స్వపిత్యేకార్ణవే చైవ యదాశ్చర్యమభూత్పురా శ్రూయతాం తద్యథా విప్రా మార్కణ్డేయకుతూహలమ్
ఓ బ్రాహ్మణులారా, ప్రాచీన సముద్రంపై ఒంటరిగా నిద్రిస్తున్నప్పుడు జరిగిన ఆ అద్భుతమైన సంఘటనను, మార్కండేయుడి ఆశ్చర్యాన్ని, ఇప్పుడు వినండి.
గీర్ణో భగవతస్తస్య కుక్షావేవ మహామునిః బహువర్షసహస్రాయుస్ తస్యైవ వరతేజసా
భగవంతుడు మింగిన తరువాత, ఆ మహాముని వేల సంవత్సరాలు ఆయన కడుపులోనే ఉన్నాడు. ఆయన తేజస్సుతో జీవించాడు.
అటంస్తీర్థప్రసఙ్గేన పృథివీం తీర్థగోచరామ్ ఆశ్రమాణి చ పుణ్యాని దేవతాయతనాని చ
ఆయన తీర్థయాత్ర చేస్తూ, భూమిపై ఉన్న పవిత్ర తీర్థాలను, ఆశ్రమాలను, దేవతల ఆలయాలను సందర్శించాడు.
దేశాన్రాష్ట్రాణి చిత్రాణి పురాణి వివిధాని చ జపహోమపరః శాన్తస్ తపో ఘోరం సమాస్థితః
వివిధ దేశాలు, రాజ్యాలు, పురాతన ప్రదేశాలు చూశాడు. జపం, హోమంలో నిమగ్నమై, శాంతంగా, ఘోరమైన తపస్సు చేశాడు.
మార్కణ్డేయస్తతస్తస్య శనైర్వక్త్రాద్వినిఃసృతః స నిష్క్రామన్న చాత్మానం జానీతే దేవమాయయా
తర్వాత మార్కండేయుడు నెమ్మదిగా ఆయన నోటిలోనుండి బయటకు వచ్చాడు. దేవుడి మాయ వల్ల తనను తానే గుర్తించలేకపోయాడు.
నిష్క్రమ్యాప్యస్య వదనాద్ ఏకార్ణవమథో జగత్ సర్వతస్తమసాచ్ఛన్నం మార్కణ్డేయో ఽన్వవైక్షత
ఆయన నోటిలోనుండి బయటకు వచ్చాక, మార్కండేయుడు అన్ని వైపులా చీకటి కమ్ముకున్న ప్రథమ సముద్రాన్ని, మొత్తం జగత్తును చూశాడు.
తస్యోత్పన్నం భయం తీవ్రం సంశయశ్చాత్మజీవితే దేవదర్శనసంహృష్టో విస్మయం పరమం గతః
ఆయనకు తీవ్రమైన భయం కలిగింది. తన ప్రాణంపై సందేహం కలిగింది. దేవుని దర్శనం వల్ల ఆనందంతో, గొప్ప ఆశ్చర్యానికి లోనయ్యాడు.
చిన్తయఞ్జలమధ్యస్థో మార్కణ్డేయో విశఙ్కితః కిం ను స్యాన్మమ చిన్తేయం మోహః స్వప్నో ఽనుభూయతే
కరముల్ని జోడించి నిలబడి, మార్కండేయుడు ఆందోళనతో ఆలోచించాడు: 'ఇది నాకు ఏమిటి? ఇది మాయా, లేక కలలో ఉన్నానా?'
వ్యక్తమన్యతమో భావస్ తేషాం సంభావితో మమ న హీదృశం జగత్క్లేశమ్ అయుక్తం సత్యమర్హతి
వాళ్లకు ఇంకొక జీవనస్థితి ఉండొచ్చని నాకు స్పష్టంగా అనిపించింది. ఎందుకంటే, ఇలాంటి నిజమైన, అనర్హమైన బాధలు ఈ లోకంలో ఉండటం సరికాదు.
నష్టచన్ద్రార్కపవనే నష్టపర్వతభూతలే కతమః స్యాదయం లోక ఇతి చిన్తామవస్థితః
చంద్రుడు, సూర్యుడు గాలిలో కలిసిపోయి, పర్వతాలు భూమి మీద కనపడకుండా పోయినప్పుడు, 'ఈ లోకం ఎలా ఉందో?' అని ఆలోచిస్తూ ఆందోళనలో మునిగిపోయాడు.
