സ്മൃതാനി യാനി പദ്മസ്യ കേസരാണി സമന്തതഃ അസംഖ്യേയാഃ പൃഥിവ്യാസ്തേ വിശ്വേ വൈ ധാതുപര്വതാഃ
പദ്മത്തിന്റെ അനേകം കേശരങ്ങൾ ഭൂമിയിലെ എണ്ണിക്കളയാനാവാത്ത ധാതു പർവതങ്ങളാണ്.
യാനി പദ്മസ്യ പര്ണാനി ഭൂരീണി തു നരാധിപ തേ ദുര്ഗമാഃ ശൈലചിതാ മ്ലേച്ഛദേശാ വികല്പിതാഃ
പദ്മത്തിന്റെ അനേകം ഇലകൾ, രാജാവേ, മലകളാൽ നിറഞ്ഞ് കടക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള വിദേശഭൂമികളാണ്.
യാന്യധോഭാഗപര്ണാനി തേ നിവാസാസ്തു ഭാഗശഃ ദൈത്യാനാമുരഗാണാം ച പതങ്ഗാനാം ച പാര്ഥിവ
അവയുടെ അടിവശത്തുള്ള ഇലകൾ, രാജാവേ, ദാനവന്മാർക്കും പാമ്പുകൾക്കും കീടങ്ങൾക്കും വിഭജിച്ചിരിക്കുന്ന വാസസ്ഥലങ്ങളാണ്.
തേഷാം മഹാര്ണവോ യത്ര തദ്രസേത്യഭിസംജ്ഞിതമ് മഹാപാതകകര്മാണോ മജ്ജന്തേ യത്ര മാനവാഃ
അവിടെയാണ് 'അത് സാരം' എന്നറിയപ്പെടുന്ന മഹാസമുദ്രം, വലിയ പാപങ്ങൾ ചെയ്ത മനുഷ്യർ അവിടെ മുങ്ങിപ്പോകുന്നു.
പദ്മസ്യാന്തരതോ യത്തദ് ഏകാര്ണവഗതാ മഹീ പ്രോക്താഥ ദിക്ഷു സര്വാസു ചത്വാരഃ സലിലാകരാഃ
പദ്മത്തിനുള്ളിൽ ഏകസമുദ്രത്തിൽ ലയിച്ച ഭൂമി ഉണ്ട്; അതിന്റെ ചുറ്റും നാലു ദിക്കുകളിലും വെള്ളച്ചെരുക്കുകൾ നിലകൊള്ളുന്നു.
ഏവം നാരായണസ്യാര്ഥേ മഹീ പുഷ്കരസംഭവാ പ്രാദുര്ഭാവോ ഽപ്യയം തസ്മാന് നാമ്നാ പുഷ്കരസംജ്ഞിതഃ
ഇങ്ങനെ നാരായണന്റെ ഇഷ്ടത്തിനായി പുഷ്കരത്തിൽ നിന്നുയർന്ന ഭൂമി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; അതുകൊണ്ടാണ് അതിനെ 'പുഷ്കരം' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
ഏതസ്മാത്കാരണാത്തജ്ജ്ഞൈഃ പുരാണൈഃ പരമര്ഷിഭിഃ യാജ്ഞികൈര്വേദദൃഷ്ടാന്തൈര് യജ്ഞേ പദ്മവിധിഃ സ്മൃതഃ
ഈ കാരണത്താൽ, അതിജ്ഞാനികൾ, പുരാതനമുനികൾ, യാഗകർ, വേദസാക്ഷ്യത്തോടെ യാഗത്തിൽ പദ്മക്രമം ഓർക്കുന്നു.
ഏവം ഭഗവതാ തേന വിശ്വേഷാം ധാരണാവിധിഃ പര്വതാനാം നദീനാം ച ഹ്രദാനാം ചൈവ നിര്മിതഃ
ഇങ്ങനെ ഭഗവാൻ പർവതങ്ങൾ, നദികൾ, തടാകങ്ങൾ എന്നിവയുടെ നിലനിൽപിന് വേണ്ട ക്രമം സൃഷ്ടിച്ചു.
