ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାକ୍ଯଂ ଦଧୀଚସ୍ଯ ତଦାସ୍ଥାଯ ଜନାର୍ଦନଃ ସ୍ଵରୂପଂ ସସ୍ମିତଂ ପ୍ରାହ ସଂତ୍ଯଜ୍ଯ ଦ୍ଵିଜତାଂ କ୍ଷଣାତ୍
ଦଧୀଚିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ତୁରନ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଛାଡ଼ି, ନିଜ ରୂପରେ ହସି କଥା କହିଲେ।
ଭଯଂ ଦଧୀଚ ସର୍ଵତ୍ର ନାସ୍ତ୍ଯେଵ ତଵ ସୁଵ୍ରତ ଭଵାର୍ଚନରତୋ ଯସ୍ମାଦ୍ ଭଵାନ୍ ସର୍ଵଜ୍ଞ ଏଵ ଚ
ହେ ଦଧୀଚି, ତୁମେ ଯେଉଁଠି ରହ, କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ତୁମ ପାଇଁ କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ, ହେ ଧୃଡ଼ବ୍ରତ, କାରଣ ତୁମେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପୂଜାରେ ଲିନ ଓ ସମସ୍ତ କଥା ଜାଣିଛ।
ବିଭେମୀତି ସକୃଦ୍ଵକ୍ତୁଂ ତ୍ଵମର୍ହସି ନମସ୍ତଵ ନିଯୋଗାନ୍ମମ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର କ୍ଷୁପଂ ପ୍ରତି ସଦସ୍ଯଥ
ତୁମେ କେବଳ ଏକଥା କହ, 'ମୁଁ ଭୟଭିତ',—ତୁମକୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ। ମୋ ଆଦେଶରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସଭାରେ କ୍ଷୁପଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହ।
ଏଵଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵାପି ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ସାନ୍ତ୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୋର୍ମହାମୁନିଃ ନ ବିଭେମୀତି ତଂ ପ୍ରାହ ଦଧୀଚୋ ଦେଵସତ୍ତମମ୍
ଏହିପରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସାନ୍ତ୍ବନାଦାୟକ କଥା ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ, ମହାମୁନି ଦଧୀଚି ସେହି ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ 'ମୁଁ ଭୟ କରେନି' ବୋଲି କହିଲେ।
ପ୍ରଭାଵାଦ୍ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଶଂଭୋଃ ସାକ୍ଷାତ୍ପିନାକିନଃ ଶର୍ଵସ୍ଯ ଶଙ୍କରସ୍ଯାସ୍ଯ ସର୍ଵଜ୍ଞସ୍ଯ ମହାମୁନିଃ
ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦେବ, ଶମ୍ଭୁ, ପିନାକଧାରୀ, ଶର୍ବ, ଶଙ୍କର, ସମସ୍ତକୁ ଜାଣିଥିବା ଏହି ମହାମୁନିଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ—
ତତସ୍ତସ୍ଯ ମୁନେଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚନଂ କୁପିତୋ ହରିଃ ଚକ୍ରମୁଦ୍ଯମ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ ଦିଧକ୍ଷୁର୍ମୁନିସତ୍ତମମ୍
ତାପରେ, ସେ ମୁନିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ହରି କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଓ ତାଙ୍କର ଚକ୍ର ଉଠାଇ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଦହିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ଅଭଵତ୍କୁଣ୍ଠିତାଗ୍ରଂ ହି ଵିଷ୍ଣୋଶ୍ଚକ୍ରଂ ସୁଦର୍ଶନମ୍ ପ୍ରଭାଵାଦ୍ଧି ଦଧୀଚସ୍ଯ କ୍ଷୁପସ୍ଯୈଵ ହି ସଂନିଧୌ
