ఏవం బ్రువాణం నృపతిం యయాతిమ్ అథాష్టకః పునరేవాన్వపృచ్ఛత్ మాతామహం సర్వగుణోపపన్నం యత్ర స్థితం స్వర్గలోకే యథావత్
ఇలా రాజు యయాతి చెప్పుతుండగా, అష్టకుడు మళ్లీ అడిగాడు: 'అన్నీ గుణాలతో నిండిన తాతయ్యా! నువ్వు స్వర్గంలో ఎలా ఉండేవాడివో నిజంగా చెప్పు.'
యే యే లోకాః పార్థివేన్ద్ర ప్రధానాస్ త్వయా భుక్తా యం చ కాలే యథా చ తన్మే రాజన్బ్రూహి సర్వం యథావత్ క్షేత్రజ్ఞవద్భాషసే త్వం హి ధర్మమ్
రాజులలో రాజా! నువ్వు అనుభవించిన ముఖ్యమైన లోకాలు, వాటిని ఎప్పుడు, ఎలా అనుభవించావో నాకు పూర్తిగా చెప్పు. నువ్వు ధర్మాన్ని తెలుసుకున్నవాడివి కాబట్టి, నన్ను వివరంగా బోధించు.
రాజాహమాసం త్వ్ ఇహ సార్వభౌమస్ తతో లోకాన్మహతశ్ చాజర్యం వై తత్రావసం వర్షసహస్రమాత్రం తతో లోకాన్పరమానభ్యుపేతః
ఇక్కడ నేను సమస్త భూమిపై రాజుగా ఉన్నాను. ఆ తరువాత గొప్ప లోకాలను పొందాను. అక్కడ వెయ్యేళ్ల పాటు ఉండి, తరువాత మరింత ఉన్నతమైన లోకాలకు వెళ్లాను.
తతః పురీం పురుహూతస్య రమ్యాం సహస్రద్వారాం శతయోజనాన్తామ్ అధ్యావసం వర్షసహస్రమాత్రం తతో లోకాన్పరమానభ్యుపేతః
ఆ తరువాత, పురుహూతుని అందమైన నగరంలో, వెయ్యి గేట్లు ఉన్న, వంద యోజనాల పొడవైన నగరంలో, వెయ్యేళ్ల పాటు నివసించాను. ఆ తరువాత ఇంకా ఉన్నత లోకాలకు చేరుకున్నాను.
తతో దివ్యమజరం ప్రాప్య లోకం ప్రజాపతేర్ లోకపతేర్దురాపమ్ తత్రావసం వర్షసహస్రమాత్రం తతో లోకాన్పరమానభ్యుపేతః
తర్వాత, ప్రజాపతికి చెందిన, దేవతలకూ అందని, అమరమైన దివ్య లోకాన్ని పొందాను. అక్కడ కూడా వెయ్యేళ్ల పాటు ఉండి, ఆ తరువాత మరింత ఉన్నత లోకాలకు వెళ్లాను.
దేవస్య దేవస్య నివేశనే చ విజిత్య లోకాన్న్యవసం యథేష్టమ్ సమ్పూజ్యమానస్త్రిదశైః సమస్తైస్ తుల్యప్రభావద్యుతిరీశ్వరాణామ్
దేవతల దేవుని నివాసంలో, లోకాలను జయించి, నేను అనుకున్నట్టు ఉండేవాడిని. అందరు దేవతలు నన్ను గౌరవించేవారు. రాజులతో సమానమైన ప్రభావం, కాంతి నాకు ఉండేది.
తథావసం నన్దనే కామరూపీ సంవత్సరాణామయుతం శతానామ్ సహాప్సరోభిర్విచరన్పుణ్యగన్ధాన్ పశ్యన్నగాన్ పుష్పితాంశ్చారురూపాన్
అలాగే, నందనవనంలో, కావలసిన రూపం ధరించి, లక్ష సంవత్సరాలు అప్సరసలతో కలిసి సంచరించాను. పుణ్యమైన గాలులు అనుభవిస్తూ, పుష్పాలతో నిండిన అందమైన చెట్లను చూశాను.
తత్ర స్థితం మాం దేవసుఖేషు సక్తం కాలే ఽతీతే మహతి తతో ఽతిమాత్రమ్ దూతో దేవానామబ్రవీదుగ్రరూపో ధ్వంసేత్యుచ్చైస్త్రిః ప్లుతేన స్వరేణ
అక్కడ నేను దేవతల సుఖాల్లో మునిగిపోయి ఉండగా, చాలా కాలం గడిచిన తరువాత, ఒక ఉగ్రమైన దేవదూత గట్టిగా మూడు సార్లు 'నశించు!' అని అరవడం వినిపించింది.