വിഭുസ്തഥൈവാപ്രതിമപ്രഭാവഃ പ്രഭാകരാഭോ വരുണഃ സിതദ്യുതിഃ ശനൈഃ സ്വയംഭൂഃ ശയനം സൃജത്തദാ ജഗന്മയം പദ്മവിധിം മഹാര്ണവേ
അപ്രതിമശക്തിയും പ്രകാശവും ഉള്ള വരുണൻ, സൂര്യനെപ്പോലെ, വെള്ളയിളക്കത്തിൽ തിളങ്ങി, സ്വയംഭൂവായി, ലോകം മുഴുവൻ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന പദ്മക്രമമായ തന്റെ ശയനം മഹാസമുദ്രത്തിൽ സൃഷ്ടിച്ചു.
വിഘ്നസ്തപസി സമ്ഭൂതോ മധുര്നാമ മഹാസുരഃ തേനൈവ ച സഹോദ്ഭൂതോ ഹ്യ് അസുരോ നാമ കൈടഭഃ
തപസ്സിൽ തടസ്സമായി മധു എന്ന മഹാസുരനും അവനോടൊപ്പം സഹോദരനായ കൈടഭനുമാണ് ജനിച്ചത്.
തൌ രജസ്തമസൌ വിഷ്ണോഃ സമ്ഭൂതൌ താമസൌ ഗണൌ ഏകാര്ണവേ ജഗത്സര്വം ക്ഷോഭയന്തൌ മഹാബലൌ
അവർ ഇരുവരും വിഷ്ണുവിന്റെ രാജസവും തമസവുമായ ഗുണങ്ങളിൽ നിന്നു ജനിച്ച ശക്തരായ അസുരന്മാരാണ്; ഏകസമുദ്രത്തിൽ ലോകം മുഴുവൻ അലയടിപ്പിച്ചു.
ദിവ്യരക്താമ്ബരധരൌ ശ്വേതദീപ്തോഗ്രദംഷ്ട്രിണൌ കിരീടകുണ്ഡലോദഗ്രൌ കേയൂരവലയോജ്ജ്വലൌ
ദിവ്യമായ ചുവന്ന വസ്ത്രം ധരിച്ചും വെള്ളയിളക്കത്തിൽ തിളങ്ങുന്ന ഭയങ്കരമായ പല്ലുകളുമായി, ഉയർന്ന കിരീടവും കുണ്ഡലവും കൈകളിൽ കങ്കണവും വലയവും അണിഞ്ഞും അവർ നിലകൊണ്ടു.
മഹാവിവൃതതാമ്രാക്ഷൌ പീനോരസ്കൌ മഹാഭുജൌ മഹാഗിരേഃ സംഹനനൌ ജങ്ഗമാവിവ പര്വതൌ
വിപുലമായ താമ്രവർണ്ണ കണ്ണുകളും വീർപ്പാർന്ന നെഞ്ചും വലിയ കൈകളും വലിയ പർവതങ്ങളെപ്പോലെ ദേഹവും, സഞ്ചരിക്കുന്ന പർവതങ്ങളായി അവർ നടന്നു.
നവമേഘപ്രതീകാശാവ് ആദിത്യസദൃശാനനൌ വിദ്യുദാഭൌ ഗദാഗ്രാഭ്യാം കരാഭ്യാമതിഭീഷണൌ
പുതിയ മേഘങ്ങളെപ്പോലെയും സൂര്യനെപ്പോലെയും മുഖം, മിന്നുന്ന മിന്നലുപോലെയും ഭയങ്കരമായ ഗദകൾ കൈകളിൽ പിടിച്ചും അവർ ഭയപ്പെടുത്തുന്നു.
തൌ പാദയോസ്തു വിന്യാസാദ് ഉത്ക്ഷിപന്താവിവാര്ണവമ് കമ്പയന്താവിവ ഹരിം ശയാനം മധുസൂദനമ്
അവരുടെ കാലുകൾ വെച്ച് സമുദ്രം ഉയർത്തുന്നപോലെയും, മധുസൂദനനായ ഹരിയെ ഉറങ്ങുമ്പോൾ അലയടിപ്പിക്കുന്നപോലെയും അവർ തോന്നിച്ചു.
തൌ തത്ര വിചരന്തൌ സ്മ പുഷ്കരേ വിശ്വതോമുഖമ് യോഗിനാം ശ്രേഷ്ഠമാസാദ്യ ദീപ്തം ദദൃശതുസ്തദാ
അവിടെ, പുഷ്കരത്തിൽ എല്ലാദിശയിലേക്കും മുഖം തിരിച്ച് സഞ്ചരിച്ച അവർ, യോഗികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ പ്രകാശം പകർന്ന ഒരാളെ കണ്ടു.