କିନ୍ତୁ ଦଧୀଚିଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ, କ୍ଷୁପଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ରର ଆଗ ଭାଗ ଭୋଥା ହୋଇଗଲା।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତତ୍କୁଣ୍ଠିତାଗ୍ରଂ ହି ଚକ୍ରଂ ଚକ୍ରିଣମାହ ସଃ ଦଧୀଚଃ ସସ୍ମିତଂ ସାକ୍ଷାତ୍ ସଦସଦ୍ଵ୍ଯକ୍ତିକାରଣମ୍
ଚକ୍ରର ଆଗ ଭାଗ ଭୋଥା ହୋଇଯିବା ଦେଖି, ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କୁ ଦଧୀଚି ହସିହସି କହିଲେ, ଯିଏ ସଦା-ଅସଦାର କାରଣ।
ଭଗଵନ୍ ଭଵତା ଲବ୍ଧଂ ପୁରାତୀଵ ସୁଦାରୁଣମ୍ ସୁଦର୍ଶନମିତି ଖ୍ଯାତଂ ଚକ୍ରଂ ଵିଷ୍ଣୋ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ବହୁତ ପ୍ରୟାସରେ ଯେଉଁ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ପାଇଥିଲେ, ଏହି ଚକ୍ର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଭଵସ୍ଯୈତଚ୍ଛୁଭଂ ଚକ୍ରଂ ନ ଜିଘାଂସତି ମାମିହ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରାଦ୍ଯୈସ୍ତଥାନ୍ଯୈର୍ହି ପ୍ରଯତ୍ନଂ କର୍ତୁମର୍ହସି
ଭବଙ୍କର ଏହି ଶୁଭ ଚକ୍ର ଏଠାରେ ମୋତେ କିଛି କ୍ଷତି କରିବାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ; ତେଣୁ, ଆପଣ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନିର୍ଵୀର୍ଯମାଯୁଧମ୍ ସସର୍ଜ ଚ ପୁନସ୍ତସ୍ମୈ ସର୍ଵାସ୍ତ୍ରାଣି ସମନ୍ତତଃ
ସେ ଏହି କଥା ଶୁଣି ଓ ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରକୁ ନିର୍ବଳ ଦେଖି, ପୁଣି ସେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଚାରିପାଖରୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ଚକ୍ରୁର୍ଦେଵାସ୍ତତସ୍ତସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋଃ ସାହାଯ୍ଯମଵ୍ଯଯାଃ ଦ୍ଵିଜେନୈକେନ ଯୋଦ୍ଧୁଂ ହି ପ୍ରଵୃତ୍ତସ୍ଯ ମହାବଲାଃ
ତାପରେ ଅବିନାଶୀ ଦେବତାମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କଲେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବମାନେ ଏକମାତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆଗେଇଲେ।
କୁଶମୁଷ୍ଟିଂ ତଦାଦାଯ ଦଧୀଚଃ ସଂସ୍ମରନ୍ଭଵମ୍ ସସର୍ଜ ସର୍ଵଦେଵେଭ୍ଯୋ ଵଜ୍ରାସ୍ଥିଃ ସର୍ଵତୋ ଵଶୀ
ଦଧୀଚି ଏକ ମୁଠି କୁଶ ଗ୍ରହଣ କରି, ଭବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସ୍ୱାଧୀନ ବଜ୍ରାସ୍ଥି ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ଦିଵ୍ଯଂ ତ୍ରିଶୂଲମ୍ ଅଭଵତ୍ କାଲାଗ୍ନିସଦୃଶପ୍ରଭମ୍ ଦଗ୍ଧୁଂ ଦେଵାନ୍ମତିଂ ଚକ୍ରେ ଯୁଗାନ୍ତାଗ୍ନିରିଵାପରଃ
ଏକ ଦିବ୍ୟ ତ୍ରିଶୂଳ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା, ଯାହା କାଳାଗ୍ନି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲା, ଯୁଗାନ୍ତର ଅଗ୍ନି ପରି ଦେବତାମାନୋକୁ ଦାହ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ରଖିଥିଲା।
ଇନ୍ଦ୍ରନାରାଯଣାଦ୍ଯୈଶ୍ ଚ ଦେଵୈସ୍ତ୍ଯକ୍ତାନି ଯାନି ତୁ ଆଯୁଧାନି ସମସ୍ତାନି ପ୍ରଣେମୁସ୍ ତ୍ରିଶିଖଂ ମୁନେ
ଇନ୍ଦ୍ର, ନାରାୟଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କରିଥିଲେ, ସେଗୁଡ଼ିକ ମୁନି, ତ୍ରିଶିଖାକୁ ନମସ୍କାର କଲେ।
