आणि योगाच्या बळाने युक्त, ते दीर्घ यज्ञ करणारे ऋषी होते.

उपदिश्य महायोगं प्रविष्टास्ते महेश्वरम् एवमेतेन विधिना ये प्रपन्ना महेश्वरम्

महायोग शिकवून त्यांनी महेश्वरात प्रवेश केला. ह्याच प्रकारे जे महेश्वराची शरण घेतात—

अन्ये ऽपि नियतात्मानो ध्यानयुक्ता जितेन्द्रियाः ते सर्वे पापमुत्सृज्य विमला ब्रह्मवर्चसः

इतरही, ज्यांचे मन संयमित आहे, ध्यानात मग्न आहेत, इंद्रिये जिंकलेली आहेत, ते सर्व पाप सोडून शुद्ध आणि ब्रह्मतेजाने उजळ होतात.

प्रविशन्ति महादेवं रुद्रं ते त्वपुनर्भवाः

ते महादेव, रूद्र यांच्यात विलीन होतात आणि पुन्हा जन्म घेत नाहीत.

ततस्तस्मिन्गते कल्पे पीतवर्णे स्वयंभुवः पुनरन्यः प्रवृत्तस्तु कल्पो नाम्नासितस्तु सः

मग तो कल्प संपल्यावर, पिवळ्या वर्णाचा काळ आला आणि स्वयंभूने पुन्हा एक नवीन कल्प सुरू केला, ज्याचे नाव असित होते.

एकार्णवे तदा वृत्ते दिव्ये वर्षसहस्रके स्रष्टुकामः प्रजा ब्रह्मा चिन्तयामास दुःखितः

त्या वेळी एकाच महासागरात हजार दिव्य वर्षे गेल्यावर, ब्रह्मदेव सृष्टी करायची इच्छा धरून दुःखी मनाने विचार करू लागला.

तस्य चिन्तयमानस्य पुत्रकामस्य वै प्रभोः कृष्णः समभवद्वर्णो ध्यायतः परमेष्ठिनः

तो प्रभू, पुत्रप्राप्तीची इच्छा धरून ध्यान करत असताना, परमेच्छ्वर ब्रह्मदेवाचा रंग काळा झाला.

अथापश्यन्महातेजाः प्रादुर्भूतं कुमारकम् कृष्णवर्णं महावीर्यं दीप्यमानं स्वतेजसा

मग त्या तेजस्वी ब्रह्मदेवाने एक काळ्या रंगाचा, मोठ्या सामर्थ्याचा, स्वतःच्या तेजाने झगमगणारा कुमार प्रकट होताना पाहिला.

कृष्णांबरधरोष्णीषं कृष्णयज्ञोपवीतिनम् कृष्णेन मौलिना युक्तं कृष्णस्रगनुलेपनम्

त्याने काळी वस्त्रे, काळा फेटा, काळा यज्ञोपवीत, काळा शिखा, काळी फुलमाळ आणि काळ्या उटण्याचा शृंगार केला होता.

स तं दृष्ट्वा महात्मानम् अघोरं घोरविक्रमम् ववन्दे देवदेवेशम् अद्भुतं कृष्णपिङ्गलम्

तो महान आत्मा, भयंकर पण भय न वाटणारा, देवांचा देव, अद्भुत आणि काळसर-पिंगट असा होता. त्याला पाहून ब्रह्मदेवाने वंदन केले.

प्राणायामपरः श्रीमान् हृदि कृत्वा महेश्वरम् मनसा ध्यानुयुक्तेन प्रपन्नस्तु तमीश्वरम्

प्राणायामात मग्न, तेजस्वी, मनात महेश्वराला ठेवून, ध्यानात मन लावून त्याने त्या ईश्वराची शरण घेतली.

अघोरं तु ततो ब्रह्मा ब्रह्मरूपं व्यचिन्तयत् तथा वै ध्यायमानस्य ब्रह्मणः परमेष्ठिनः

मग ब्रह्मदेवाने अघोराला ब्रह्मरूपात कल्पना केली. अशा प्रकारे परमेच्छ्वर ब्रह्मदेव ध्यान करत असताना—