ଇତି ଶାପଂ ଦଦତ୍ଯସ୍ମିନ୍ସୌଦାସୋ ଭଯଵିହ୍ଵୂଲଃ
ଏଭଳି ଶାପ ଦେଉଥିବାବେଳେ, ସଉଦାସ ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହୋଇ ଦଁଡାଇ ରହିଲେ।
ଭୂରାଶୃ ଚିନ୍ତଯାମାସ ଵଶିଷ୍ଟସ୍ତେନ ନୋଦିତଃ
ବସିଷ୍ଠ ତାଙ୍କଠାରୁ କିଛି କହିବାକୁ ନ ଦେଖି, ଗଭୀର ଚିନ୍ତାରେ ପଡିଗଲେ।
ରାଜାପି ଜଲମାଦାଯ ଵଶିଷ୍ଟଂ ଶପ୍ତୁମୁଦ୍ଯତଃ
ରାଜା ମଧ୍ୟ ପାଣି ନେଇ, ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଶାପ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
ମଦଯନ୍ତୀ ପ୍ରିଯାତସ୍ଯ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚାଥ ସୁଵ୍ରତା
ତାହାବେଳେ ତାଙ୍କର ଧର୍ମପତ୍ନୀ ମଦୟନ୍ତୀ, ସ୍ନେହରେ ତାଙ୍କୁ ଅଟକାଇ କହିଲେ।
ତ୍ଵଯା ଯତ୍କର୍ମ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ତତ୍ପ୍ରାତ୍ପଂ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ତୁମେ ଯେଉଁ କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗିବାକୁ ଲିଖାଯାଇଛ, ସେଠିକି ନିଶ୍ଚୟ ହେବ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଅରଣ୍ଯେ ନିର୍ଜଲେ ଦେଶ ସ ଭଵେଦ୍ଧହ୍ଯରାକ୍ଷସଃ
ପାଣି ନଥିବା ଜଙ୍ଗଲ ଅଞ୍ଚଳରେ, ସେ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ହେବ।
ପ୍ରଯାନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମସଦନମିତି ଶାସ୍ତ୍ରେଷୁ ନିଶ୍ଚଯଃ
ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଅଛି—ଏମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ନିବାସକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ଜଲଂ କୁତ୍ର କ୍ଷିପାମୀତି ଚିନ୍ତଯାମାସ ଚାତ୍ମନା
ସେ ମନେ ଭାବିଲେ—'ଏହି ପାଣି କେଉଁଠି ଢାଳିବି?'
ଇତି ମତ୍ଵା ଜଲଂ ତତ୍ତୁ ପାଦଯୋର୍ନ୍ଯକ୍ଷିପତ୍ସ୍ଵଯମ୍
ଏଭଳି ଭାବି, ସେ ନିଜ ପାଦ ତଳେ ସେହି ପାଣି ଢାଳିଦେଲେ।
କଲ୍ମାଷପାଦ ଇତ୍ଯେଵଂ ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ଵିସ୍ତୃତଃ
ସେଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ସେ 'କଳ୍ମାଷପାଦ' ବୋଲି ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ମନସା ସୋ ଽତିଭୀତସ୍ତୁ ଵଵନ୍ଦେ ଚରଣଂ ଗୁରୋଃ
ମନରେ ଅତିଭୟ ନେଇ, ସେ ଗୁରୁଙ୍କର ପାଦକୁ ଶିର ନମାଇଲେ।
କ୍ଷମସ୍ଵ ଭଗଵନ୍ସର୍ଵଂ ନାପରାଧଃ କୃତୋ ମଯା
ହେ ପ୍ରଭୁ, ସବୁ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ; ମୁଁ କୌଣସି ଅପରାଧ କରିନାହିଁ।
ଆତ୍ମାନଂ ଗର୍ହଯାମାସ ହ୍ଯଵିଵେକପରାଯଣମ୍
ବିବେକ ନଥିବାରେ ନିଜକୁ ଦୋଷ ଦେଲେ।
ଵିଵେକରହିତୋ ଲୋକେ ପଶୁରେଵ ନ ସଂଶଯଃ
ଏହି ଜଗତରେ ବିବେକ ନଥିବା ଲୋକ ପଶୁ ସମାନ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଵିଵେକରହିତୋ ଽଜ୍ଞୋ ଽହଂ ଯତଃ ପାପଂ ସମାଚରେତ୍
ମୁଁ ଅଜ୍ଞାନୀ ଓ ବିବେକହୀନ ଥିବାକୁ ଦ୍ୱାରା, ଏହି ପାପ କରିଛି।
ଵିଵେକହୀନମାନ୍ପୋତି କୋ ଵା ଯୋ ଵାପ୍ଯନିର୍ଵୃତିମ୍
ବିବେକ ନଥିବା ଲୋକ କେଉଁଠି ସୁଖ ପାଇପାରିବେ—କିମ୍ବା କେଉଁଠି ଦୁଃଖ ନପାଇବେ?