ఏతావన్మే విదితం రాజసింహ తతో భ్రష్టో ఽహం నన్దనాత్క్షీణపుణ్యః వాచో ఽశ్రౌషం చాన్తరిక్షే సురాణామ్ అనుక్రోశాచ్ఛోచతాం మాం నరేన్ద్ర
రాజులలో సింహమా! నాకు తెలిసినంత వరకూ ఇదే. ఆ తరువాత, నందనవనంలో నా పుణ్యం తగ్గిపోవడంతో అక్కడి నుండి పడిపోయాను. ఆ సమయంలో ఆకాశంలో ఉన్న దేవతలు, నాపై దయతో, విచారిస్తూ మాట్లాడటం వినిపించింది.
అకస్మాద్వై క్షీణపుణ్యో యయాతిః పతత్యసౌ పుణ్యకృత్పుణ్యకీర్తిః తానబ్రువం పతమానస్తదాహం సతాం మధ్యే నిపతేయం కథం ను
అనుకోకుండా, పుణ్యం తగ్గిపోయిన యయాతి పడిపోయాడు. పుణ్యకార్యాలు చేసినవాడు, మంచి పేరున్నవాడు అయినా, నేనెలా సజ్జనుల మధ్య పడిపోవాలో అని నేను పడిపోతూ దేవతలను అడిగాను.
తైరాఖ్యాతాం భవతాం యజ్ఞభూమిం సమీక్ష్య చైనామహమాగతో ఽస్మి హవిర్గన్ధైర్ దర్శితాం యజ్ఞభూమిం ధూమాపాఙ్గం పరిగృహ్య ప్రతీతామ్
వాళ్లు మీ యజ్ఞభూమిని చూపించారు. నేను ఆ యజ్ఞభూమిని చూసి, హవిస్సు వాసనతో, పొగను గమనించి, ఇక్కడికి వచ్చాను.
యదా వసన్నన్దనే కామరూపే సంవత్సరాణామయుతం శతానామ్ కింకారణం కార్తయుగప్రధాన హిత్వా తద్వై వసుధామ్ అన్వపద్యః
నందనవనంలో కావలసిన రూపం ధరించి లక్ష సంవత్సరాలు ఉండగా, కృతయుగంలో ప్రథముడవైన నువ్వు ఆ సుఖాన్ని వదిలి భూమిపైకి ఎందుకు వచ్చావు?
జ్ఞాతిః సుహృత్స్వజనో యో యథేహ క్షీణే విత్తే త్యజ్యతే మానవైర్హి తథా స్వర్గే క్షీణపుణ్యం మనుష్యం త్యజన్తి సద్యః ఖేచరా దేవసంఘాః
ఇక్కడ మనుషులలో ధనం పోయినప్పుడు బంధువులు, స్నేహితులు, తమవాళ్లు మనిషిని వదిలిపెడతారు. అలాగే, స్వర్గంలో పుణ్యం తగ్గిపోయినప్పుడు, ఆకాశంలో సంచరించే దేవతలు కూడా వెంటనే ఆ మనిషిని విడిచిపెడతారు.
కథం తస్మిన్క్షీణపుణ్యా భవన్తి సంముహ్యతే మే ఽత్ర మనో ఽతిమాత్రమ్ కింవిశిష్టాః కస్య ధామోపయాన్తి తద్వై బ్రూహి క్షేత్రవిత్త్వం మతో మే
అక్కడ పుణ్యం ఎలా తగ్గిపోతుందో నాకు అర్థం కావడం లేదు, మనసు చాలా అయోమయంగా ఉంది. ఎవరు గొప్పవారు? వారు ఎవరి ఇంటికి వెళ్తారు? నీవు క్షేత్రజ్ఞుడివని నేను భావిస్తున్నాను, దయచేసి ఇది నాకు చెప్పు.
ఇమం భౌమం నరకం తే పతన్తి లాలప్యమానా నరదేవ సర్వే తే కఙ్కగోమాయుపలాశనార్థం క్షితౌ వివృద్ధిం బహుధా ప్రయాన్తి
నరేంద్రా, వారు ఈ భౌమ నరకంలో పడిపోతారు, ఏడుస్తూ వేదన అనుభవిస్తారు. అందరూ కాకులు, నక్కలు, పాము మొదలైన జంతువులకు ఆహారంగా మారేందుకు భూమిపై ఎన్నో విధాలుగా పెరుగుతారు.