ଦେଵାଶ୍ ଚ ଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ ସର୍ଵେ ଧ୍ଵସ୍ତଵୀର୍ଯା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ ସସର୍ଜ ଭଗଵାନ୍ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସ୍ଵଦେହାତ୍ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ
ଦେବତାମାନେ ସମସ୍ତେ ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇ ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ; ତାପରେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ନିଜ ଦେହରୁ—
ଆତ୍ମନଃ ସଦୃଶାନ୍ ଦିଵ୍ଯାଂଲ୍ ଲକ୍ଷଲକ୍ଷାଯୁତାନ୍ ଗଣାନ୍ ତାନି ସର୍ଵାଣି ସହସା ଦଦାହ ମୁନିସତ୍ତମଃ
ନିଜ ପରି ଦିବ୍ୟ ଲକ୍ଷ-ଲକ୍ଷାୟୁତ ସେନା ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନି ସେମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକାଏକି ଦାହ କରିଦେଲେ।
ତତୋ ଵିସ୍ମଯନାର୍ଥାଯ ଵିଶ୍ଵମୂର୍ତିରଭୂଦ୍ଧରିଃ ତସ୍ଯ ଦେହେ ହରେଃ ସାକ୍ଷାଦ୍ ଅପଶ୍ଯଦ୍ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମଃ
ତାପରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ହରି ସମସ୍ତ ଜଗତର ରୂପ ଧାରଣ କଲେ; ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେ ହରିଙ୍କର ଏହି ରୂପକୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦେଖିଲେ।
ଦଧୀଚୋ ଭଗଵାନ୍ଵିପ୍ରଃ ଦେଵତାନାଂ ଗଣାନ୍ ପୃଥକ୍ ରୁଦ୍ରାଣାଂ କୋଟଯଶ୍ଚୈଵ ଗଣାନାଂ କୋଟଯସ୍ତଦା
ଭଗବାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦଧୀଚି ସେ ସମୟରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସେନା, ଅନେକ ରୁଦ୍ର ଓ ତାଙ୍କ ସମୂହକୁ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଭାବେ ଦେଖିଲେ।
ଅଣ୍ଡାନାଂ କୋଟଯଶ୍ଚୈଵ ଵିଶ୍ଵମୂର୍ତେସ୍ତନୌ ତଦା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈତଦଖିଲଂ ତତ୍ର ଚ୍ଯାଵନିର୍ ଵିସ୍ମିତଂ ତଦା
ସେ ସମୟରେ ସେ ଏହି ବିଶ୍ୱରୂପ ଦେହରେ ଅନେକ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଦେଖିଲେ; ସେଠାରେ ଏହି ସମସ୍ତ ଦେଖି ଚ୍ୟାବନ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲେ।
ଵିଷ୍ଣୁମାହ ଜଗନ୍ନାଥଂ ଜଗନ୍ମଯମଜଂ ଵିଭୁମ୍ ଅଂଭସାଭ୍ଯୁକ୍ଷ୍ଯ ତଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଵିଶ୍ଵରୂପଂ ମହାମୁନିଃ
ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ, ଅଜନ୍ମା, ସର୍ବବ୍ୟାପୀଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ; ଏବଂ ମହାମୁନି, ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଜଳ ଛିଟି ଦେଲେ।
ମାଯାଂ ତ୍ଯଜ ମହାବାହୋ ପ୍ରତିଭାସା ଵିଚାରତଃ ଵିଜ୍ଞାନାନାଂ ସହସ୍ରାଣି ଦୁର୍ଵିଜ୍ଞେଯାନି ମାଧଵ
ମାୟାକୁ ଛାଡ଼, ହେ ମହାବାହୁ; ଦୃଶ୍ୟମାନ ଜିନିଷ ଭ୍ରମ ଦେଖାଏ। ହେ ମାଧବ, ହଜାର ଧରଣର ଜ୍ଞାନ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବୁଝିବା ଅତି କଠିନ।
ମଯି ପଶ୍ଯ ଜଗତ୍ ସର୍ଵଂ ତ୍ଵଯା ସାର୍ଧମ୍ ଅନିନ୍ଦିତ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଚ ତଥା ରୁଦ୍ରଂ ଦିଵ୍ଯାଂ ଦୃଷ୍ଟିଂ ଦଦାମି ତେ