దదర్శ చాపి పురుషం స్వపన్తం పర్వతోపమమ్ సలిలే ఽర్ధమథో మగ్నం జీమూతమివ సాగరే
అప్పుడతడు పర్వతంలా పెద్దవాడైన ఒక మనిషిని, నీటిలో అరవంతు మునిగిపోయి, మేఘంలా సముద్రంలో నిద్రిస్తున్నట్టు చూశాడు.
జ్వలన్తమివ తేజోభిర్ గోయుక్తమివ భాస్కరమ్ శర్వర్యాం జాగ్రతమివ భాసన్తం స్వేన తేజసా
ఆయన తేజస్సుతో మంటలు మండుతున్నట్టు, ఆవులతో కూడిన సూర్యునిలా, రాత్రిలో తానే వెలిగుతూ, తన ప్రకాశంతో ప్రకాశించేవాడిగా కనిపించాడు.
దేవం ద్రష్టుమిహాయాతః కో భవానితి విస్మయాత్ తథైవ స మునిః కుక్షిం పునరేవ ప్రవేశితః
‘దేవుని దర్శించడానికి ఇక్కడికి వచ్చినవాడు నువ్వెవరు?’ అని ఆశ్చర్యంతో ఆ ముని ఆలోచించగా, వెంటనే అతడిని మళ్లీ కడుపులోకి తీసుకుపోయారు.
సమ్ప్రవిష్టః పునః కుక్షిం మార్కణ్డేయో ఽతివిస్మయః తథైవ తు పునర్భూయో విజానన్స్వప్నదర్శనమ్
మళ్లీ కడుపులోకి ప్రవేశించిన మర్కండేయుడు గొప్ప ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయాడు. అయినా, ఇది కలలో చూసిన దృశ్యమేనని మళ్లీ గుర్తుపట్టాడు.
స తథైవ యథాపూర్వం యో ధరామటతే పురా పుణ్యతీర్థజలోపేతాం వివిధాన్యాశ్రమాణి చ
అప్పటిలాగే, పూర్వం లాగా, పవిత్రతీర్థ జలాలతో నిండిన భూమిని,色色 ఆశ్రమాలను తిరిగాడు.
క్రతుభిర్యజమానాశ్చ సమాప్తవరదక్షిణాన్ అపశ్యద్దేవకుక్షిస్థాన్ యాజకాఞ్ఛతశో ద్విజాన్
అతడు దేవుని కడుపులో వందలాది యజ్ఞకర్తలను, యజ్ఞాలు పూర్తిచేసి దక్షిణలు స్వీకరించిన యాజకులను, ద్విజులను చూశాడు.
సద్వృత్తమాస్థితాః సర్వే వర్ణా బ్రాహ్మణపూర్వకాః చత్వారశ్చాశ్రమాః సమ్యగ్ యథోద్దిష్టా మయా తవ
అందరూ బ్రాహ్మణులను ముందుగా ఉంచుకుని, సద్బుద్ధితో ఉన్నారు. నేను నీకు వివరించినట్టు, నాలుగు ఆశ్రమాలు కూడా సరిగ్గా పాటించబడుతున్నాయి.
ఏవం వర్షశతం సాగ్రం మార్కణ్డేయస్య ధీమతః చరతః పృథివీం సర్వాం న కుక్ష్యన్తః సమీక్షితః
అలా, మర్కండేయుడు శత సంవత్సరాలకంటే ఎక్కువ కాలం భూమి అంతటా తిరిగినా, కడుపులో మరేదీ చూడలేకపోయాడు.
తతః కదాచిదథ వై పునర్వక్త్రాద్వినిఃసృతః సుప్తం న్యగ్రోధశాఖాయాం బాలమేకం నిరైక్షత
అప్పుడొకసారి, అతడు మళ్లీ నోటి ద్వారా బయటకు వచ్చి, ఒక వటవృక్ష శాఖపై నిద్రిస్తున్న చిన్నపిల్లను చూశాడు.
తథైవైకార్ణవజలే నీహారేణావృతామ్బరే అవ్యగ్రః క్రీడతే లోకే సర్వభూతవివర్జితే
అదే విధంగా, ఒక్కటి మాత్రమే ఉన్న సముద్రంలో, మబ్బులతో కప్పబడిన ఆకాశంలో, ఆ బాలుడు ఎలాంటి కలవరమూ లేకుండా, ప్రాణులు లేని లోకంలో ఆడుకుంటూ ఉన్నాడు.
