ମହୀରୁହାଂ ଶ୍ଚାନୁତଟେ ପାତଯନ୍ତି ନଦୀରଯାଃ
ନଦୀର ଧାରା ତଟରେ ଥିବା ଗଛମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ଫେଙ୍ଗି ଦେଇଥାଏ।
ତତ୍ରାଶ୍ରୀର୍ଵୃଦ୍ଧତା ନିତ୍ଯଂ ମୁର୍ଖତ୍ଵଂ ଚାପି ଜାଯତେ
ସେଠାରେ ସମୃଦ୍ଧି ସଦା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ମୂର୍ଖତା ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ନାମସାମ୍ଯାଦହୋ ଚିତ୍ରଂ ଧତ୍ତୂରୋ ଽପିମଦପ୍ରଦଃ
ନାମର ସମ୍ୟତାରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, ଧତୂରା ମଧ୍ୟ ମଦ ଦେଇଥାଏ।
ଯଥା ସଖାଗ୍ନେଃ ପଵନଃ ପନ୍ନଗସ୍ଯ ଯଥା ଵିଷମ୍
ଯେପରି ଅଗ୍ନିର ସହାୟ ପବନ, ସାପର ପାଇଁ ବିଷ ଏପରି।
ଯଦି ପଶ୍ଯତ୍ଯାମହିତଂ ସ ପଶ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ
ଯଦି ସେ ଅହିତ ଦେଖେ, ନିଶ୍ଚୟ ଦେଖିଥାଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ସ ଵହ୍ନିଃ ସାଗରାନ୍ସର୍ଵାନ୍ଭସ୍ମସାଦକରୋତ୍କ୍ଷଣାତ୍
ସେ ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ ସାଗରକୁ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ଭସ୍ମ କରିଦେଲା।
ଅକାଲପ୍ରଲଯଂ ମତ୍ଵା ଚୁକ୍ରୁଶୁଃ ଶୋକଲାଲସାଃ
ପ୍ରଳୟ ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ଆସିଗଲା ବୋଲି ଭାବି, ସେମାନେ ଦୁଃଖରେ ଡୁବି ଚିତ୍କାର କରିଲେ।
ସାଗରଂ ଵିଵିଶୁଃ ଶୀଘ୍ରଂ ସତାଂ କୋପୋ ହି ଦୁଃସହଃ
ସତ୍ପୁରୁଷଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଅସହ୍ୟ ଥିବାରୁ, ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ସାଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ।
ଦେଵଦୂତ ଉଵାଚେଦଂ ସର୍ଵଂ ଵୃତ୍ତଂ ହି ଯକ୍ଷତେ
ଦେବଦୂତ କହିଲେ, 'ଯେଉଁ ସବୁ ଘଟିଛି, ଯକ୍ଷମାନେ ସେଥିରେ ସବୁ ଜାଣିଛନ୍ତି।'
ଦୈଵେନ ଶିକ୍ଷିତା ଦୁଷ୍ଟା ଇତ୍ଯୁଵାଚାତି ହର୍ଷିତଃ
ସେ ଅତି ଆନନ୍ଦରେ କହିଲେ, 'ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଦୈବ ଦ୍ୱାରା ଶିକ୍ଷା ପାଇଛନ୍ତି।'
ଅଧର୍ମଂ କୁରୁତେ ଯସ୍ତୁ ସ ଏଵ ରିପୁରିଷ୍ଯତେ
ଯେଉଁଠି ଅଧର୍ମ କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି ନିଜେ ଶତ୍ରୁ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ।
ତଂ ରିପୁଂ ପରମଂ ଵିଦ୍ଯାଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରାଣାମେଷ ନିର୍ଣଯଃ
ଏପରି ଲୋକକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶତ୍ରୁ ଭାବରେ ଜାଣିବା ଉଚିତ; ଏହି ହେଉଛି ଶାସ୍ତ୍ରର ନିଷ୍କର୍ଷ।
ଦୁର୍ଵୃତ୍ତନିଧନଂ ଯସ୍ମାତ୍ସତାମୁତ୍ସାହ କାରଣମ୍
ଦୁଷ୍ଟମାନଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ସତ୍ପୁରୁଷମାନେ ଉତ୍ସାହିତ ହେବାର କାରଣ ହୁଏ।
ପୌତ୍ରଂ ତମଂଶୁମନ୍ତଂ ହି ପୁତ୍ରତ୍ଵେ କତଵାନ୍ପ୍ରଭୁଃ
ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କର ପୋତା ଅଂଶୁମାନ୍ତକୁ ପୁଅ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଲେ।
ଯୁଯୋଜ ସାରଵିଦ୍ଭୂଯୋ ହ୍ଯଶ୍ଚାନଯନକର୍ମଣି
ସେ ପୁନି ଜ୍ଞାନୀ ସାରାକୁ ଆଣିବା କାମରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଲେ।
କପିଲଂ ତେଜସାଂରାଶିଂ ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗଂପ୍ରଣନାମହା