తస్మాదేవం వర్జనీయం నరేన్ద్ర దుష్టం లోకే గర్హణీయం చ కర్మ ఆఖ్యాతం తే పార్థివ సర్వమేతద్ భూయశ్చేదానీం వద కిం తే వదామి
కాబట్టి, రాజా, ఈ లోకంలో చెడ్డ పనులు, నిందించదగిన పనులు తప్పుకోవాలి. ఇవన్నీ నీకు వివరంగా చెప్పాను. ఇంకా ఏదైనా వినాలనుకుంటే చెప్పు, నేను చెప్పడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాను.
యదా తు తాంస్ తే వితుదన్తే వయాంసి తథా గృధ్రాః శితికణ్ఠాః పతంగాః కథం భవన్తి కథమాభవన్తి త్వత్తో భౌమం నరకమహం శృణోమి
పక్షులు, గద్దలు, గుడ్లగూబలు, పురుగు పశువులు వారిని ఎలా దాడి చేస్తాయో, వారు అలా ఎలా అవుతారు? ఈ భౌమ నరకం గురించి నీవు చెప్పినదానిని నేను వినిపిస్తున్నాను.
ఊర్ధ్వం దేహాత్కర్మణో జృమ్భమాణాద్ వ్యక్తం పృథివ్యామ్ అనుసంచరన్తి ఇమం భౌమం నరకం తే పతన్తి నావేక్షన్తే వర్షపూగాననేకాన్
శరీరం విడిచిన తర్వాత, పాపపుణ్య ఫలితాలు బయటపడి, వారు భూమిపై తిరుగుతారు. వారు ఈ భౌమ నరకంలో పడిపోతారు, ఎన్నో సంవత్సరాలు గడిచిపోతున్నాయన్న విషయం వారికి తెలియదు.
షష్టిం సహస్రాణి పతన్తి వ్యోమ్ని తథాశీతిం చైవ తు వత్సరాణామ్ తాన్వై నుదన్తే ప్రపతన్తః ప్రయాతాన్ భీమా భౌమా రాక్షసాస్ తీక్ష్ణదంష్ట్రాః
ఆకాశంలో అరవై వేల మంది పడిపోతారు, అలాగే ఎనభై వేల సంవత్సరాలు గడుస్తాయి. పడిపోతున్న వారిని భయంకరమైన, పదునైన పళ్లున్న భౌమ రాక్షసులు తరుముతారు.
యదేతాంస్తే సంపతతస్తుదన్తి భీమా భౌమా రాక్షసాస్తీక్ష్ణదంష్ట్రాః కథం భవన్తి కథమాభవన్తి కథంభూతా గర్భభూతా భవన్తి
పదునైన పళ్లున్న భయంకరమైన భౌమ రాక్షసులు వారిని పడిపోతుండగా దాడి చేస్తారు. వారు అలా ఎలా అవుతారు? వారు ఎలాంటి స్థితిలో ఉంటారు? వారు గర్భంగా ఎలా మారిపోతారు?
అసృగ్రేతః పుష్పరసానుయుక్తమ్ అన్వేతి సద్యః పురుషేణ సృష్టమ్ తవ తరయా రజ ఆపద్యతే చ స గర్భభూతః సముపైతి తత్ర
రక్తం, వీర్యం, పుష్పరసాలు కలిసినప్పుడు, పురుషుని ద్వారా ఏర్పడినదాన్ని వెంటనే అనుసరిస్తుంది. కామబలంతో అది లోపలికి ప్రవేశించి, గర్భంగా మారి అక్కడ స్థిరపడుతుంది.
వనస్పతీన్ ఓషధీంశ్చావిశన్తి అపో వాయుం పృథివీం చాన్తరిక్షమ్ చతుష్పదం ద్విపదం చాపి సర్వ ఏవంభూతా గర్భభూతా భవన్తి
వారు చెట్లు, ఔషధాలు, నీరు, గాలి, భూమి, ఆకాశం, నాలుగు కాళ్లున్న జంతువులు, రెండు కాళ్లున్న మనుషులలోకి ప్రవేశిస్తారు. ఇలా ఉన్నవారు అందరూ గర్భంగా మారిపోతారు.