നാരായണസമാജ്ഞാതം സൃജന്തമഖിലാഃ പ്രജാഃ ദൈവതാനി ച വിശ്വാനി മാനസാനസുരാനൃഷീന്
നാരായണന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, ദേവന്മാരെയും ലോകവും മനസ്സിൽ ജനിച്ചവരെയും അസുരന്മാരെയും മുനിമാരെയും സൃഷ്ടിക്കുന്നവനെയാണ് അവർ കണ്ടത്.
തതസ്താവൂചതുസ്തത്ര ബ്രഹ്മാണമസുരോത്തമൌ ദീപ്തൌ മുമൂര്ഷൂ സംക്രുദ്ധൌ രോഷവ്യാകുലിതേക്ഷണൌ
അപ്പോൾ ആ ഇരുവരും, പ്രകാശം പകർന്നും കൊലചെയ്യാൻ ഉദ്ദേശിച്ചും കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ചും ബ്രഹ്മാവിനോട് അവിടെ സംസാരിച്ചു.
കസ്ത്വം പുഷ്കരമധ്യസ്ഥഃ സിതോഷ്ണീഷശ്ചതുര്ഭുജഃ ആധായ നിയമം മോഹാദ് ആസ്തേ ത്വം വിഗതജ്വരഃ
നീ ആരാണ്, താമരയുടെ നടുവിൽ ഇരുന്ന്, വെള്ള നിറമുള്ള തലയണിയണിഞ്ഞ്, നാലു കൈകളോടെ, സമാധാനത്തോടെ വ്രതം പാലിച്ച്, മനസ്സിൽ ആശങ്കയില്ലാതെ ഇരിക്കുന്നവൻ?
ഏഹ്യാഗച്ഛാവയോര് യുദ്ധം ദേഹി ത്വം കമലോദ്ഭവ ആവാഭ്യാം പരമീശാഭ്യാമ് അശക്തസ്ത്വമിഹാര്ണവേ
താമരയിൽ ജനിച്ചവനേ, വാ, നമ്മളിരുവരും തമ്മിൽ യുദ്ധം ചെയ്യാം. ഈ സമുദ്രത്തിൽ ഞങ്ങൾ രണ്ടുപേരും പരമേശ്വരന്മാരാണ്, നീ ഇവിടെ ശക്തിയില്ലാത്തവനാണ്.
തത്ര കശ്ചോദ്ഭവസ്തുഭ്യം കേന വാസി ന യോജിതഃ കഃ സ്രഷ്ടാ കശ്ച തേ ഗോപ്താ കേന നാമ്നാ വിധീയസേ
നിന്റെ ഉത്ഭവം ആരിൽ നിന്നാണ്? നിന്നെ ആരാണ് നിയമിച്ചത്? നിന്നെ സൃഷ്ടിച്ചത് ആരാണ്? നിന്നെ രക്ഷിക്കുന്നത് ആരാണ്? ഏത് പേരിലാണ് നിന്നെ വിളിക്കുന്നത്?
ഏക ഇത്യുച്യതേ ലോകൈര് അവിചിന്ത്യഃ സഹസ്രദൃക് തത്സംയോഗേന ഭവതോഃ കര്മ നാമാവഗച്ഛതാമ്
ലോകങ്ങൾ അവനെ 'ഒന്ന്' എന്ന് വിളിക്കുന്നു; അവൻ ആഴത്തിൽ ഗ്രഹിക്കാനാവാത്തവൻ, ആയിരം കണ്ണുള്ളവൻ. അവനോടൊപ്പം ചേർന്ന്, നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരും നിങ്ങളുടെ പ്രവൃത്തിയും പേരുകളും മനസ്സിലാക്കണം.
നാവയോഃ പരമം ലോകേ കിംചിദസ്തി മഹാമതേ ആവാഭ്യാം ഛാദ്യതേ വിശ്വം തമസാ രജസാഥ വൈ
മഹാമതിയുള്ളവനേ, ഈ ലോകത്ത് ഞങ്ങൾ രണ്ടുപേരിൽക്കാൾ ഉയർന്നതൊന്നുമില്ല. ഞങ്ങൾ രണ്ടുപേരും ചേർന്ന് ഈ സകലവും ഇരുട്ടിലും ആസക്തിയിലും മറയ്ക്കുന്നു.