ସେମାନେ ତେଜର ଅପାର ରାଶି କପିଳଙ୍କୁ ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗ ନମସ୍କାର କଲେ।
ଉଵାଚ ଶାନ୍ତମନସଂ ଦେଵଦେଵଂ ସନାତନମ୍
ସେ ଶାନ୍ତ ମନ ଥିବା ସନାତନ ଦେବଦେବଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ପରୋପକାରନିରତାଃ କ୍ଷମାସାରା ହି ସାଧଵଃ
ସାଧୁମାନେ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କରିବାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି ଏବଂ କ୍ଷମାରେ ନିମଗ୍ନ ରହନ୍ତି।
ନହି ସଂହରତେଜ୍ଯୋତ୍ସ୍ନାଂ ଚନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚାଣ୍ଡାଲଵେଶ୍ମନଃ
ଚାଣ୍ଡାଳଙ୍କ ଘରରୁ ଚନ୍ଦ୍ର ତାହାର ଆଲୋକ ଫେରାଇ ନେଇନାହିଁ।
ଦଦାତି ପରମାଂ ତୁଷ୍ଟିଂ ଭକ୍ଷ୍ଯମାଣୋ ଽମରୈଃ ଶଶୀ
ଦେବମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଭୋଗ କରିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ଦେଇଥାଏ।
ସୌରଭଂ କୁରୁତେ ସର୍ଵଂ ତଥୈଵ ସୁଜନୋଜନଃ
ଏହିପରି, ଏକ ଭଲ ଲୋକ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସୁଗନ୍ଧ ଦେଇଥାଏ।
ସଂଜାତଂ ଶାସିତୁଂ ଲୋକାଂସ୍ତ୍ଵାଂ ଵିଦୁଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ
ଲୋକମାନେ ତୁମକୁ, ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ଏହି ଜଗତକୁ ଶାସନ କରିବା ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
ନମୋ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯଶୀଲାଯ ବ୍ରହ୍ମଧ୍ଯାନପରାଯ ଚ
ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ ଶୀଳ ଓ ବ୍ରହ୍ମଧ୍ୟାନରେ ଲଗ୍ନ ଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ଵରଂ ଵରଯ ଚେତ୍ଯାହ ପ୍ରସନ୍ନୋ ଽସ୍ମି ତଵାନଘ
ସେ କହିଲେ, 'ଏକ ଵର ଚୟନ କର,' କାରଣ ମୁଁ ତୁମରେ ପ୍ରସନ୍ନ। ହେ ଅନଘ!
ପ୍ରାପଯାସ୍ମତ୍ପିତୄନ୍ବ୍ରାହ୍ମଂ ଲୋକମିତ୍ଯଭ୍ଯଭାଷତ
ସେ କହିଲେ, 'ଆମ ପୂର୍ବଜମାନେ ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଲୋକକୁ ନେଇଯାଅ।'
ଗଙ୍ଗାମାନୀଯ ପୌତ୍ରସ୍ତେ ନଯିଷ୍ଯତି ପିତୄନ୍ଦିଵମ୍
ଗଙ୍ଗାକୁ ଆଣିଲେ, ତୁମର ପଉତା ତାଙ୍କ ପୂର୍ବଜମାନେକୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଇଯିବେ।
କୃତ୍ଵୈତାନ୍ଧୂତପାପାନ୍ଵୈ ନଯିଷ୍ଯତି ପରଂ ପଦମ୍
ଏହି ପୂର୍ବଜମାନେଙ୍କର ପାପ ଦୂର କରି, ସେ ତାଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦକୁ ନେଇଯିବେ।
ପିତାମହାନ୍ତିକଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ସାଶ୍ଵଂ ଵୃତ୍ତଂ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍
ପିତାମହଙ୍କ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେ ସମସ୍ତ ଘଟିଥିବା କଥା ଜଣାଇଲେ।
ଵିଧାଯ ତପସା ଵିଷ୍ଣୁମାରାଧ୍ଯାପପଦଂହରେଃ
ତପସ୍ୟା କରି ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭଜି, ସେ ହରିଙ୍କ ନିର୍ମଳ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।
ତସ୍ମାଦ୍ଭଗୀରଥୋ ଜାତୋ ଯୋ ଗଙ୍ଗାମାନଯଦ୍ଦିଵଃ
ତାଙ୍କଠାରୁ ଭାଗୀରଥଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲା, ଯିଏ ଗଙ୍ଗାକୁ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଆଣିଥିଲେ।