गङ्गां भगीरथायाः चिन्तयामा स धारणे
भगिरथाने गंगा आणण्याच्या विचारात मन एकाग्र केले.
आनीय तज्जलैः स्पृष्ट्वा पूतान्निन्ये दिवं पितॄन्
गंगा आणून, तिच्या पाण्याने पूर्वजांना स्पर्श केला, त्यांना शुद्ध केले आणि स्वर्गात नेले.
यस्य पुत्रो मित्रसहः सर्वलोकेषु विश्रुतः
त्याचा पुत्र मित्रसह सर्व लोकांत प्रसिद्ध झाला.
गङ्गाबिन्दुनिषेवेणंपुनर्मुक्तो नृपो ऽभवत्
गंगेच्या थेंबांनी पूजा करून, राजा पुन्हा मुक्त झाला.
गङ्गाबिन्दूभिषेकेण पुनः शुद्धो ऽबयत्कथम्
गंगेच्या थेंबांनी अभिषेक केल्यावर तो पुन्हा कसा शुद्ध झाला?
शृण्वतां वदतां चैव गङ्गाख्यानं शुभावहम्
गंगेची कथा ऐकली किंवा सांगितली, तर ती शुभ फल देते.
बुभुजे पृथिवीं सर्वां पितृवद्रञ्जयन्प्रजाः
त्याने सर्व पृथ्वीचा उपभोग घेतला आणि प्रजेला वडिलांसारखे सुख दिले.
रक्षिता तद्वदमुना सर्वधर्माविरोधिना
त्याने वडिलांसारखेच, सर्व धर्माचे पालन करत पृथ्वीचे रक्षण केले.
त्रिंशदष्टसहस्राणि बुभुजे पृथिवीं युवा
तरुण वयात त्याने अठ्ठावीस हजार वर्षे पृथ्वीवर राज्य केले.
विवेश्व सबलः सम्यक् शोधितं ह्यासमन्त्रिभिः
तो आपल्या सैन्यासह, मंत्र्यांसोबत नीट स्वच्छ केलेल्या सभागृहात गेला.
आससाद नदीं रेवां धर्मज्ञः स पिपासितः
तो धर्मज्ञ राजा तहान लागल्यावर रेवा नदीकडे गेला.
भुक्त्वा च मन्त्रिभिः सार्ध्दं तां निशां तत्र चावसत्
मंत्र्यांसोबत जेवून, तो ती रात्र तिथेच राहिला.
बभ्राम मन्त्रिसहितो नर्मदातीरजे वने
तो आपल्या मंत्र्याबरोबर नर्मदेच्या काठी असलेल्या जंगलात भटकत होता.
आकर्णकृष्टबाणः सत् कृष्णसारं समन्वगात्
त्याने कानापर्यंत बाण ओढून कृष्णमृगाचा पाठलाग केला.
व्याघ्रद्वयं गुहासंस्थमपश्थमपश्यत्सुरते रतम्
त्याला एका गुहेत दोन वाघ प्रणयात मग्न असताना दिसले.
धनुःसंहितबाणेन तेनासौ शरशास्त्रवित्
तेव्हा त्या बाणविद्येत निपुण असलेल्या राजाने धनुष्य सज्ज करून त्यांच्यासमोर उभा राहिला.
पतमाना तु साव्याघ्री षट्रत्रिंशद्योजनायता
मात्र ती वाघीण, छत्तीस योजन लांब असलेली, तिथून उडी मारून बाहेर आली.
पतितां स्वप्रियां वीक्ष्य द्विषन्स व्याघ्रराक्षसः
आपली प्रिय वाघीण खाली पडली हे पाहून तो वाघराक्षस, जो त्याचा शत्रू होता, संतापला.
राजा तु भयसंविग्नो वनेसैन्यं समेत्य च
राजा फार घाबरला आणि जंगलात आपले सैन्य गोळा केले.
शङ्कमानस्तु तद्रक्षःकृत्या द्राजा सुदासजः
त्या राक्षसाने काही दुष्कृत्य केले असावे असा संशय आल्याने राजा सुदासज घाबरला.
गते बहुतिथे काले हयमेधमखं नृपः
खूप काळ गेल्यावर राजाने अश्वमेध यज्ञ केला.
तत्र ब्रह्मादिदेवेभ्यो हविर्दत्त्वा यथाविधि
तेथे त्याने ब्रह्मा आणि इतर देवांना विधिप्रमाणे हवि अर्पण केली.
कर्तुं प्रतिक्रियां राज्ञे समायातोरुषान्वितः
मग तो राक्षस रागाने भरून राजाकडे बदल मागायला आला.
राजानमभ्येत्य जगाद भोक्ष्ये मांसं समिच्छाम्यहमित्युवाच
राजाजवळ जाऊन तो म्हणाला, 'मला मांस खायचे आहे.'
स्थितश्च राजापि हरि यपात्रे धृत्वा गुरोरागमनं प्रतीक्षन्
राजा हरिपूजेसाठी पात्र हातात घेऊन, आपल्या गुरूच्या येण्याची वाट पाहत उभा राहिला.
समागताय गुरुवे ददौ तस्मौ ससादरम्
गुरू आले तेव्हा त्याने आदराने ते त्यांना दिले.
तं दृष्ट्वा चिन्तयामास गुरुः किमिति विस्मितः
ते पाहून गुरू आश्चर्यचकित होऊन विचार करू लागले, 'हे असे का?'
अहो ऽस्य राज्ञो दौःशील्यमभक्ष्यं दत्तवान्मम
हाय! या राजाने वाईट वागणूक केली—त्याने मला खाण्यास अयोग्य वस्तू दिली.
अभो ऽज्यं मद्विघाताय दत्त हि पृथिवीपते
हे पृथ्वीपती, माझ्या अहितासाठी तू मला अपवित्र अन्न दिलेस.
नृमांसं रक्षसामेव भोज्यं दत्तं मम त्वया
मानवमांस हे फक्त राक्षसांसाठीच असते, आणि तेच तू मला दिलेस.