అన్యద్వపుర్విదధాతీహ గర్భ ఉతాహోస్విత్స్వేన కామేన యాతి ఆపద్యమానో నరయోనిమేతామ్ ఆచక్ష్వ మే సంశయాత్పృచ్ఛతస్త్వమ్
ఇక్కడ గర్భం వేరే శరీరాన్ని పొందుతుందా? లేక తన కోరికతోనే లోపలికి వెళ్తుందా? మానవ గర్భంలోకి ప్రవేశించే సమయానికి అది ఎలా జరుగుతుందో నాకు చెప్పు, సందేహంతో అడుగుతున్నాను.
శరీరదేహాదిసముచ్ఛ్రయం చ చక్షుఃశ్రోత్రే లభతే కేన సంజ్ఞామ్ ఏతత్సర్వం తాత ఆచక్ష్వ పృష్టః క్షేత్రజ్ఞం త్వాం మన్యమానా హి సర్వే
శరీరం, అవయవాలు ఎలా ఏర్పడతాయి? దృష్టి, శ్రవణం, జ్ఞానం ఎలా వస్తాయి? తండ్రీ, నేను అడిగినందుకు దయచేసి ఇవన్నీ వివరంగా చెప్పు. అందరూ నిన్ను క్షేత్రజ్ఞుడిగా భావిస్తున్నారు.
వాయుః సముత్కర్షతి గర్భయోనిమ్ ఋతౌ రేతః పుష్పరసానుయుక్తమ్ స తత్ర తన్మాత్రకృతాధికారః క్రమేణ సంవర్ధయతీహ గర్భమ్
సరైన సమయంలో గాలి, వీర్యం, పుష్పరసాలతో కలిసిన గర్భాన్ని గర్భాశయంలోకి తీసుకెళ్తుంది. అక్కడ సూక్ష్మభూతాలు తమ స్థానం ఏర్పరచుకుని, ఆ గర్భాన్ని క్రమంగా పెంచుతాయి.
స జాయమానో ఽథ గృహీతమాత్రః సంజ్ఞామధిష్ఠాయ తతో మనుష్యః స శ్రోత్రాభ్యాం వేదయతీహ శబ్దం స వై రూపం పశ్యతి చక్షుషా చ
పుట్టిన వెంటనే, ఆత్మ జ్ఞానం పొందుతుంది. అప్పుడే మనిషి చెవులతో శబ్దాన్ని, కళ్లతో రూపాన్ని గ్రహిస్తాడు.
ఘ్రాణేన గన్ధం జిహ్వయాథో రసం చ త్వచా స్పర్శం మనసా దేవభావమ్ ఇత్యష్టకేహోపచితం హి విద్ధి మహాత్మనః ప్రాణభృతః శరీరే
ముక్కుతో వాసనను, నాలుకతో రుచిని, చర్మంతో స్పర్శను, మనసుతో దైవత్వాన్ని తెలుసుకుంటాడు. ఈ ఎనిమిది ఇంద్రియాలు మహాత్ముడైన ప్రాణితో కూడిన శరీరంలో సమకూరుతాయని తెలుసుకో.
యః సంస్థితః పురుషో దహ్యతే వా నిఖన్యతే వాపి నికృష్యతే వా అభావభూతః స వినాశమేత్య కేనాత్మానం చేతయతే పురస్తాత్
ఆ మనిషి స్థిరంగా ఉన్నప్పుడు, కాల్చినా, పాతినా, పారేసినా, అతడు లేనివాడైపోతాడు. తర్వాత అతడు తనను తాను ఎలా తెలుసుకుంటాడు?
హిత్వా సో ఽసూన్ సుప్తవన్నిష్ఠితత్వాత్ పురోధాయ సుకృతం దుష్కృతం చ అన్యాం యోనిం పుణ్యపాపానుసారాం హిత్వా దేహం భజతే రాజసింహ
ప్రాణాలు విడిచిన తర్వాత, నిద్రలో ఉన్నట్టు, తన పుణ్యపాపాలను ఆలోచించి, శరీరం వదిలి, పుణ్యపాపాల ప్రకారం మరో గర్భాన్ని పొందుతాడు, రాజసింహా.
పుణ్యాం యోనిం పుణ్యకృతో విశన్తి పాపాం యోనిం పాపకృతో వ్రజన్తి కీటాః పతంగాశ్చ భవన్తి పాపాన్ న మే వివక్షాస్తి మహానుభావ
మంచి పనులు చేసినవారు మంచి గర్భాన్ని పొందుతారు. చెడు పనులు చేసినవారు చెడు గర్భాన్ని పొందుతారు. చెడు వల్ల పురుగులు, కీటకాలు అవుతారు. మహానుభావా, దీనిపై నేను ఇక చెప్పదలచుకోను.