രജസ്തമോമയാവാവാമ് ഋഷീണാമ് അവലങ്ഘിതൌ ഛാദ്യമാനൌ ധര്മശീലൌ ദുസ്തരൌ സര്വദേഹിനാമ്
ഞങ്ങൾ രണ്ടുപേരും ആസക്തിയും ഇരുട്ടും നിറഞ്ഞവരാണ്; മഹർഷിമാരെ പോലും അതിക്രമിച്ചവരും, ധർമ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവരും, എല്ലാ ജീവികൾക്കും അതിജയിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവരുമാണ്.
ആവാഭ്യാമുഹ്യതേ ലോകോ ദുഷ്കരാഭ്യാം യുഗേ യുഗേ ആവാമര്ഥശ്ച കാമശ്ച യജ്ഞഃ സ്വര്ഗപരിഗ്രഹഃ
യുഗം തോറും ഞങ്ങൾ രണ്ടുപേരും അതിജയിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവരായതിനാൽ ലോകം ഞങ്ങളാൽ ഭ്രമിക്കുന്നു; ഞങ്ങൾ തന്നെയാണ് കാരണവും, ആഗ്രഹവും, യജ്ഞവും, സ്വർഗ്ഗസാധ്യവും.
സുഖം യത്ര മുദാ യുക്തം യത്ര ശ്രീഃ കീര്തിരേവ ച യേഷാം യത്കാങ്ക്ഷിതം ചൈവ തത്തദാവാം വിചിന്തയ
എവിടെയാണോ സന്തോഷത്തോടൊപ്പം സുഖം, എവിടെയാണോ ഐശ്വര്യവും കീർത്തിയും, ആര്ക്ക് എന്താണ് ആഗ്രഹം, അതെല്ലാം ഞങ്ങൾ രണ്ടുപേരും ആലോചിക്കുന്നു.
യത്നാദ് യോഗവതോ ദൃഷ്ട്യാ യോഗഃ പൂര്വം മയാര്ജിതഃ തം സമാധായ ഗുണവത് സത്ത്വം ചാസ്മി സമാശ്രിതഃ
ശ്രമത്താലും യോഗദൃഷ്ടിയാലും ആദ്യം ഞാൻ യോഗം നേടുകയുണ്ടായി; അതിനെ ഉറപ്പാക്കി, ഗുണങ്ങളോടുകൂടി ഞാൻ സത്ത്വത്തിൽ ആശ്രയമെടുത്തു.
യഃ പരോ യോഗമതിമാന് യോഗാഖ്യഃ സത്ത്വമേവ ച രജസസ്തമസശ്ചൈവ യഃ സ്രഷ്ടാ വിശ്വസംഭവഃ
ആയാളാണ് പരമൻ, യോഗവും ജ്ഞാനവും ഉള്ളവൻ, യോഗം എന്നും സത്ത്വം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നവൻ; ആസക്തിയെയും ഇരുട്ടിനെയും സൃഷ്ടിക്കുന്നവനും, ഈ സകലത്തിന്റെയും ഉത്ഭവവുമാണ്.
തതോ ഭൂതാനി ജായന്തേ സാത്ത്വികാനീതരാണി ച സ ഏവ ഹി യുവാം നാംശേ വശീ ദേവോ ഹനിഷ്യതി
അവനിൽ നിന്നാണ് സത്ത്വഗുണമുള്ളവരും മറ്റുള്ളവരും ജനിക്കുന്നത്; അവൻ തന്നെ, ദേവൻ, തന്റെ ഭാഗംകൊണ്ട് നിങ്ങളിരുവരെയും കീഴടക്കും.
സ്വപന്നേവ തതഃ ശ്രീമാന് ബഹുയോജനവിസ്തൃതമ് ബാഹും നാരായണോ ബ്രഹ്മാ കൃതവാനാത്മമായയാ
ശയനിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, മഹത്വമുള്ള നാരായണൻ തന്റെ സ്വശക്തിയാൽ, അനേകം യോജനങ്ങൾ നീളമുള്ള തന്റെ കൈയിൽ നിന്ന് ബ്രഹ്മാവിനെ സൃഷ്ടിച്ചു.