ମୋ ଭିତରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ, ତୁମେ ଓ ତୁମ ସହିତ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ରୁଦ୍ରକୁ ଦେଖ; ମୁଁ ତୁମକୁ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଉଛି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଦର୍ଶଯାମାସ ସ୍ଵତନୌ ନିଖିଲଂ ମୁନିଃ ତଂ ପ୍ରାହ ଚ ହରିଂ ଦେଵଂ ସର୍ଵଦେଵଭଵୋଦ୍ଭଵମ୍
ଏଭଳି କହି, ମୁନି ନିଜ ଦେହରେ ସମସ୍ତ ଦେଖାଇଲେ; ଏବଂ ହରି, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତିକାରଣ ଦେବତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ମାଯଯା ହ୍ଯନଯା କିଂ ଵା ମନ୍ତ୍ରଶକ୍ତ୍ଯାଥ ଵା ପ୍ରଭୋ ଵସ୍ତୁଶକ୍ତ୍ଯାଥ ଵା ଵିଷ୍ଣୋ ଧ୍ଯାନଶକ୍ତ୍ଯାଥ ଵା ପୁନଃ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହା କି ଏହି ମାୟା ଦ୍ୱାରା, କିମ୍ବା ମନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତିରେ, କିମ୍ବା ବସ୍ତୁର ଶକ୍ତିରେ, କିମ୍ବା ପୁଣି ଧ୍ୟାନର ଶକ୍ତିରେ, ହେ ବିଷ୍ଣୁ?
ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ମାଯାମିମାଂ ତସ୍ମାଦ୍ ଯୋଦ୍ଧୁମର୍ହସି ଯତ୍ନତଃ ଏଵଂ ତସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମାହାତ୍ମ୍ଯମଦ୍ଭୁତମ୍
ତେଣୁ ଏହି ମାୟାକୁ ଛାଡ଼ି, ଆପଣ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରନ୍ତୁ; ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି ଓ ତାଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ମହିମା ଦେଖି—
ଦେଵାଶ୍ ଚ ଦୁଦ୍ରୁଵୁର୍ଭୂଯୋ ଦେଵଂ ନାରାଯଣଂ ଚ ତମ୍ ଵାରଯାମାସ ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟଂ ପଦ୍ମଯୋନିର୍ଜଗଦ୍ଗୁରୁଃ
ଦେବମାନେ ପୁଣିଥରେ ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ, କିନ୍ତୁ ଜଗତ୍ର ଗୁରୁ ପଦ୍ମଯୋନି ବ୍ରହ୍ମା ନିଶ୍ଚଳ ଥିବା ନାରାୟଣଙ୍କୁ ରୋକିଲେ।
ନିଶମ୍ଯ ଵଚନଂ ତସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ତେନ ନିର୍ଜିତଃ ଜଗାମ ଭଗଵାନ୍ ଵିଷ୍ଣୁଃ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ମହାମୁନିମ୍
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଯାହାଠାରେ ସେ ହାରିଥିଲେ, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ସେ ମହାମୁନିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଏବଂ ନମସ୍କାର କଲେ।
କ୍ଷୁପୋ ଦୁଃଖାତୁରୋ ଭୂତ୍ଵା ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଚ ମୁନୀଶ୍ଵରମ୍ ଦଧୀଚମଭିଵନ୍ଦ୍ଯାଶୁ ପ୍ରାର୍ଥଯାମାସ ଵିକ୍ଲଵଃ
କ୍ଷୁପ ଦୁଃଖରେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ଦଧୀଚିଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ନମସ୍କାର କଲେ ଏବଂ ଅତି ଅସ୍ଥିର ହୋଇ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଦଧୀଚ କ୍ଷମ୍ଯତାଂ ଦେଵ ମଯାଜ୍ଞାନାତ୍କୃତଂ ସଖେ ଵିଷ୍ଣୁନା ହି ସୁରୈର୍ଵାପି ରୁଦ୍ରଭକ୍ତସ୍ଯ କିଂ ତଵ
ଦଧୀଚି, ମୋତେ ଖ୍ମା କର, ହେ ଦେବତା; ମୁଁ ଅଜ୍ଞାନରେ ଏହା କରିଥିଲି, ହେ ବନ୍ଧୁ। ତୁମେ ଯେଉଁଠି ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଭକ୍ତ, ବିଷ୍ଣୁ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ତୁମ ପାଇଁ କ'ଣ କରିପାରିବେ?