స మునిర్విస్మయావిష్టః కౌతూహలసమన్వితః బాలమాదిత్యసంకాశం నాశక్నోదభివీక్షితుమ్
ఆ ముని ఆశ్చర్యంతో, కుతూహలంతో నిండిపోయి, సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తున్న ఆ బాలుణ్ణి నేరుగా చూడలేకపోయాడు.
స చిన్తయంస్తథైకాన్తే స్థిత్వా సలిలసంనిధౌ పూర్వదృష్టమిదం మేనే శఙ్కితో దేవమాయయా
అతడు ఒంటరిగా నీటి దగ్గర నిలబడి, 'ఇదే నేను ముందుగా చూసిన దృశ్యం' అని ఆలోచిస్తూ, ఇది దేవుని మాయేనేమో అని అనుమానించాడు.
అగాధసలిలే తస్మిన్ మార్కణ్డేయః సవిస్మయః ప్లవంస్తథార్తిమ్ అగమద్ భయాత్సంత్రస్తలోచనః
ఆ లోతైన నీటిలో మర్కండేయుడు ఆశ్చర్యంతో తేలుతూ, భయంతో కన్నులు పెద్దవిగా చేసి, బాధతో మునిగిపోయాడు.
స తస్మై భగవానాహ స్వాగతం బాలయోగవాన్ బభాషే మేఘతుల్యేన స్వరేణ పురుషోత్తమః
అప్పుడు భగవంతుడు, మేఘంలా గంభీరమైన స్వరంతో, 'స్వాగతం బాలా, యోగశక్తితో నిండినవాడా!' అని పలికాడు.
మా భైర్వత్స న భేతవ్యమ్ ఇహైవాయాహి మే ఽన్తికమ్ మార్కణ్డేయో మునిస్త్వాహ బాలం తం శ్రమపీడితః
‘బయపడకురా వత్సా, ఇక్కడ భయపడాల్సిన అవసరం లేదు. నా దగ్గరికి రా’ అని భగవంతుడు పలికాడు. అలాగని మర్కండేయ ముని అలసటతో, బాధతో ఆ బాలుని ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.
కో మాం నామ్నా కీర్తయతి తపః పరిభవన్మమ దివ్యం వర్షసహస్రాఖ్యం ధర్షయన్నివ మే వయః
‘ఎవరు నా పేరును పిలుస్తున్నారు? నా తపస్సును తక్కువగా చూస్తూ, నా దివ్యమైన వేల సంవత్సరాల వయస్సును సవాలు చేస్తున్నట్టు మాట్లాడుతున్నారు?’
న హ్యేష వః సమాచారో దేవేష్వపి మమోచితః మాం బ్రహ్మాపి హి దేవేశో దీర్ఘాయురితి భాషతే
మీరు చేసిన పని దేవతల్లో కూడా శోభించదు, నాకు కూడా తగదు. దేవతల అధిపతి బ్రహ్మ కూడా, ఎంతకాలం జీవించగలిగినవాడైనా, నాకు ఇలా మాట్లాడడు.
కస్తమో ఘోరమాసాద్య మామద్య త్యక్తజీవితః మార్కణ్డేయేతి మాముక్త్వా మృత్యుమీక్షితుమర్హతి
ఎవరైనా ఇంతటి భయంకరమైన పరిస్థితిని ఎదుర్కొని, నా కోసం తన ప్రాణాన్ని వదిలేస్తాడా? 'మార్కండేయ' అని పిలిచి, మరణాన్ని ఎదుర్కొనాలని ఎవరు కోరుకుంటారు?
ఏవమాభాష్య తం క్రోధాన్ మార్కణ్డేయో మహామునిః తథైవ భగవాన్భూయో బభాషే మధుసూదనః
అలా కోపంతో ఆయనతో మాట్లాడిన తర్వాత, మహాముని మార్కండేయుడిని మధుసూదనుడు మళ్లీ అదే విధంగా సంభోదించాడు.
అహం తే జనకో వత్స హృషీకేశః పితా గురుః ఆయుష్ప్రదాతా పౌరాణః కిం మాం త్వం నోపసర్పసి
నీవు నా బిడ్డవు, నేను నీ తండ్రిని, హృషీకేశుడిని, గురువుని, ప్రాచీన కాలంలో నీకు ఆయుష్షు ఇచ్చినవాడిని. మరి నువ్వు నాకు దగ్గర why రావడం లేదు?