ନାତ୍ଯନ୍ତିଙ୍କଂ ଭଵେଦେତଦ୍ଦାଦଶାବ୍ଦଂ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଏହି ଅବସ୍ଥା ଚିରକାଳ ରହିବ ନାହିଁ; ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହେବ।
ପୂର୍ଵରୁପଂ ତ୍ଵମାପନ୍ନୋ ଭୋକ୍ଷ୍ଯସେ ମେଦିନୀମିମାମ୍
ତୁମେ ପୁନି ପୂର୍ବ ଅବସ୍ଥାକୁ ଫେରିବା ଓ ଏହି ପୃଥିବୀର ଭୋଗ କରିବା।
ରାଜାପି ଦୁଃଖସଂପନ୍ନୋ ରାକ୍ଷସୀଂ ତାନୁମାଶ୍ରିତଃ
ରାଜା ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ଏକ ରାକ୍ଷସୀ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ।
କୃଷ୍ଣକ୍ଷପାଦ୍ଯୁତିର୍ଭୀମୋ ବଭ୍ରାମ ଵିଜନେ ଵନେ
କଳିଆ ରାତି ପରି ଭୟଙ୍କର ଦେହ ନେଇ, ସେ ଏକା ଏକା ଶୂନ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁରୁଥିଲେ।
ଵିହଙ୍ଗମାନ୍ପ୍ଲଵଙ୍ଗାଂଶ୍ଚ ପ୍ରଶସ୍ତାଂସ୍ତାନଭକ୍ଷଯତ୍
ସେ ଉତ୍ତମ ପକ୍ଷୀ ଓ ବାନରମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ଖାଇ ଦେଉଥିଲେ।
ରକ୍ତାନ୍ତପ୍ରେତକେଶୈଶଅଚ ଚିତ୍ରାସୀଦ୍ଭୂର୍ଭଯଙ୍କରୀ
ମୃତଦେହ ଓ ପିଶାଚଙ୍କ ରକ୍ତରେ ରଙ୍ଗିଥିବା କେଶରେ ଭୂମି ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
କୃତ୍ଵାତିଦୁଃଖିତାଂ ପଶ୍ଚାଦ୍ଵନାନ୍ତରମୁପାଗମତ୍
ଏମିତି ଅତି ଦୁଃଖ ଦେଇ, ସେ ପରେ ଜଙ୍ଗଲର ଗଭୀର ଭାଗକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଜଗାମ ନର୍ମଦାତୀରଂ ମୁନିସିଦ୍ଧନିଷେଵିତମ୍
ସେ ମୁନି ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ବସିଥିବା ନର୍ମଦା ନଦୀ କୂଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଅପଶ୍ଯତ୍କଞ୍ଚନ ମୁନିଂ ରମନ୍ତଂ ପ୍ରିଯଯା ସହ
ସେଠାରେ ସେ ଜଣେ ମୁନିଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ସହ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିବା ଦେଖିଲେ।
ଜାଗ୍ରାହ ଚାତିଵେଗେନ ଵ୍ଯାଧୋ ମୃଗଶିଶଂ ଯଥା
ଏକ ଶିକାରୀ ଯେପରି ମୃଗଶାବକୁ ଧରେ, ସେ ତେଣୁ ବେଗରେ ତାଙ୍କୁ ଧରିନେଲେ।
ଶିରସ୍ଯଞ୍ଜଲିମାଧାଯ ପ୍ରୋଵାଚ ଭଯଵିହ୍ଵାଲା
ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ହାତ ଜୋଡି, ଭୟରେ ଅତିବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ସେ କହିଲେ।
ପ୍ରାଣପ୍ରିଯ ପ୍ରଦାନେନ କୁରୁ ପୂର୍ଣଂ ମନୋରଥମ୍
ମୋ ପ୍ରାଣ ଦେଇ, ମୋର ଆଶା ପୂରଣ କର।
ନ ରାକ୍ଷସସ୍ତତୋ ଽନାଥାଂ ପାହି ମାଂ ଵିଜନେ ଵନେ
ଏହି ଏକାକୀ ଜଙ୍ଗଲରେ ମୋତେ, ଏହି ଅସହାୟକୁ, ରାକ୍ଷସ ହାନି କରିବାକୁ ଦିଅ ନାହିଁ।
ତଥାପି ବାଲଵୈଧଵ୍ଯଂ କିଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯରିମର୍ଦନ
ତଥାପି, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ, ମୋର ଏହି କମ୍ବୟସର ବିଧବା ଦୁଃଖ କଣ କହିବି?